Hlutverk Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnunar er að vernda líf og heilsu manna, eignir og umhverfi með því að tryggja faglegan undirbúning mannvirkjagerðar og virkt eftirlit með gæðum, öryggi og heilnæmi. Að stuðla að stöðugleika á húsnæðismarkaði og tryggja almenningi aðgengi...

Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnun

Skráðu þig á póstlista HMS og fáðu allar nýjustu fréttir sendar í pósthólfið þitt.

Póstlisti HMS

Fræðsla og forvarnir

Gögn og mælaborð

Brunavarnir

Burður

Byggingarreglugerð

Byggingarvörur

Fagaðilar í mannvirkjagerð

Fasteignaskrá

Húsnæðisáætlanir

Húsnæðisbætur og leigumál

Landeignaskrá

Lán til einstaklinga

Lán til lögaðila

Lífsferilsgreining (LCA)

Mannvirkjarannsóknasjóður - Askur

Mannvirkjaskrá

Markaðseftirlit

Rafmagnsöryggi

Rb-blöð

Skipulag

Stofnframlög

Umhverfismat

Þjónustuflokkar

Húsnæðisbætur

Lánavefur

Öryggi mannvirkja

Sveitarfélagsgátt

Um HMS

Fréttir

Gjaldskrá HMS

Lög og reglugerðir

Umsóknir og eyðublöð

Útgefið efni

Vaxtatafla

Sú umræða hefur reglulega dúkkað upp um hvort ekki séu vannýtt tækifæri í að bæta tengingar hjóla- og göngustíga milli vega í dreifbýli

Í tveimur nýlegum skipulagsáætlunum hafa göngu- og hjólastígar verið teiknaðir inn meðfram vegum á landsbyggðinni

Fjölgun göngu- og hjólastíga í dreifbýli er í samræmi við áherslur A.2 og B.4 um skipulag í dreifbýli í gildandi Landskipulagsstefnu

Í gegnum tíðina hefur umræða dúkkað upp um hvort ekki séu vannýtt tækifæri í að bæta tengingar hjóla- og göngustíga milli vega í dreifbýli. 

Þekkt er í Evrópu að sum svæði trekkja að sér ferðamenn í skipulagðar hjóla- eða gönguferðir, eins og til dæmis Móseldalurinn. Víða erlendis, til að mynda á Norðurlöndum hefur verið fjárfest í viðamikilli uppbyggingu hjólreiðastíga meðfram vegum sem tengja byggðir saman.

Hérlendis er enginn Móseldalur en Mosfellsdalur er þó nokkuð fjölfarin hjólaleið á Þingvallavegi. Þar er hjólað á veginum en ekki á sérstökum hjóla- eða göngustíg. Svipaða sögu er að segja á fleiri stöðum um landið.

Göngu- og hjólastígar í nýlegum skipulagsáætlunum

Í tveimur nýlegum skipulagsáætlunum hafa göngu- og hjólastígar verið teiknaðir inn meðfram vegum á landsbyggðinni. Þá eru uppi áform um að auka öryggi hjólandi og gangandi við Þingvallaveg í Mosfellsdal. Slíkir göngu- og hjólastígar eru þegar til staðar á nokkrum svæðum hérlendis, t.a.m. á Akureyri, Selfoss, við Ísafjörð og Ólafsvík.

Mál á borði HMS og bíður birtingar í B-deild Stjórnartíðinda. Deiliskipulagið tekur til Þorlákshafnarvegar í heild sinni og snýr að áformum um fækkun vegtenginga og lagningu nýrra héraðsvega samsíða honum auk göngu-, reið- og hjólastíga.

Biskupstungnabraut og Þingvallavegur; Hjólastígar

Mál á borði HMS og bíður staðfestingar. Lögð er fram umsókn sem tekur til breytinga á aðalskipulagi Grímsnes- og Grafningshrepps 2020-2032. Í breytingunni felst gerð nýrra göngu- og hjólreiðastíga meðfram helstu vegum í sveitarfélaginu. Markmiðið er að bæta möguleika á vistvænum samgöngum, öryggi vegfarenda og heilsu íbúa og gesta, samhliða uppbyggingu ferðaþjónustu og annarrar þjónustu í sveitarfélaginu.

Kynning á forhönnun á Þingvallavegi við Mosfellsdal

Í kynningu á forhönnun í janúar 2026 á Þingvallavegi kom fram að breikka ætti vegaxlir Þingvallavegar úr 0,3 m í 1,0 m til að auka öryggi hjólandi vegfarenda. Þá er ætlunin að göngu og hjólastígur í Mosfellsdal færist aðeins fjær Þingvallavegi.

