Hlutverk Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnunar er að vernda líf og heilsu manna, eignir og umhverfi með því að tryggja faglegan undirbúning mannvirkjagerðar og virkt eftirlit með gæðum, öryggi og heilnæmi. Að stuðla að stöðugleika á húsnæðismarkaði og tryggja almenningi aðgengi...

Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnun

Fræðsla og forvarnir

Gögn og mælaborð

Brunavarnir

Burður

Byggingarreglugerð

Byggingarvörur

Fagaðilar í mannvirkjagerð

Fasteignaskrá

Húsnæðisáætlanir

Húsnæðisbætur og leigumál

Landeignaskrá

Lán til einstaklinga

Lán til lögaðila

Lífsferilsgreining (LCA)

Mannvirkjarannsóknasjóður - Askur

Mannvirkjaskrá

Markaðseftirlit

Rafmagnsöryggi

Rb-blöð

Skipulag

Stofnframlög

Umhverfismat

Þjónustuflokkar

Húsnæðisbætur

Lánavefur

Öryggi mannvirkja

Sveitarfélagsgátt

Um HMS

Fréttir

Gjaldskrá HMS

Lög og reglugerðir

Umsóknir og eyðublöð

Útgefið efni

Vaxtatafla

Eftirlitsáætlun 2025

Fundargerðir

HMS hefur eftirlit með húsnæðissjálfseignarstofnunum, almennum íbúðum í eigu sveitarfélaga og almennum íbúðum í eigu annarra lögaðila.

Eigendur almennra íbúða skulu árlega senda HMS:

Ársreikning, ásamt skýrslu stjórnar, áritun endurskoðenda og upplýsingum um hvenær ársreikningurinn var samþykktur.

Skýrslu um rekstur íbúðanna þar sem meðal annars skal fjalla um kaup og byggingu almennra íbúða, úthlutun þeirra og ákvörðun leigufjárhæðar.

Í kjölfar skilanna skal HMS eiga árlegan fund með hverjum eiganda almennrar íbúðar þar sem fjallað skal um málefni er varða íbúðir í eigu aðilans. Birta skal fundargerð fundarins á vef HMS.

Nánar í lögum númer 52/2016 um almennar íbúðir.

HMS úthlutar 18% af stofnvirði almennra íbúða, sem er kostnaðurinn við bygginguna eða kaupin. Sveitarfélag veitir 12% af stofnvirði íbúðanna. Einnig er hægt að veita tvenns konar viðbótarframlög frá ríkinu:

Allt að 4% viðbótarframlag fyrir íbúðarhúsnæði á vegum sveitarfélaga og vegna húsnæðis sem ætlað er námsmönnum eða öryrkjum.

Sérstakt byggðaframlag frá ríkinu vegna byggingar almennra íbúða á svæðum þar sem skortur er á leiguhúsnæði og bygging íbúða hefur verið í lágmarki vegna misvægis milli byggingarkostnaðar og markaðsverðs íbúðarhúsnæðis. Tilgangur framlagsins er að fjölga almennum íbúðum á svæðum þar sem leigumarkaður er óvirkari en annars staðar vegna framangreindra aðstæðna.

HMS metur þörfina og ákvarðar fjárhæðir viðbótarframlaga. Heildarstofnframlag ríkis og sveitarfélags getur verið allt að 30% eða hærra ef bæði viðbótarframlög eru veitt.

Stofnframlög og viðbótarstuðningur við almenna íbúðakerfið

Til að stofna húsnæðissjálfseignarstofnun þarf að semja samþykktir hennar. Þar þarf meðal annars að koma fram:

Stjórn, fjöldi stjórnarmanna og hvernig þeir eru valdir

Úthlutun almennra íbúða og aðkoma íbúa að stjórnun

Fjármál, ársreikningar og hvernig skuli bregðast við rekstrarhalla

Reglur um breytingar á samþykktum og slit stofnunarinnar

Félagsmálaráðuneytið hefur útbúið grunn að samþykktum hses.

Staðfesting innviðaráðherra á samþykktum

Eftir að samþykktir húsnæðissjálfseignarstofnunar hafa verið staðfestar eru þær sendar Innviðaráðuneytinu til samþykktar ráðherra.

Skráning í fyrirtækjaskrá ríkisskattstjóra

Eftir að ráðherra hefur staðfest samþykktirnar sendir ráðuneytið gögnin til fyrirtækjaskrár Ríkisskattstjóra. 

Stofnandi þarf að greiða skráningargjald samkvæmt gjaldskrá Ríkisskattstjóra og sýna fram á að stofnfé hafi verið greitt.

Húsnæðissjálfseignarstofnun skal hafa fulltrúaráð með að minnsta kosti 12 manns, þar sem að minnsta kosti þriðjungur fulltrúa eru leigjendur ef mögulegt er.

