Fimmtudaginn 19. febrúar verður haldinn opinn fundur um heimilisleysi á Íslandi. Fundurinn verður haldinn í húsakynnum HMS, Borgartúni 21, Reykjavík og er öllum opinn. Á fundinum verður fjallað um heimilisleysi á Íslandi, hver er staðan og hvað hefur verið gert. Fjallað verður um Housing first hugmyndafræðina, Y-stofnunina í Finnlandi og áfangaheimili. Fram koma sjónarmið HMS, Búsetubrúar Kvennaathvarfsins og Verndar. 

Ragnar Þór Ingólfsson, félags- og húsnæðismálaráðherra

Soffía Hjördís Ólafsdóttir, deildarstjóri hjá Reykjavíkurborg

Lísa Margrét Sigurðardóttir, lögfræðingur í félags- og húsnæðismálaráðuneytinu

9.35 Y-stofnunin í Finnlandi. Hvað hefur virkað í Finnlandi og uppbygging stofnunarinnar.

Eygló Harðardóttir, verkefnastjóri hjá Ríkislögreglustjóra

Drengur Óla Þorsteinsson, verkefnastjóri hjá HMS

9.55 Sjónarmið HMS
Anna Guðmunda Ingvarsdóttir, aðstoðarforstjóri HMS

10.05 Búsetubrú Kvennaathvarfsins
Linda Dröfn Gunnarsdóttir, framkvæmdastýra Kvennaathvarfsins

10.15 Vernd 
Þráinn Farestveit, framkvæmdastjóri Verndar.

Fundarstjóri: Eygló Harðardóttir, verkefnastjóri hjá Ríkislögreglustjóra

Við bjóðum öll velkomin á fundinn og hlökkum til að sjá ykkur. 

Viðburðinum verður einnig streymt á www.hms.is/streymi

Housing benefit takes the form of monthly payments intended to assist those who rent residential premises, whether this is within the socially-assisted housing system, in student residences or on the open rental market. The Housing and Construction Authority handles the implementation of the Housing Benefit Act, No. 75/2016, and takes decisions regarding entitlement to housing benefit.

Húsnæðis- og mannvirkjastofnun

Mælaborð

Vefþjónustur

Mánaðarskýrsla HMS

Útgefið efni

Grunngögn til niðurhals

Vefsjár fasteigna

Gögn og mæliborð

Eignin mín

Lán til einstaklinga

Starfsleyfi og löggildingar

Húsnæðisbætur og leigumál

Rafmagnsöryggi

Umsóknir og eyðublöð

Ísland.is

Housing benefits

Loan site

Öryggi mannvirkja

Um HMS

Upplýsingar

Fréttir og tilkynningar

Mælanleg gögn

Contact us

Hafðu samband

Að meðaltali 966 kaupsamningum var þinglýst í hverjum mánuði árið 2025

Alls gengu um 7,4 prósent fullbúinna íbúða kaupum og sölu í fyrra

Hlutfallslega mest virkni hefur verið á Suðurnesjum undanfarinn áratug

Um það bil 11.600 kaupsamningum var þinglýst á árinu 2025, en þeir vörðuðu kaup á tæplega 12 þúsund eignum. Hlutfall seldra íbúða af íbúðastofni lækkaði milli ára á landsvísu, en lækkunina má að stórum hluta rekja til Grindavíkuráhrifanna árið 2024. Árið 2025 mældist hlutfallið hærra á höfuðborgarsvæðinu en í öðrum landshlutum í fyrsta sinn síðan árið 2014, en virknin hefur verið hlutfallslega mest á Suðurnesjum undanfarinn áratug.

Tæplega 12 þúsund eignir seldar árið 2025

Fullbúnar íbúðir í árslok 2025 voru rétt rúmlega 162 þúsund talsins á landinu öllu. Sem fyrr segir gengu um 12 þúsund íbúðir kaupum og sölu á síðasta ári, sem samsvarar 7,4% af íbúðastofni landsins.

Hlutfall seldra íbúða af íbúðastofni var 8,8% árið 2024 og því lækkaði hlutfallið á milli ára. Ef litið er fram hjá kaupum Þórkötlu á eignum í Grindavík væri hlutfallið nær 8,2%, en um 7,7% ef jafnframt væri litið fram hjá kaupum Grindvíkinga á fasteignum árið 2024.