Mynd úr kynningu Eflu á forhönnun Þingvallavegar, þversnið Þingvallavegar

Fjölbreyttir ferðamátar í landsskipulagsstefnu

Fjölgun göngu- og hjólastíga í dreifbýli er í samræmi við áherslur A.2 og B.4 um skipulag í dreifbýli í gildandi Landskipulagsstefnu. Þar er mælt fyrir um að skipulag feli í sér stefnu og skipulagsákvæði um innviði fyrir loftslagsvænar samgöngur. Í tilmælum um framfylgd við skipulagsgerð í dreifbýli kemur fram að þar verði eftir því sem kostur er, skilyrði fyrir samtengdu kerfi samgangna, með áherslu á virkan ferðamáta og almenningssamgöngur. Í áherslu B.4. er jafnframt kveðið á um að sveitarfélög nýti skipulagsgerð til þess að skilgreina meginleiðir ferðamanna, gangandi, ríðandi og hjólandi.

Munum við sjá fleiri hjóla- og göngustíga meðfram vegum í dreifbýli?

Vísitala íbúðaverðs hækkaði um 0,09 prósent á milli mánaða þriðja mánuðinn í röð

Íbúðaverð lækkaði á höfuðborgarsvæðinu en hækkaði á landsbyggðinni

Íbúðaverð hefur hækkað um 2,25 prósent að nafnvirði síðustu tólf mánuði en lækkað um 3,20 prósent að raunvirði

Vísitala íbúðaverðs mældist 113,6 stig í ágúst og hækkaði um 0,09 prósent á milli mánaða þriðja mánuðinn í röð. Undanfarna tólf mánuði hefur vísitalan hækkað um 2,25 prósent á sama tíma og verðbólga mældist 5,6 prósent. Á myndinni hér að neðan má sjá vísitölu íbúðaverðs og mánaðarbreytingu hennar síðustu mánuði.

Verðþróunin var þó ólík eftir landsvæðum í ágúst. Á höfuðborgarsvæðinu lækkaði íbúðaverð um 0,18 prósent á milli mánaða, þar sem verð á sérbýli lækkaði um 0,17 prósent og verð á fjölbýli um 0,18 prósent. Á landsbyggðinni hækkaði íbúðaverð hins vegar um 0,77 prósent á milli mánaða.

Hækkunin á landsbyggðinni skýrist einkum af fjölbýli, en sú undirvísitala hækkaði um 2,8 prósent á milli mánaða. Verð á sérbýli á landsbyggðinni stóð hins vegar í stað.

Vísitala | Gildi | Breyting á milli mánaða | 12 mánaða breyting

Vísitala íbúðaverðs fyrir ágúst 2026

Árshækkun íbúðaverðs eykst en raunverð heldur áfram að lækka

Á síðustu tólf mánuðum hefur vísitala íbúðaverðs hækkað um 2,25 prósent að nafnvirði. Árshækkunin hefur því aukist frá júlí, þegar hún mældist 1,61 prósent.

Að teknu tilliti til verðlagsbreytinga lækkaði íbúðaverð um 3,20 prósent að raunvirði á síðustu tólf mánuðum. Raunverðslækkunin hefur þó farið minnkandi frá því fyrr á árinu og var 3,46 prósent í júlí. Tólf mánaða raunbreyting íbúðaverðs hefur nú verið neikvæð í þrettán mánuði samfellt.

Þegar horft er til undirvísitalna hefur sérbýli á höfuðborgarsvæðinu hækkað mest síðustu tólf mánuði, eða um 3,24 prósent. Minnsta hækkunin hefur orðið á fjölbýli á höfuðborgarsvæðinu, þar sem verðið hefur hækkað um 1,19 prósent. Á landsbyggðinni hefur verð á fjölbýli hækkað um 2,89 prósent og sérbýli um 2,63 prósent á sama tímabili.

Mælaborð fyrir vísitölur HMS um íbúða- og leiguverð er aðgengilegt á vef HMS. Þar er hægt að nálgast þróun vísitölu íbúðaverðs, ásamt vísitölu íbúðaverðs á höfuðborgarsvæðinu og á landsbyggðinni. Hægt er að nálgast mælaborðið með því að smella á hnappinn hér að neðan.

Hagdeild HMS hefur útbúið nýjan póstlista fyrir alla sem vilja fylgjast með húsnæðismálum. Áskrifendur póstlistans munu fá helstu greiningar sendar til sín úr mánaðarskýrslum HMS, ásamt tilfallandi greiningum um fasteigna-, leigu-, lána- og byggingarmarkaðinn og auglýsingum um komandi viðburði.

Hægt er að skrá sig á póstlistann með því að smella á hnappinn hér fyrir neðan.