Fulltrúaráð kýs stjórn stofnunarinnar, en stjórnarmenn mega hvorki vera í fulltrúaráði né gegna starfi framkvæmdastjóra. Þegar stjórn hefur þrjá meðlimi skal hvort kyn eiga fulltrúa, og ef þeir eru fleiri en þrír skal tryggja að hlutfall hvors kyns sé að minnsta kosti 40%.

Þegar stofnunin hefur verið staðfest af ráðherra og skráð í fyrirtækjaskrá getur hún sótt um stofnframlög til byggingar almennra íbúða hjá HMS og sveitarfélaginu þar sem íbúðirnar verða.

Stofnun húsnæðissjálfseignarstofnunar

Húsnæðissjálfseignarstofnun (hses.) er tegund af sjálfseignarstofnun sem hefur leyfi til að byggja, kaupa, eiga og reka almennar íbúðir í þágu almennings.

Stofnunin starfar samkvæmt reglum um sjálfseignarstofnanir og þarf að fá samþykki ráðherra fyrir starfsemi sinni.

Gjöld sveitarfélaga skipta máli við mat á umsóknum um stofnframlög, bæði vegna byggingarkostnaðar og rekstraráætlana eigenda íbúðanna.

Til að tryggja nákvæmt mat á umsóknum hefur HMS útbúið eyðublað um staðfestingu á stofnframlagi sem sveitarfélög þurfa að fylla út fyrir hverja umsókn um stofnframlag ríkisins.

Sveitarfélag staðfestir stofnvirði íbúðanna og sundurliðun á sínu stofnframlagi.

Stofnframlag sveitarfélags þarf að vera 12% af stofnvirði og getur verið í formi fjárframlags, lóðar, afsláttar eða niðurfellingar gjalda.

Ríkisframlag fæst aðeins ef sveitarfélagið veitir sitt framlag, sem þarf að vera samþykkt af sveitarstjórn.

Endurgreiðsla stofnframlaga og Húsnæðismálasjóður

Stofnframlög frá ríki og sveitarfélögum geta verið háð skilyrðum um endurgreiðslu þegar lán hafa verið greidd. Endurgreiðslan miðast við fasteignamatið og greiðslubyrði lána.

Stofnframlag þarf að endurgreiða ef íbúðin hættir að uppfylla skilyrði fyrir almennar íbúðir, ef eigandi brýtur lög eða ef önnur skilyrði eru ekki uppfyllt. Einnig þarf að endurgreiða ef íbúðin er seld og andvirðið ekki notað í að kaupa aðra almennar íbúð.

Endurgreiðslur stofnframlaga og leigugreiðslur af íbúðum þar sem lán og stofnframlög hafa verið greidd renna í Húsnæðismálasjóð.

Húsnæðismálasjóður mun stuðla að sjálfbærni íbúðakerfisins og taka við úthlutun stofnframlaga samkvæmt nánari reglum.

Reglugerð nr. 183/2020 um stofnframlög ríkis og sveitarfélaga, húsnæðissjálfseignarstofnanir og almennar íbúðir

Stofnframlög eru húsnæðisstuðningur í formi eiginfjár sem veitt eru annars vegar fyrir hönd ríkisins í gegnum HMS og hins vegar frá viðkomandi sveitarfélagi þar sem almennar íbúðir eru staðsettar. Framlögin eru veitt til byggingar eða kaupa á íbúðarhúsnæði fyrir tekjulága einstaklinga og fjölskyldur. HMS og sveitarfélögum er heimilt að veita stofnframlög vegna byggingar eða kaupa á almennum íbúðum til:

sveitarfélaga og lögaðila í eigu sveitarfélaga

Lögaðila sem voru starfandi við gildistöku laga um almennar íbúðir og uppfylltu skilyrði lánveitinga skv. 37 gr. laga um húsnæðismál nr. 44/1998 eins og ákvæðið var fyrir gildistöku laga um almennar íbúðir

lögaðila sem ekki eru reknir í hagnaðarskyni og samræmast markmiðum laga, með samþykki ráðherra

Það er einnig hægt að sækja um fyrir hönd óstofnaðrar húsnæðissjálfseignarstofnunar, en staðfesting á stofnunarferlinu þarf að vera komin áður en stofnframlag getur verið greitt út. Umsækjandi þarf að vera einn af stofnendum stofnunarinnar.

Stofnframlög eru veitt til byggingar eða kaupa á íbúðarhúsnæði með það að markmiði að auka aðgengi að öruggu og viðeigandi leiguhúsnæði.

Stofnframlög

Stofnframlög

Efnisyfirlit

Eft­ir­lit

Eft­ir­lit

Eftirlit

Eftirlit