Hlutfallslega mest virkni á Suðurnesjum undanfarinn áratug

Sé hlutfall seldra íbúða af íbúðastofni skoðað eftir landshlutum kemur í ljós að virkni fasteignamarkaðar hefur að jafnaði verið hlutfallslega mest á Suðurnesjum undanfarinn áratug, en einnig talsverð á Suðurlandi. Hlutfallið var að meðaltali 10,9% (10,4% án Þórkötlu) á Suðurnesjum á tímabilinu, en 8,8% á Suðurlandi.

Hátt hlutfall seldra íbúða af íbúðastofni á Suðurnesjum og Suðurlandi skýrist af kröftugri fólksfjölgun á svæðinu og mikilli uppbyggingu nýrra íbúða. Frá árinu 2016 hefur íbúum til að mynda fjölgað hlutfallslega mest á Suðurnesjum og Suðurlandi, eða í kringum 33% samanborið við 19% fjölgun á landsvísu. Jafnframt hefur fullbúnum íbúðum fjölgað mest á Suðurlandi (38%) og næstmest á Suðurnesjum (24%) á tímabilinu, samanborið við um 22% fjölgun fullbúinna íbúða á landsvísu.

Á nýliðnu ári, 2025, var hlutfall seldra íbúða af íbúðastofni um 7,7% á höfuðborgarsvæðinu, sem er einungis litlu hærra en á Suðurnesjum og á Suðurlandi (7,6%). Þetta var í fyrsta skipti síðan árið 2014 sem hlutfallið var hæst á höfuðborgarsvæðinu, en það hefur verið að meðaltali 8,4% frá árinu 2016.

Nánar verður fjallað um seldar íbúðir sem hlutfall af íbúðastofni á höfuðborgarsvæðinu og í alþjóðlegu samhengi í næstu mánaðarskýrslu HMS sem kemur út á fimmtudaginn í næstu viku. Skýrslan verður kynnt á opnum fundi í húsakynnum HMS á útgáfudegi, en einnig verður hægt að fylgjast með í streymi.

Þrettánda hver íbúð gekk kaupum og sölu í fyrra

Fyrsti samningur á milli stjórnvalda og byggingaraðila um uppbyggingu hagkvæmra íbúða eftir fyrsta húsnæðispakka lítur dagsins ljós

Verkefni með 390 íbúðum sem verið hefur í bið fer aftur af stað fyrir tilstuðlan hlutdeildarlána og sveigjanleika í skipulagsmálum

HMS og Þingvangur lýsa yfir vilja til þess að veita hlutdeildarlán á framkvæmdatíma

HMS undirritaði viljayfirlýsingu í dag við byggingarfyrirtækið Þingvang um að byggðar yrðu 390 íbúðir við Hjallahraun 2 A-G í Hafnarfirði og að um þriðjungur þeirra muni uppfylla skilyrði hlutdeildarlána. Í yfirlýsingunni lýsa bæði HMS og Þingvangur sömuleiðis yfir vilja til þess að semja um útgreiðslu hlutdeildarlána fyrr á framkvæmdartíma.

Að minnsta kosti 60 hlutdeildarlánaíbúðir í fyrsta áfanga

Viljayfirlýsingin er í samræmi við fyrsta húsnæðispakka stjórnvalda sem kynntur var í nóvember 2025. Á meðal aðgerða í húsnæðispakkanum voru samningar á milli stjórnvalda og byggingaraðila um uppbyggingu hagkvæmra íbúða inn í hlutdeildarlánakerfið.

Samkvæmt yfirlýsingunni skuldbindur Þingvangur sig til að byggja 177 íbúðir í fyrsta áfanga verkefnisins, þar af 60 íbúðir sem uppfylla skilyrði hlutdeildarlána. Á móti muni HMS skuldbinda sig til að veita hlutdeildarlán til kaupa á þessum tilteknu íbúðum, að uppfylltum öðrum skilyrðum hlutdeildarlána.

