HMS heldur Húsnæðisdaginn 2026, opinn fund um húsnæðismál, miðvikudaginn 22. apríl. Fundurinn varir frá kl. 9 til 13. 

Húsnæðisdagurinn er opinn öllum á meðan húsrúm leyfir. Hægt er að skrá sig á viðburðinn með því að smella á hnappinn hér að neðan.

Ragnar Þór Ingólfsson  félags- og húsnæðismálaráðherra flytur opnunarávarp.



Hversu mikið þarf að byggja á næstu árum?
Fjallað verður um greiningar á íbúðaþörf til næstu ára. 
Staðfestir þátttakendur eru Bragi Bjarnason sveitarstjóri Árborgar, Þorsteinn Víglundsson formaður Samtaka iðnaðarins, Sigurður Stefánsson framkvæmdastjóri Aflvaka þróunarfélags, Jónas Atli Gunnarsson yfirhagfræðingur HMS og Anna Guðmunda Ingvarsdóttir aðstoðarforstjóri HMS.



Hvernig vill fólk búa á höfuðborgarsvæðinu?
Fjallað verður um skipulagsmál og mikilvægi þeirra fyrir húsnæðismarkaðinn. 
Staðfestir þátttakendur eru Einar Páll Kjærnested sölustjóri byggingarfélagsins Bakka, Elmar Erlendsson framkvæmdastjóri húsnæðissviðs hjá HMS og Guðrún Lára Sveinsdóttir teymisstjóri skipulagsmála hjá HMS.



Hver er staðan á leigumarkaði?
Fjallað verður nýjustu greiningar á leigumarkaði og mögulegar aðgerðir stjórnvalda.
Staðfestir þátttakendur eru Sólveig Anna Jónsdóttir formaður Eflingar, Ragnar Sigurður Kristjánsson hagfræðingur Viðskiptaráðs og Kristín Amalía Líndal hagfræðingur hjá HMS.

Nánari upplýsingar um viðburðinn koma síðar.

Housing benefit takes the form of monthly payments intended to assist those who rent residential premises, whether this is within the socially-assisted housing system, in student residences or on the open rental market. The Housing and Construction Authority handles the implementation of the Housing Benefit Act, No. 75/2016, and takes decisions regarding entitlement to housing benefit.

Húsnæðis- og mannvirkjastofnun

Mælaborð

Vefþjónustur

Mánaðarskýrsla HMS

Útgefið efni

Grunngögn til niðurhals

Vefsjár fasteigna

Gögn og mæliborð

Eignin mín

Lán til einstaklinga

Starfsleyfi og löggildingar

Húsnæðisbætur og leigumál

Rafmagnsöryggi

Umsóknir og eyðublöð

Ísland.is

Housing benefits

Loan site

Öryggi mannvirkja

Um HMS

Upplýsingar

Fréttir og tilkynningar

Mælanleg gögn

Contact us

Hafðu samband

Áætlanir sem ná til tæplega 65% landsmanna eru enn óstaðfestar

Tafir á skilum draga úr yfirsýn og auka hættu á að ákvarðanir um húsnæðismál séu teknar út frá úreltum upplýsingum

Meira en tveir mánuðir eru liðnir frá lögbundnum skilafresti

Einungis 43 af 63 sveitarfélögum hafa skilað inn til HMS staðfestum húsnæðisáætlunum fyrir árið 2026. Húsnæðisáætlanir eru lykilverkfæri við skipulag og stefnumótun í húsnæðismálum og veita mikilvæga yfirsýn yfir húsnæðismál um allt land.

Ábyrgð sveitarfélaga er mikil þegar kemur að húsnæðismálum og þeirra hlutverk er meðal annars að leysa húsnæðisþörf þeirra sem þarfnast aðstoðar við húsnæðisöflun. Útgáfa tímanlegra húsnæðisáætlana er mikilvægur liður í hlutverki sveitarfélaganna í að skapa svigrúm til þess að hægt sé að byggja í samræmi við þörf til næstu ára.

Samkvæmt lögum um húsnæðismál ber sveitarfélögum að skila fullunnum húsnæðisáætlunum til HMS fyrir 20. janúar ár hvert.