Vísitala íbúðaverðs hækkaði um 0,09 prósent á milli mánaða í ágúst 2026

HMS hefur gefið út nýjan vegvísi að markvissari húsnæðisstuðningi til leigjenda

Í vegvísinum er lagt til að greiðslur til húsnæðisbóta verði skertar um allt að 3 milljarða króna og að þeim fjármunum yrði frekar varið til uppbyggingar íbúða fyrir tekjulægri heimili

Lagt er til að leigjendur í almenna íbúðakerfinu geti keypt íbúðir sínar með nýtingu hlutdeildarlána

Ráðstafa má betur húsnæðisstuðningi hins opinbera til leigjenda með því að áætla húsnæðisbætur eftir leigubyrði og draga þannig úr 30% af útgjöldum til húsnæðisbóta, eða um allt að 3 milljarða króna á ári. Hægt væri að nýta þessa upphæð til að fjármagna allt að 200 íbúðir í almenna íbúðakerfinu, en leigjendur innan þess gætu átt kost á að kaupa íbúðir sínar með hjálp hlutdeildarlána.

Þetta er á meðal tillagna sem HMS hefur sett fram í nýútgefnum Vegvísi að markvissari húsnæðisstuðning til leigjenda. Hægt er að lesa vegvísinn í heild sinni með því að smella á hnappinn hér að neðan.

Markvissari húsnæðisstuðningur við leigjendur

Þriggja milljarða stuðningur úr eftirspurnarhlið á framboðshlið leigumarkaðarins

Í vegvísinum er fjallað um húsnæðisbætur, sem greiddar eru til leigjenda undir ákveðnum tekju- og eignamörkum, og stofnframlög, sem eru nýtt til uppbyggingar almennra leiguíbúða fyrir tekju- og eignalága. Farið er yfir virkni og samspil þessara tveggja stuðningskerfa, auk þess sem HMS bendir á leiðir til þess að húsnæðisstuðningurinn geti betur nýst til þess að stuðla að húsnæðisöryggi til lengri tíma.

Húsnæðisbætur styðja við eftirspurnarhlið leigumarkaðarins og geta þær því leitt til hærra leiguverðs, þar sem þær auka greiðslugetu leigjenda. Stofnframlög styðja hins vegar við framboðshlið leigumarkaðarins og leiða því að öðru óbreyttu til lægra leiguverðs til lengri tíma.

Greining HMS bendir til þess að hækkun á grunnfjárhæðum húsnæðisbóta er skammgóður vermir fyrir leigjendur, þar sem leiguverð hækkar gjarnan í kjölfarið. Samkvæmt greiningu HMS myndi um fimmtungur þeirra sem þiggja húsnæðisbætur ekki búa við íþyngjandi leigukostnað ef þeir hefðu ekki fengið bæturnar. Þar er miðað við að leigukostnaður sé íþyngjandi þegar hann nemur yfir 25% af heildartekjum.

Ef húsnæðisbætur yrðu aðeins greiddar til leigjenda sem myndu annars búa við íþyngjandi leigukostnað gætu stjórnvöld sparað um 3 milljarða króna á hverju ári og dregið þannig úr stuðningi á eftirspurnarhlið markaðarins. Þessum fjármunum gætu stjórnvöld frekar varið til uppbyggingar allt að 200 íbúða með hjálp stofnframlaga í staðinn og þannig stuðlað að lægra leiguverði.

Raunhæf leið til séreignar úr almenna íbúðakerfinu

HMS leggur einnig til að búin verði til skýrari leið til eignar fyrir leigjendur í almenna íbúðakerfinu. Spurningakannanir benda til þess að yfirgnæfandi meirihluti leigjenda sé á leigumarkaði af nauðsyn en myndu frekar vilja vera íbúðaeigendur.

Leigjendur í almenna íbúðakerfinu gætu haft raunhæfa leið til þess að verða íbúðaeigendur, fái þeir tækifæri til að kaupa íbúðir sem þeir leigja. Leigjendurnir gætu annað hvort fjármagnað kaupin með láni eða með hjálp hlutdeildarlána frá HMS auk íbúðaláns.

HMS bendir þó á að ofangreind ráðstöfun ætti ekki að leiða til þess að íbúðum innan almenna íbúðakerfisins fækki. Stofnframlagið sem veitt var fyrir uppbyggingu þessara íbúða yrði endurgreitt og veitt til uppbyggingar nýrra íbúða innan almenna íbúðakerfisins.

Betri yfirsýn með samþættingu stuðningskerfa og aukið eftirlit

Vegvísirinn inniheldur einnig tvær tillögur sem snúa að aukinni samþættingu húsnæðisbóta og auknu eftirliti með virkni þeirra. Húsnæðisstuðningur til leigjenda yrði markvissari með bættri yfirsýn yfir nýtingu úrræðanna.