Verkefnið endurhannað til að falla að skilyrðum hlutdeildarlána

Þingvangur hafði áður undirbúið uppbyggingu á íbúðum í Hjallahrauni, en hætti við verkefnið um mitt ár 2024 vegna hárra vaxta og óvissu um sölu. Nú hefur Þingvangur endurhannað fyrsta áfanga verkefnisins svo að 60 íbúðir hið minnsta passi inn í ramma hlutdeildarlána. Íbúðunum hefur því fjölgað og meðalstærð þeirra hefur minnkað frá fyrri hönnun.

Í yfirlýsingunni lýsa bæði HMS og Þingvangur yfir vilja til þess að semja um útgreiðslu hlutdeildarlána á framkvæmdatíma, að nánari skilyrðum uppfylltum. Enn sé unnið að útfærslu þessara skilyrða, en félags- og húsnæðismálaráðherra muni tilgreina þau í reglugerð.

Pálmar Harðarson, framkvæmdastjóri Þingvangs segir: „Þingvangur hefur beðið lengi eftir að geta hafið þessa uppbyggingu. Núna er það mögulegt þegar félags- og húsnæðismálaráðherra leggst á vogaskálarnar með okkur ásamt Hafnarfjarðarbæ, fjárfestum og Íslandsbanka.  Það er trú okkar allra sem koma sameiginlega að þessu verkefni að núna sé rétti tíminn til að framleiða íbúðir sem koma á markað þegar núverandi lager verður vonandi búinn og vextir hafa lækkað.

Vil ég sérstaklega þakka félags- og húsnæðismálaráðherra, Ragnari Þór Ingólfssyni, bæjarstjóra Hafnafjarðar, Valdimari Víðissyni og Íslandsbanka fyrir að leggja sitt af mörkum svo hægt sé að koma verkefninu af stað.“

Valdimar Víðisson bæjarstjóri Hafnafjarðar segir: „Við fögnum þessari uppbyggingu. Við höfum lagt áherslu á það frá upphafi að hér verði fjölbreyttar íbúðir sem henta öllum í samfélaginu. Það er gleðilegt að sjá gott samstarf á milli byggingarverktakanna og ríkisstjórnarinnar í þessu verkefni.

Bæjarfélagið hefur átt í góðu samstarfi við Þingvang og sýnt sveigjanleika þegar kemur að skipulagsskilmálum. Ekki hefur verið slegið slöku við í íbúðauppbyggingu hér í Hafnarfjarðarbæ síðustu ár og við ætlum að axla þá ábyrgð áfram.“

HMS og Þingvangur undirrita viljayfirlýsingu um byggingu hlutdeildarlánaíbúða í Hafnarfirði

Umframeftirspurn var eftir hlutdeildarlánum í janúar

Heildarfjárhæð hlutdeildarlána í samþykktum umsóknum nam 419 milljónum króna  

Hámörk á lánshlutfalli og tekjum umsækjenda hækkuðu með nýjum viðmiðum sem tóku gildi um áramótin 

HMS samþykkti alls 31 umsókn um hlutdeildarlán í síðustu úthlutun lánanna sem fór fram í janúar. Heildarvirði samþykktra lána nam 419 milljónum króna, en eftirspurnin eftir lánunum var tæplega tvöfalt meiri. Með nýjum viðmiðum sem tóku gildi um síðustu áramót geta lánveitendur nú sótt um hærra lánshlutfall og verið með rýmra eiginfjárframlag, auk þess sem þeir geta verið með hærri tekjur.

Sótt um fyrir 817 milljónir en 458 milljónir voru til úthlutunar

Opnað var fyrir umsóknir um hlutdeildarlán þann 6. janúar með rýmkuðum skilyrðum. Úthlutunartímabilið stóð í tvær vikur og bárust HMS samtals 55 umsóknir að heildarfjárhæð um 817 m.kr. Til úthlutunar voru 458 m.kr. og var því um umframeftirspurn að ræða.

Í ljósi þessa var umsóknum forgangsraðað og einungist afgreiddar þær umsóknir þar sem kauptilboð lá fyrir í eignum sem HMS hafði þegar metið og samþykkt sem lánshæfar. Samþykktar umsóknir í janúar voru 31 talsins og samtals lánsfjárhæð þeirra nam um 419 m.kr. Aðrar umsóknir voru, í samráði við umsækjendur, færðar yfir í úthlutun í febrúar.