Skil húsnæðisáætlana á réttum tíma skipta máli

Húsnæðisáætlunum er ætlað að gefa heildstæða mynd af stöðu húsnæðismála í hverju sveitarfélagi. Í þeim er að finna greiningu á eftirspurn og framboði ólíkra húsnæðistegunda, mat á framtíðarþörf íbúðarhúsnæðis og umfjöllun um hvernig sveitarfélög hyggjast mæta húsnæðisþörf heimila til skemmri og lengri tíma.

Áætlanirnar eru því mikilvæg forsenda þess að hægt sé að leggja raunhæft mat á húsnæðisþörf og bera hana saman við fyrirhugaða uppbyggingu. Þær eru grunnur að ákvörðunum um skipulag, lóðaframboð, innviðauppbyggingu og forgangsröðun í húsnæðismálum.

Þegar þær berast seint eða ekki þurfa stjórnvöld og aðrir hagaðilar að byggja mat sitt á ófullnægjandi eða úreltum upplýsingum. Það eykur hættuna á að brugðist sé of seint við vaxandi húsnæðisþörf eða að uppbygging ráðist af röngum forsendum. Þetta vegur sérstaklega þungt þegar um er að ræða fjölmenn sveitarfélög þar sem tafir á skilum hafa áhrif á stóran hluta landsmanna.

Reykjavík, Kópavogur og Hafnarfjörður eiga eftir að skila

Sveitarfélög sem ekki hafa skilað inn húsnæðisáætlunum til HMS eru eftirfarandi:

Sam­an­tekt hús­næð­is­á­ætl­ana 2025 er í vinnslu

Samantekt húsnæðisáætlana síðasta árs er nú í vinnslu hjá HMS og verður birt að loknum páskum. Þar verður meðal annars farið yfir mun á spáðri og raunverulegri fólksfjölgun, umfang íbúðauppbyggingar miðað við áætlanir og hvernig lóðaúthlutanir gengu á árinu.

Nítján sveitarfélög hafa enn ekki skilað inn húsnæðisáætlunum

Leigjendur upplifa minna húsnæðisöryggi þegar leigt er af einstaklingum

Stjórnvöld styðja við leigjendur hér á landi með sambærilegum hætti og á hinum Norðurlöndunum

HMS hefur heimild til að sekta leigusala sem sinna ekki skráningarskyldu

Leigumarkaðurinn á Íslandi hefur stækkað samhliða örri fólksfjölgun og miklum húsnæðisverðshækkunum á undanförnum árum. HMS telur að um 28% fullorðinna hafi verið á leigumarkaði hér á landi á árinu 2025, þó flestir sem hafa tök á kjósi að búa í eigin húsnæði.

Húsnæðisaðstæður leigjenda hér á landi eru að jafnaði lakari en þeirra sem búa í eigin húsnæði, og að mörgu leyti lakari en húsnæðisaðstæður leigjenda á hinum Norðurlöndunum. Húsnæðisstuðningur stjórnvalda við leigjendur hér á landi er þó í megindráttum sambærilegur því sem þekkist í samanburðarlöndum. 

Þetta er meðal þess sem fjallað er um í nýrri skýrslu HMS um stöðuna á leigumarkaði sem nálgast má með því að smella á hnappinn hér að neðan.

Búsetukannanir HMS leiða í ljós að um 94% húsnæðiseigenda telja sig búa við húsnæðisöryggi samanborið við um 52% leigjenda. Á sama hátt telja um 3% húsnæðiseigenda sig ekki búa við húsnæðisöryggi á meðan hlutfallið er 32% á meðal leigjenda.

Gera má ráð fyrir að um það bil 60% leigjenda hér á landi búi í leiguíbúðum sem eru í eigu einstaklinga á meðan hlutdeild fagleigusala er lítil. Leigjendur sem leigja af einstaklingum á almennum markaði virðast upplifa minna húsnæðisöryggi en þeir sem leigja af fagleigusölum, hvort sem það eru hagnaðardrifin eða óhagnaðardrifin leigufélög.

Takmarkað húsnæðisöryggi þeirra sem leigja af einstaklingum kann að skýrast af því að leigusamningar um íbúðir á vegum einstaklinga eru yfirleitt tímabundnir og því ríkir oft óvissa um húsnæðisaðstæður leigutaka að leigutíma loknum. 