HMS telur að hægt væri að einfalda umsóknar- og afgreiðsluferli bótaþega með aukinni samþættingu stuðningskerfa almennra húsnæðisbóta ríkisins og sérstaks húsnæðisstuðnings sveitarfélaga. Þannig væri hægt að tryggja jafnt aðgengi fyrir leigjendur óháð búsetu og sveitarfélagamörkum.

Samhliða þyrfti jafnframt að auka gagnamiðlun milli opinbera aðila og eftirlit til að ná fram heildstæðari yfirsýn og hvort stuðningurinn sé raunverulega að fara til þeirra heimila sem þurfa á honum að halda.

Markvissari stuðningur við leigjendur í fjórum tillögum frá HMS

Í ágúst voru gefin út 3 álit eða ákvarðanir á grundvelli laga um umhverfismat framkvæmda og áætlana

Eitt álit um matsáætlun og tvær ákvörðanir um matsskyldu 

Þá eru í kynningu 2 umhverfismatsskýrslur og ein matsáætlun. Opið er fyrir athugasemdir á Skipulagsgátt

Reykjanesvirkjun, meðferð og förgun útfellinga með aukna náttúrulega geislavirkni – álit um matsáætlun

Áform HS orku felast í meðferð og förgun á útfellingum með aukna náttúrulega geislavirkni (NORM) úr lögnum frá borholum Reykjanesvirkjunar. Hreinsun eigi sér stað við reglubundið viðhald þar sem efnið sé fjarlægt á afmörkuðum hreinsiplönum.

Veiting Austurkvíslar Þjórsárkvísla í fyrri farveg – ákvörðun um matsskyldu

Niðurstaða: framkvæmd ekki háð mati á umhverfisáhrifum

Ákvörðun HMS hefur verið kærð til úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála. Úrskurður liggur ekki fyrir.

Stytting Hörgeyrargarðs í Vestmannaeyjum – ákvörðun um matsskyldu

Reykjanesbraut, Hafnavegur - Garðskagavegur

Vegagerðin áformar tvöföldun Reykjanesbrautar á 4,7 km löngum kafla milli Hafnavegar og Garðskagavegar. Kynningartími 31.08.2026 - 13.10.2026.

Yggdrasill Carbon hyggst ráðast í skógrækt í landi Ljárskóga í Dalabyggð í samstarfi við landeigendur á svæði sem nær yfir alls 5.500 ha. Markmið skógræktarverkefnisins er að binda koltvísýring úr andrúmslofti, búa til beitarskóg, byggja upp skógarauðlind í samstarfi við sauðfjárbændur og græða upp landið ásamt því að vera framlag í baráttunni gegn þeim miklu loftslagsbreytingum sem eru að eiga sér stað. Kynningartími 1.09.2026 - 13.10.2026.

Ylur ehf. áformar áframhaldandi efnistöku úr Mýnesnámu í landi Mýness í Múlaþingi. Áætlað er að um 400.000 m³ efnis hafi þegar verið unnið úr Mýnesnámu á um 16 ha landsvæði. Fyrirhuguð framkvæmd felur í sér allt að 400.000 m³ frekari efnistöku. Efnistakan mun að hluta fara fram innan þess svæðis sem þegar hefur verið raskað en einnig er gert ráð fyrir að vinnslan nái til 8 ha lands sem ekki hefur áður verið raskað með efnistöku. Efnistökunni verður áfangaskipt og er stefnt að því að ljúka frágangi einstakra vinnslusvæða áður en vinnsla færist yfir á næsta áfanga. Áætlaður vinnslutími Mýnesnámu er um 15 ár. Kynningartími 21.08.2026 - 18.09.2026.

Umhverfismat ágústmánaðar og mál í kynningu

Tilkynning til námsmanna

Póstlisti HMS

Útgáfuáætlun

Póstlisti HMS

Útgáfuáætlun

Fleiri fréttir

Munum við sjá fleiri hjóla- og göngustíga meðfram vegum í dreifbýli?

Vísitala íbúðaverðs hækkaði um 0,09 prósent á milli mánaða í ágúst 2026

Markvissari stuðningur við leigjendur í fjórum tillögum frá HMS

Umhverfismat ágústmánaðar og mál í kynningu

Fleiri fréttir

Munum við sjá fleiri hjóla- og göngustíga meðfram vegum í dreifbýli?

Vísitala íbúðaverðs hækkaði um 0,09 prósent á milli mánaða í ágúst 2026

Markvissari stuðningur við leigjendur í fjórum tillögum frá HMS

Umhverfismat ágústmánaðar og mál í kynningu