Alls voru 24 umsóknir samþykktar vegna kaupa á íbúð á höfuðborgarsvæðinu, þar af 21 í Hafnarfirði, tvær í Mosfellsbæ og ein í Reykjavík. Þá voru fjórar umsóknir samþykktar vegna kaupa á Suðurlandi og þrjár vegna kaupa á Suðurnesjum. Um 62% umsókna í janúar (34 af 55) voru frá einstaklingum, en hlutfallið var um helmingur árið 2025. Af 31 samþykktum umsóknum voru 19 til einstaklinga.

Þann 18. desember var samþykkt frumvarp á Alþingi um breytingar á reglum um hlutdeildarlán. Markmið breytinganna var að festa úrræðið í sessi, auka skilvirkni og tryggja fyrirsjáanleika gagnvart lántökum og byggingaraðilum.

Hærra lánshlutfall: Hlutfall hlutdeildarláns af kaupverði hækkaði úr 20% í allt að 25% fyrir almenn hlutdeildarlán og úr 30% í 35%  fyrir umsækjendur undir lægri tekjumörkum.

Rýmra eiginfjárframlag: áfram er lágmarkið 5%, en nú má leggja fram allt að 10% án skerðingar á hlutdeildarláni.

Hækkuð tekjumörk fyrir einstaklinga og hjón/sambúðarfólk.

Greiðslubyrði einstaklinga rýmkuð: meðalafborganir fasteignaláns mega nú vera allt að 45% af ráðstöfunartekjum (áður 40%). Óbreytt fyrir hjón/sambúðarfólk.

Hækkuð hámarksverð og fleiri verðflokkar (úr 3 í 4) til að auka framboð íbúða sem uppfylla skilyrði og takmarka verðhækkanir.

Opnað hefur verið fyrir umsóknir um hlutdeildarlán vegna úthlutunar í febrúar og mun umsóknartímabilið standa til kl. 12:00 þann 16. febrúar. Til úthlutunar fyrir tímabilið verða 458 milljónir króna. 

Nánari upplýsingar um hlutdeildarlán og umsóknarferlið má finna á Ísland.is

Hlutdeildarlán samþykkt fyrir 31 umsókn í janúar 2026

Verkefni slökkviliða árið 2025 voru 2.542 í heildina. Þar eru  talin bæði lögbundin verkefni og önnur verkefni sem slökkviliðin taka að sér. Þetta kemur fram í tölfræði úr útkallskýrslugrunni slökkviliða sem HMS hefur unnið tölfræðiupplýsingar úr fyrir árið 2025.

Slökkvilið landsins sinna fjölbreyttum og krefjandi verkefnum þegar kemur að slökkvi- og björgunarþjónustu sveitarfélaga. Dæmi um verkefni sem eru lögbundin eru m.a. slökkvistarf og reykköfun, björgun á fastklemmdu fólki t.d. vegna umferðarslysa, eldvarnareftirlits og forvarnir. Flest slökkvilið sinna einnig öðrum verkefnum, t.d. sjúkraflutningum, slökkvitækjaþjónustu og björgunarstörfum.

Fjöldi útkalla vegna umferðaslysa á hæsta forgangi fleiri á landsbyggðinni

Útköll vegna umferðaslysa voru 288 sem er fækkun um 18 prósent frá seinasta ári.

Árið 2025 var fjöldi umferðaslysa þar sem slökkvilið voru kölluð á slysstað svipuð á höfuðborgarsvæðinu og á landsbyggðinni. Þó fjöldi tilfella sé svipaður þá eru tilfelli með hæsta forgang fleiri á landsbyggðinni eða um 32 prósent útkalla á móti 9 prósent útkalla á höfuðborgarsvæðinu. Forgangur útkalla er flokkaður frá F1 til F4. Þar sem F1 og F2 eru tilfelli sem líf telst í hættu og ekið er á forgangsakstri.

Tveir létust á Íslandi í brunum árið 2025. Báðir einstaklingarnir létust í sama brunanum. Um íkveikju í fjölbýlishúsi var að ræða.

Eldútköll hafa ekki verið færri síðan 2020. Útköll þar sem eldur er, eða talið vera, hefur fækkað um 19 prósent miðað við meðaltal síðustu fimm ára þar á undan.