Leigjendur nefna einnig áhyggjur af því að íbúðin verði seld ofan af þeim, en leiguíbúðum á vegum einstaklinga er oft ekki ætlað að vera í útleigu nema til skamms tíma. Enn fremur nefna leigjendur hátt leiguverð sem orsök húsnæðisóöryggis á leigumarkaði, en sökum hás hlutfalls einstaklingsleigusala er nokkuð sterk fylgni á milli leiguverðs og greiðslubyrðar húsnæðislána.

Húsnæðisstuðningur stjórnvalda við leigjendur er sambærilegur á Norðurlöndunum

Stjórnvöld styðja við leigjendur hér á landi með tvennum hætti. Annars vegar eru greiddar húsnæðisbætur til tekju- og eignalágra leigjenda, en bæturnar hafa það að markmiði að draga úr húsnæðiskostnaði og stuðla að auknu húsnæðisöryggi heimila á leigumarkaði, óháð því hvers konar leiguhúsnæði þau búa í. Hins vegar styðja stjórnvöld við aukið framboð á hagkvæmu leiguhúsnæði fyrir tekju- og eignalága með veitingu stofnframlaga, sem leggja grunn að almenna íbúðakerfinu.  

Stjórnvöld á hinum Norðurlöndunum styðja við leigjendur með sambærilegum hætti. Öll Norðurlöndin hafa til að mynda stutt við uppbyggingu hagkvæms leiguhúsnæðis með einum eða öðrum hætti. Húsnæðisbætur eru jafnframt greiddar á öllum Norðurlöndunum og eru í flestum tilvikum tekjutengdar en misjafnt er hvort þær séu eingöngu greiddar til leigjenda eða einnig til þeirra sem búa í eigin húsnæði.

Leigusalar sem sinna ekki skráningarskyldu leigusamninga geta átt von á sekt

HMS telur að um 50 þúsund heimili séu á leigumarkaði í dag, en leiguskrá HMS hefur aðeins að geyma um 30 þúsund gilda leigusamninga sem taldir eru vera um virka leigu. Því gætu allt að 20 þúsund heimili á leigumarkaði verið með óskráðan leigusamning.

Almenn skráningarskylda leigusamninga, sem var ein af tillögum HMS til úrbóta í Vegvísi leigumarkaðar árið 2025, var innleidd í upphafi árs til að bæta yfirsýn yfir leigumarkaðinn. Þrátt fyrir það hefur nýskráðum leigusamningum ekki fjölgað umfram það sem eðlilegt þykir eftir að skráningarskyldan tók gildi. Viðbúið er að það taki nokkurn tíma fyrir þá leigusamninga sem áður voru ekki skráningarskyldir að skila sér í leiguskrá, en HMS mun fylgjast grannt með skráningum leigusamninga á næstu mánuðum.

Samkvæmt húsaleigulögum hefur HMS heimild til þess að sekta leigusala sem brjóta gegn skráningarskyldu. HMS hyggst nýta þessa heimild, finnist skýr dæmi um leigusamninga sem ekki hafa verið skráðir, en til þess getur stofnunin stuðst við eigin gögn og gögn úr skattframtölum einstaklinga.

Skýrsla um stöðuna á leigumarkaði 2026 er komin út

Vegvísir að vistvænni mannvirkjagerð 2030 vann til verðlauna í NEB-keppni á Norðurslóðum og er talinn fyrirmynd sem önnur ríki geta nýtt

Vegvísirinn byggir á 90 aðgerðum, víðtæku samráði (200+ hagaðilar) og lífsferilshugsun sem dregur úr losun í allri mannvirkjagerð

Viðurkenningin undirstrikar að Ísland er í fararbroddi í grænni mannvirkjagerð og mun verkefnið fá aukna kynningu á norrænum og evrópskum vettvangi

Vegvísir að vistvænni mannvirkjagerð 2030 bar sigur úr býtum í flokknum Circular Instruments í Best Practices-keppni New European Bauhaus (NEB) á Norðurslóðum. Vegvísirinn, sem er ein af lykilstoðum samstarfsverkefnisins Byggjum grænni framtíð, hlýtur lof fyrir umfangsmikið samráð og skýra sýn í hringrásarhugsun.