Verkefnum sem falla að lögbundnum hlutverkum fækkar

Verkefni slökkviliða árið 2025 voru 2.542 og þar af flokkast 1.012 undir lögbundin hlutverk slökkviliða. Það eru um 40 prósent af þeim verkefnum sem slökkviliðin sinntu. Eldvarnaeftirlit er ekki hluti af viðbragðs verkefnum slökkviliða og eru þar að leiðir ekki inn í þessum tölum. Önnur verkefni slökkviliða fela í sér m.a. viðbrögð við vatnstjónum, óveður, hreinsun, aðstoð við störf annarra viðbragðsaðila og fl. Ef horft er til meðaltals síðustu fimm ára má sjá að það er fækkun í verkefnum er falla undir lögbundin hlutverk um 17 prósent. Aftur á móti er aukning í öðrum verkefnum og hafa þau verið að aukast síðustu ár.

Útköllum án elds fækkar á milli ára

Brunaviðvörunarkerfi mannvirkja eru mikilvægur hluti af brunavörnum. Slík kerfi eru sett upp til að flýta fyrir uppgötvun elds, með því móti er viðbragðstími slökkviliðs styttri.  Þessi kerfi þarfnast eftirlits og viðhalds. Einn þáttur í starfsemi slökkviliða er viðbragð við eldútköllum. Haldið er sérstaklega utan um fjölda útkalla þar sem brunaviðvörunarkerfi fer af stað án þess að eldur sé til staðar og slökkvilið mætir á staðinn. Æskilegt er að slík útköll séu sem fæst vegna þess tíma og kostnaðar sem fer í óþarft viðbragð. Ánægjulegt er að sjá að slíkum útköllum hefur farið fækkandi og er 38 prósent fækkun miðað við meðaltal síðustu fimm ára. 

Markvisst hefur verið unnið að bættum brunavörnum á Íslandi síðustu áratugi. HMS mun halda áfram á þeirri vegferð að stuðla að bættum brunavörnum til að tryggja öryggi fólks, eignir og umhverfi.

Nauðsynlegt er að fólk hugi vel að brunavörnum í nærumhverfi sínu til að lágmarka líkur á bruna. HMS sinnir öflugu fræðslu og forvarnarstarfi á sviði brunavarna, inn á vefnum Vertu eldklár má nálgast forvarnar- og fræðsluefni varðandi brunavarnir heimilisins.

Tölfræði slökkviliða 2025.xlsx

Slökkvilið landsins sinntu 2.542 verkefnum árið 2025

Markmið uppfærslunnar er að veita betri upplýsingar um stöðu fyrstu kaupenda á húsnæðismarkaði, í samræmi við markmið HMS um að efla upplýsingagjöf og aðgengi að gögnum. Samhliða uppfærslunni verður annað mælaborð um fjölda og aldur kaupenda lokað.

Fyrstu kaupendur eru að meðaltali 33 ára gamlir

Frá mælaborðinu má meðal annars lesa að meðalaldur fyrstu kaupenda hefur haldist tiltölulega stöðugur á síðustu tveimur áratugum og er að jafnaði um 33 ár yfir tímabilið í heild.

Þá má einnig sjá á mælaborðinu að hlutfall fyrstu kaupenda af heildarfjölda kaupenda hefur sveiflast nokkuð yfir tímabilið, á bilinu um 25 til 35 prósent. Hæstu og lægstu gildi komu fram á tímamótum í samfélaginu, bæði fyrir og eftir fjármálahrunið og í kringum kórónuvírusfaraldurinn, þegar miklar breytingar urðu á efnahagslegum aðstæðum og vaxtastigi. 

Að meðaltali voru fyrstu kaupendur um 30 prósent allra kaupenda yfir tímabilið, eins og sjá má á myndinni hér að ofan. Hlutdeild fyrstu kaupenda á fasteignamarkaði hefur hins vegar aukist töluvert á síðustu mánuðum, en hún dróst hratt saman árið 2024 þegar kaupsamningum annarra kaupenda fjölgaði eftir jarðhræringar í Grindavík.