Keppnin er hluti af Bauhaus Goes North (BGN), samstarfsverkefni sjö þjóða á Norðurlöndum og Norðurslóðum, styrkt af Interreg NPA-áætluninni, sem nýtur meðfjármögnunar frá Evrópusambandinu. Markmiðið er að draga fram framúrskarandi verkefni sem stuðla að sjálfbærni, gæðum og inngildingu í hinu byggða umhverfi.

Fyrirmynd fyrir önnur ríki á Norðurslóðum

Vegvísirinn var valinn úr hópi fjölmargra umsókna af öllu Norðurslóða-svæðinu. Dómnefndin telur verkefnið vera „endurtakanlegt módel“ sem önnur lönd geta nýtt sér til að hraða umskiptum yfir í hringrásarhagkerfi í byggingariðnaði.

Helstu styrkleikar Vegvísisins samkvæmt dómnefnd:

Skýrar aðgerðir og stefnumótun: Vegvísirinn inniheldur 90 markvissar aðgerðir sem styðja við vistvæna mannvirkjagerð.

Víðtækt samráð: Meira en 200 hagaðilar komu að mótun verkefnisins, sem tryggir breiða samstöðu og öfluga innleiðingu.

Heildstæð lífsferilshugsun: Aðgerðirnar sýna hvernig má draga úr losun á öllum stigum — allt frá hönnun og efnisvali til endurnýtingar og endurvinnslu.

Gæði og menningarlegt gildi: Lögð er áhersla á að sjálfbærni og fagurfræði fari saman og endurspegli menningarlega sérstöðu.

Öflugt samstarf: Stjórnsýsla verkefnisins þykir til fyrirmyndar þar sem hún brúar bilið á milli opinberra aðila og einkageirans.

Sigurinn er mikilvæg staðfesting á þeim mikla árangri sem íslenskur mannvirkjageiri hefur náð á undanförnum árum við að innleiða hringrásarhugsun og loftslagsvænni vinnubrögð.

Niðurstöðurnar verða kynntar opinberlega af Bauhaus Goes North og verður Vegvísirinn, ásamt starfi Byggjum grænni framtíð, kynntur markvisst á norrænum og evrópskum vettvangi á komandi mánuðum.

Þessi viðurkenning undirstrikar að Ísland er í fararbroddi þegar kemur að nýsköpun og stefnumótun í grænni mannvirkjagerð.

Vegvísir að vistvænni mannvirkjagerð 2030 hlýtur eftirsótta alþjóðlega viðurkenningu

HMS hefur gefið út nýjar leiðbeiningar fyrir söluaðila brunahólfandi innihurða með áherslu á rekjanleika og áreiðanleg gögn um nothæfi

Söluaðilar bera aukna ábyrgð á að veita réttar upplýsingar, afhenda nauðsynleg gögn og tryggja að hurðir séu markaðssettar fyrir rétt notkunarsvið

Aðlögunartímabil hefur verið framlengt til 1. október 2026 – eftir það verður óheimilt að selja hurðir nema fullnægjandi gögn um nothæfi liggi fyrir

HMS hefur gefið út leiðbeiningar til söluaðila brunahólfandi innihurða. Leiðbeiningarnar eru settar fram á grundvelli laga nr. 114/2014 um byggingarvörur og byggingarreglugerðar nr. 112/2012. 

6.034 Leiðbeiningar til seljenda brunahólfandi innihurða.pdf

Markmið leiðbeininganna er að tryggja að brunahólfandi innihurðir sem settar eru á markað byggi á fullnægjandi og rekjanlegum gögnum um nothæfi. Áhersla er lögð á að merkingar og fylgiskjöl skulu vera þannig úr garði gerð að rekjanleiki hurðar gagnvart staðfestingu á nothæfi sé tryggður.

Ábyrgð og upplýsingaskylda söluaðila

Í leiðbeiningunum er sérstaklega fjallað um upplýsingaskyldu og ábyrgð söluaðila. Þar kemur fram að seljendur skulu:

veita réttar og skýrar upplýsingar um eiginleika hurða, þar á meðal brunamótstöðu

afhenda kaupendum yfirlýsingu framleiðanda um nothæfi

afhenda kaupendum staðfestingu HMS á nothæfi hurðargerðar

afhenda leiðbeiningar um uppsetningu, notkun og viðhald

tryggja að hurðir séu einungis markaðssettar fyrir þá notkun sem þær hafa staðist prófun fyrir.

Jafnframt er lögð áhersla á að neytendur og eigendur mannvirkja hafi aðgang að fullnægjandi upplýsingum til að geta uppfyllt lögbundnar skyldur sínar um brunavarnir og tryggt öryggi mannvirkisins og þeirra sem dvelja í því.

Gögn sem þurfa að liggja fyrir til að afla staðfestingar HMS á nothæfi hurðargerða

Leiðbeiningar HMS skýra hvaða gögn þurfa að liggja fyrir, þar á meðal:

staðfesting viðurkennds aðila innan EES á nothæfi hurðargerðar (þá er um að ræða gagnkvæma viðurkenningu, sjá nánar hér)

staðfestar leiðbeiningar framleiðanda um uppsetningu, notkun og viðhald

HMS er heimilt að kalla eftir niðurstöðu gerðarprófunar

Brunahólfandi innihurðir falla ekki undir samhæfðan evrópskan staðal og eru því ekki CE-merkingaskyldar. Þær skulu þó ávallt uppfylla kröfur byggingarreglugerðar um brunaöryggi.

Aðlögunartímabil framlengt til 1. október 2026

Aðlögunartímabil vegna breytinga á verklagi HMS hefur verið framlengt um sex mánuði og gildir til 1. október 2026. Frá og með þeim degi verður óheimilt að setja á markað, selja eða afhenda brunahólfandi innihurðir nema fyrir liggi fullnægjandi og rekjanleg gögn um nothæfi þeirra. HMS áskilur sér þó rétt til að skoða sérstaklega mannvirki sem falla í hærri áhættuflokk með tilliti til brunavarna.  

Hurðir sem seldar eru fyrir lok aðlögunartímabilsins má þó setja upp eftir þann tíma, enda sé hægt að sýna fram á með skýrum hætti að sala hafi átt sér stað innan frestsins.

HMS gefur út leiðbeiningar til söluaðila brunahólfandi innihurða

Reykskynjari er algengasta brunavörnin en ætla má að um 5 þúsund heimili séu án reykskynjara

Þeir sem eru með reykskynjara á heimili sínu eru líklegri til að vera einnig með aðrar nauðsynlegar brunavarnir, svo sem slökkvitæki og eldvarnarteppi

Fjórði hver einstaklingur þekkir ekki flóttaleið út af heimili sínu í tilviki eldsvoða

Brunavarnir á heimilum landsmanna eru almennt í góðu lagi. Því sem næst allir eru með einhvers konar brunavarnir til staðar, en reykskynjari er þó algengasta brunavörnin. Einungis 1% einstaklinga segja heimili sitt vera án allra brunavarna, ef marka má niðurstöður úr árlegri könnun HMS um brunavarnir heimilanna sem Prósent framkvæmdi fyrir hönd HMS í upphafi árs.

Oft er talað um bjargvættina þrjá í brunavörnum heimilanna. Það eru reykskynjari, slökkvitæki og eldvarnarteppi. Reykskynjari er algengasta brunavörnin á heimilum landsmanna, en samkvæmt niðurstöðum könnunarinnar eru 97% landsmanna með að minnsta kosti einn reykskynjara á heimili sínu og 78% eru með tvo eða fleiri reykskynjara. Almennt er þörf á fleiri reykskynjurum í stærra húsnæði, en mælst er til þess að reykskynjarar séu í öllum rýmum og herbergjum heimila.  

Um 3% einstaklinga eru ekki með reykskynjara á heimili sínu. Það samsvarar tæplega 12 þúsund einstaklingum eða um 5 þúsund heimilum. Aðspurð hvers vegna enginn reykskynjari sé á heimilinu bera langflest fyrir sig framtaksleysi.

Reykskynjarar eru ódýr öryggistæki sem geta bjargað mannslífum. HMS hvetur því alla til að setja upp reykskynjara á heimilum sínum til að tryggja öryggi sitt og annarra sem þar dvelja.