Uppfært mælaborð fyrstu kaupenda sýnir nú aldur og fjölda kaupenda

Meðalaldur fyrstu kaupenda hefur haldist nokkuð stöðugur frá árinu 2007

Hlutfall fyrstu kaupenda á fasteignamarkaði hefur aukist frá árinu 2024

Mælaborð fyrstu kaupenda á heimasíðu HMS hefur verið uppfært. Nú er hægt að nálgast upplýsingar um fjölda og aldur kaupenda eftir ársfjórðungum í mælaborðinu, sem nálgast má hér að neðan.

Skráning er hafin á námskeið sem getur leitt til löggildingar mannvirkjahönnuða. Námskeiðið er ætlað fyrir mannvirkjahönnuði, sem óska löggildingar HMS til að gera aðal- og séruppdrætti sbr. ákvæði 25. og 26. gr. laga um mannvirki nr. 160/2010.

Námskeiðið verður haldið í mars og apríl 2026. Um er að ræða vefnámskeið haldið af Iðan-fræðslusetur. Kennsluform byggir aðallega á fyrirlestrum  (myndbönd) sem eru samtals um 22 klukkustundir og lestri á t.d. viðeigandi lögum og reglugerðum.  Námskeiðið verður opnað þriðjudaginn 24. mars kl. 9.00 og verða þeir opnir til 17. apríl kl. 13.00. Námskeiðinu lýkur með prófi föstudaginn 17. apríl kl. 9.00 – 13.00

Námskeið löggildingu mannvirkjahönnuða

Staðfesting ráðuneytis um réttindi til starfsheitis

Vottorð/um 3 ára starfsreynslu, sbr. 1. mgr. 26. gr. laga um mannvirki

Umsóknir skulu berast eigi síðar en mánudaginn 16. mars 2026

Námskeið fyrir löggildingu mannvirkjahönnuða

Opnað hefur verið fyrir umsóknir um stofnframlög í fyrstu úthlutun ársins 2026. Stofnframlögin eru veitt til samfélagssinnaðra leigusala til að byggja eða kaupa almennar leiguíbúðir fyrir tekju- og eignaminni heimili. 

Umsóknarfrestur er til og með 5. mars næstkomandi 

Stofnframlög hafa verið veitt til uppbyggingar á um 4.000 íbúðum 

Frá árinu 2016 þegar lög um almennar íbúðir tóku gildi hafa stjórnvöld, ríki og sveitarfélög úthlutað stofnframlögum upp á um 51 milljarð króna til uppbyggingar á um 4.000 leiguíbúðum víðsvegar um landið.  

Fjölgun íbúða með stofnframlögum eftir landshlutum 

Stofnframlög eru stuðningur í formi eiginfjár sem veitt eru annars vegar fyrir hönd ríkisins í gegnum HMS og hins vegar frá viðkomandi sveitarfélagi þar sem íbúðirnar koma til með að vera staðsettar í. 

Markmiðið með stofnframlögum er að fjölga hagkvæmum leiguíbúðum með viðráðanlegan húsnæðiskostnað og bæta húsnæðisöryggi tekju- og eignaminni heimila. Húsnæðiskostnaður á að vera í samræmi við greiðslugetu og að jafnaði ekki umfram fjórðung tekna. 

Það eru ýmsar kröfur gerðar til almennra íbúða, sem eru byggðar eða keyptar með stofnframlögum, þær þurfa að uppfylla skilyrði um hagkvæmni t.a.m. stærðarmörk m.t.t. fjölda svefnherbergja. Þessi umgjörð er til þess fallin að lækka leiguverð og skapa aukið húsnæðisöryggi tekju-og eignaminni heimila. 

Fyrirspurnir beinast á stofnframlag@hms.is 

Shortcuts

Events

An equity loan is a new solution for low-income persons and individuals with limited assets.

This type of loan is intended to aid first time buyers who are below a certain income possibility curve in order to enable them to bridge the equity gap when buying real estate property.

Equity loan

Housing benefit takes the form of monthly payments intended to assist those who rent residential premises, whether this is within the socially-assisted housing system, in student residences or on the open rental market.

Housing Benefit

Housing and Construction Authority

Húsnæðisgrunnur húsnæðis- og mannvirkjastofnunar

Housing and Construction Authority

Housing and Construction Authority

Events

Heimilisleysi á Íslandi