Slökkvitæki og eldvarnarteppi skipta máli þegar eldur kviknar

Aðrar brunavarnir, líkt og slökkvitæki og eldvarnarteppi, eru til staðar á færri heimilum. Fjórir af hverjum fimm eru með slökkvitæki á heimilum sínum en aðeins 67% eru með eldvarnarteppi til taks. Slökkvitæki og eldvarnarteppi geta skipt sköpum þegar eldur kviknar og geta í sumum tilfellum dugað til að ráða niðurlögum hans. Þannig er hægt að koma í veg fyrir að minniháttar eldur breiðist út og valdi stórfelldum skaða og tjóni.

Meirihluti landsmanna er með þrjár helstu brunavarnir á heimilum sínum

Niðurstöður könnunarinnar sýna enn fremur að þeir sem eru með reykskynjara á heimilum sínum eru mun líklegri til að vera með slökkvitæki og/eða eldvarnarteppi á heimili sínu.

Rúmlega helmingur landsmanna er með alla þrjá bjargvættina til staðar á heimilum sínum: reykskynjara, slökkvitæki og eldvarnarteppi. Um 22% eru einungis með reykskynjara og slökkvitæki og 8% eru aðeins með reykskynjara og eldvarnarteppi. Um 10% landsmanna eru eingöngu með reykskynjara, en lægra hlutfall er með aðrar samsetningar af brunavörnum líkt og sjá má á myndinni hér að neðan.

Um 1% einstaklinga kveðst ekki vera með neinar brunavarnir tiltækar á heimili sínu. Ætla má að það samsvari í um það bil 1.700 heimilum hér á landi.

Þegar eldur kviknar er hann fljótur að breiðast út og því ættu allir að hafa og þekkja aðgengilega flóttaleið út af heimili sínu. Niðurstöður könnunarinnar leiða hins vegar í ljós að rúmur fjórðungur landsmanna, eða um 28%, þekkir ekki hvaða flóttaleið skal nota ef eldsvoði kemur upp á heimilum þeirra.

Rétt er að hafa í huga að krafa er gerð um tvær óháðar flóttaleiðir í nýjum og endurbyggðum íbúðum samkvæmt núgildandi byggingarreglugerð. Í eldri byggingum, sem voru reistar áður en þessar kröfur tóku gildi, kann að vera aðeins ein flóttaleið út úr íbúð. Það er til dæmis algengt í íbúðum á efri hæðum þar sem ekki eru svalir. Þar sem aðeins er fyrir hendi ein trygg flóttaleið er mikilvægt að íbúar hugi að öðrum lausnum, t.d. að setja upp stiga eða siglínu við glugga til að tryggja tvær flóttaleiðir.

HMS minnir á fræðsluefni um brunavarnir heimilanna sem finna má á vefnum vertueldklar.is

Prósent sá um framkvæmd könnunarinnar fyrir hönd HMS og gögnum var safnað frá 21. janúar til 3. febrúar 2026. Úrtakið samanstóð af 2 þúsund einstaklingum úr könnunarhópi Prósents og alls bárust 996 svör. Svarhlutfallið í könnuninni var því 50%.

Um 5 þúsund heimili eru án reykskynjara

Aðgerðir í Vegvísi að vistvænni mannvirkjagerð 2030 styðja við innleiðingu hringrásarhagkerfisins

Grænni byggð vinnur að leiðbeiningum um endurnotkun byggingarvara

Leiðbeiningar um sértækt niðurrif og hringrásarhönnun eru á heimasíðu Hringvangs

Aðgerðir í Vegvísi að vistvænni mannvirkjagerð 2030 sem styðja við hringrásarhagkerfið

Grænni byggð lauk á dögunum tveimur mikilvægum aðgerðum í Vegvísi að vistvænni mannvirkjagerð 2030 sem styðja við upptöku hringrásarhagkerfis í íslenskum byggingariðnaði. Aðgerðirnar, 4.9. og 4.10., snúa að undirbúningi fyrir endurnýtingu byggingarefna, úrgangsforvörnum og sértæku niðurrifi, en þetta eru lykilþættir í að draga úr sóun og stuðla að sjálfbærri mannvirkjagerð.

Aðgerð 4.9.: Leiðbeiningar um úrgangsforvarnir, undirbúning fyrir endurnotkun og endurvinnslu

Aðgerð 4.9. felur í sér þróun ítarlegra leiðbeininga sem styðja hönnuði, verktaka og aðra hagaðila við að innleiða hringrásarsjónarmið í allri hönnun og framkvæmd mannvirkjagerðar. Leiðbeiningarnar byggja á niðurstöðum úr aðgerð 4.2., reynslu innlendra sérfræðinga, og erlendum fyrirmyndum.

Markmið leiðbeininganna er að tryggja að hönnun mannvirkja taki mið af fullum líftíma byggingar, allt frá notkun og viðhaldi til niðurrifs og mögulegrar endurnotkunar efnis.

skref-fyrir-skref aðferðir til mats og vinnslu byggingarefna

hagnýtar leiðir til að endurnota og endurvinna efni á ábyrgan hátt

bestu starfsvenjur frá Íslandi og erlendis

Unnið er með fjölbreytt efni, svo sem eldvarnarbúnað, pípulagnir, loftræsikerfi, hitakerfi, hreinlætistæki og hurðir.

Mynd tekin af heimasíðu Hringvangs, www.hringvangur.is

Aðgerð 4.10.: Leiðbeiningar um forskoðanir og sértækt niðurrif

Aðgerð 4.10. fjallar um meðhöndlun byggingar- og niðurrifsúrgangs með áherslu á úrgangsforvarnir, endurnotkun og endurvinnslu. Leiðbeiningarnar eru byggðar á innlendri og erlendri reynslu og eru ætlaðar sem verkfæri fyrir alla sem taka ákvarðanir um endurbætur, endurbyggingu eða niðurrif.

– Mat á möguleikum til endurnotkunar áður en framkvæmdir hefjast
– Upplýsingasöfnun um byggingarvörur og efni
– Greining á skaðlegum efnum og áætlanagerð vegna réttrar meðhöndlunar

– Aðferðir við nákvæmt niðurrif til að hámarka nýtingu efna
– Leiðir til að draga úr úrgangi og tryggja rétta flokkun
– Dæmi um útfærslur og bestu starfsvenjur frá öðrum löndum

Leiðbeiningarnar eru aðgengilegar undir Fræðsla og miðlun á heimasíðu Hringvangs, sem er tengslanet opið öllum þeim sem hafa áhuga á hringrásarhagkerfinu í tengslum við byggingariðnaðinn. Hlekki má einnig finna á heimasíðu Byggjum grænni framtíð:

·       4.9. Gefa út leiðbeiningar um úrgangsforvarnir, undirbúning fyrir endurnotkun, endurvinnslu og aðra endurnýtingu byggingarefna við hönnun nýrra mannvirkja og á endurbótum - Byggjum Grænni Framtíð

·       4.10. Gefa út leiðbeiningar um ábyrgt niðurrif - Byggjum Grænni Framtíð

Vinnan heldur áfram – Aðgerð 4.12. brátt tilbúin

Verkefnið heldur áfram að þróast og Grænni byggð er að ljúka vinnu við aðgerð 4.12, „Hagnýtar leiðbeiningar um endurnotkun byggingarvara“. Leiðbeiningarnar munu taka til rúmlega 30 algengra byggingarefna og byggingarvara á Íslandi og fjalla um helstu atriði sem snúa að endurnotkun þeirra, þar á meðal hugsanlegar hættur og viðeigandi reglugerðir. Verkefnið hlaut styrk úr Aski mannvirkjarannsóknarsjóði.

·       4.12.  Hagnýtar leiðbeiningar um endurnotkun byggingarvara - Byggjum Grænni Framtíð

Aðgerðir í Vegvísi að vistvænni mannvirkjagerð

Íbúðum í virkri uppbyggingu fjölgar á milli íbúðatalninga HMS og eru þær nú alls 6.988 talsins

Vísbendingar eru um að byggingaraðilar fresti lokafrágangi íbúða vegna dræmrar sölu nýrra íbúða á markaði

HMS gerir ráð fyrir að um 3.000 íbúðir verði fullbúnar ár hvert á tímabilinu 2026-2028

Alls eru 6.988 íbúðir í virkri uppbyggingu á landinu, en íbúðum í byggingu hefur nú fjölgað á milli talninga tvær talningar í röð. Þetta kemur fram í niðurstöðum úr nýjustu talningu HMS á íbúðum í byggingu, sem voru kynntar á opnum fundi í dag. Lesa má niðurstöður talningarinnar með því að smella á hnappinn hér að neðan.

Fjölgun íbúða í byggingu á milli talninga má að stórum hluta rekja til nýrra byggingarverkefna sem farið hafa af stað frá síðustu talningu en alls hófust framkvæmdir við byggingu 1.754 íbúða frá septembertalningu 2025. Nýjum framkvæmdum fjölgaði um 17% á milli talninga og hafa nýjar framkvæmdir milli talninga ekki verið fleiri frá því í septembertalningu ársins 2022.

Nýjum framkvæmdum fjölgaði mest á höfuðborgarsvæðinu

Fjölgun nýrra framkvæmda á milli talninga er drifin áfram af sveitarfélögum á höfuðborgarsvæðinu þar sem nýjum framkvæmdum fjölgaði um tæplega 24% á milli talninga. Á sama tíma og þeim fjölgaði um tæp 4% á landsbyggðinni. Í nágrenni höfuðborgarsvæðisins hófust framkvæmdir við um það bil jafn margar íbúðir á milli talninga eins og í september 2025.

Á höfuðborgarsvæðinu voru nýjar framkvæmdir langflestar í Reykjavíkurborg, þar sem bygging á 661 íbúð hófst á milli septembertalningar 2025 og marstalningar 2026. Af öðrum sveitarfélögum á svæðinu voru nýjar framkvæmdir flestar í Garðabæ, þar sem byrjað var að byggja 256 íbúðir, og í Hafnarfirði, þar sem þær voru 183 talsins. Á sama tíma hófust framkvæmdir við mun færri íbúðir í Kópavogi og í Mosfellsbæ.

Íbúðum í byggingu fjölgaði mest í Reykjavík

Flestar íbúðir í byggingu eru staðsettar á höfuðborgarsvæðinu, eða tæplega 66% allra íbúða í byggingu. Alls voru 4.596 íbúðir í byggingu á svæðinu í nýjustu marstalningu og hafði þeim fjölgað um 8% frá síðustu talningu, eða um 320 íbúðir. Fjölgunin skýrist að mestu leyti af þróuninni í Reykjavíkurborg, þar sem íbúðum í byggingu fjölgaði um 11% frá septembertalningu 2025. Annars staðar á höfuðborgarsvæðinu fjölgaði íbúðum í byggingu aðeins um 3% á milli talninga. Í nágrenni höfuðborgarsvæðisins stóð fjöldi íbúða í byggingu í stað á milli talninga, en annars staðar á landsbyggðinni fjölgaði þeim um 12% frá því í síðustu talningu.

Tæplega 38% allra íbúða í byggingu eru staðsettar í Reykjavíkurborg, eða 2.644 íbúðir. Annars staðar á höfuðborgarsvæðinu er uppbyggingin mest í Hafnarfirði og Garðabæ þar sem rúmlega 750 íbúðir eru í byggingu í hvoru sveitarfélaginu fyrir sig. Annars staðar á landinu er umfang íbúðauppbyggingar talsvert minna, enda er meirihluti landsmanna búsettur á höfuðborgarsvæðinu, eða tæp 64%.

Í nágrenni höfuðborgarsvæðisins eru flestar íbúðir í byggingu í Reykjanesbæ og í Sveitarfélaginu Árborg, eða í kring um 370 íbúðir í hvoru sveitarfélaginu fyrir sig. Annars staðar á landsbyggðinni ber mest á uppbyggingu á Akureyri, þar sem um 340 íbúðir eru í byggingu um þessar mundir.

Hægt er að horfa á upptöku af fundinum hér að neðan.

Marstalning 2026 sýnir merki um seiglu í byggingarmarkaðnum

Shortcuts

Events

An equity loan is a new solution for low-income persons and individuals with limited assets.

This type of loan is intended to aid first time buyers who are below a certain income possibility curve in order to enable them to bridge the equity gap when buying real estate property.

Equity loan

Housing benefit takes the form of monthly payments intended to assist those who rent residential premises, whether this is within the socially-assisted housing system, in student residences or on the open rental market.

Housing Benefit

Housing and Construction Authority

Húsnæðisgrunnur húsnæðis- og mannvirkjastofnunar

Housing and Construction Authority

Landið allt

Housing and Construction Authority

Events

Húsnæðisdagurinn 2026