Hlutverk Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnunar er að vernda líf og heilsu manna, eignir og umhverfi með því að tryggja faglegan undirbúning mannvirkjagerðar og virkt eftirlit með gæðum, öryggi og heilnæmi. Að stuðla að stöðugleika á húsnæðismarkaði og tryggja almenningi aðgengi...

Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnun

Skráðu þig á póstlista HMS og fáðu allar nýjustu fréttir sendar í pósthólfið þitt.

Póstlisti HMS

Fræðsla og forvarnir

Gögn og mælaborð

Brunavarnir

Burður

Byggingarreglugerð

Byggingarvörur

Fagaðilar í mannvirkjagerð

Fasteignaskrá

Húsnæðisáætlanir

Húsnæðisbætur og leigumál

Landeignaskrá

Lán til einstaklinga

Lán til lögaðila

Lífsferilsgreining (LCA)

Mannvirkjarannsóknasjóður - Askur

Mannvirkjaskrá

Markaðseftirlit

Rafmagnsöryggi

Rb-blöð

Skipulag

Stofnframlög

Umhverfismat

Þjónustuflokkar

Húsnæðisbætur

Lánavefur

Öryggi mannvirkja

Sveitarfélagsgátt

Um HMS

Fréttir

Gjaldskrá HMS

Lög og reglugerðir

Umsóknir og eyðublöð

Útgefið efni

Vaxtatafla

Opið er fyrir tillögur um lágkolefnis- og náttúrutengdar byggingarvörur og lausnir í nýja norræna handbók

Verkefnið er hluti af Nordic Sustainable Construction og styður við aðgerð 1.9 í Vegvísi að vistvænni mannvirkjagerð 2030

Handbókin mun draga fram norrænar fyrirmyndarlausnir og styðja við aukna þekkingu og innleiðingu sjálfbærra byggingarvara

Íslensk fyrirtæki, framleiðendur og aðrir aðilar í mannvirkjageiranum eru hvattir til að leggja til lágkolefnis- og náttúrutengdar byggingarvörur og lausnir sem gætu átt erindi í nýja norræna handbók.

Handbókin er hluti af norræna samstarfsverkefninu Nordic Sustainable Construction (NSC) og tengist framkvæmd aðgerðar 1.9 Nýsköpun í náttúrulegum lausnum og efnum í Vegvísi að vistvænni mannvirkjagerð 2030. Markmið verkefnisins er að greina, skrá og miðla upplýsingum um nýstárlegar lausnir sem geta stutt við umbreytingu byggingariðnaðarins í átt að aukinni sjálfbærni.

Handbókin er unnin af HMS í samstarfi við Grænni byggð og Granlund Oy. Henni er ætlað að draga fram um tuttugu norrænar lausnir og vörur sem þegar eru á markaði, eða eru nálægt markaðsinnleiðingu, og hafa möguleika á frekari útbreiðslu á Norðurlöndum.

Óskað er eftir tillögum að vörum og lausnum innan þriggja meginflokka:

Við val á lausnum verður meðal annars horft til umhverfisáhrifa, nýsköpunargildis, markaðsþroska og möguleika á aukinni notkun í norrænum byggingariðnaði. Handbókin mun jafnframt varpa ljósi á tækifæri og áskoranir sem tengjast innleiðingu sjálfbærari byggingarvara og lausna.

Þessi vinna styður beint við markmið aðgerðar 1.9 um að efla nýsköpun í náttúrulegum efnum og lausnum, auka líffræðilegan fjölbreytileika, draga úr hráefnanotkun og styðja við þróun lágkolefnislausna fyrir íslenskar aðstæður.

Opið er fyrir tillögur út ágúst 2026 og eru íslensk fyrirtæki og aðrir hagaðilar hvattir til að koma vörum og lausnum sínum á framfæri í norrænu samstarfi.

Handbókin verður mikilvægur þekkingargrunnur fyrir byggingariðnaðinn og mun stuðla að auknum sýnileika sjálfbærra lausna sem styðja við loftslagsmarkmið Norðurlanda og þróun sjálfbærs byggðs umhverfis.

Kallað eftir íslenskum lágkolefnis- og náttúrutengdum vörum og lausnum í norræna handbók

Vatn varðar okkur öll. Samráð og aðkoma almennings og annarra aðila að ákvörðunum sem geta haft áhrif á vatnshlot eru grundvallarþáttur. Mikilvægt er að tryggja sem best aðgengi að upplýsingum um ferli máls og að við áform og undirbúning framkvæmda sé hugað að kynningu áhrifamats vatnshlota

Óskað er eftir upplýsingum um fyrirhugaðar framkvæmdir og starfsemi á tímabilinu 2028-2033 sem kunna að hafa áhrif á vatnshlot og umhverfismarkmið þeirra

Markmið gagnaöflunar er að fá sem besta yfirsýn yfir fyrirhugaðar framkvæmdir og umsvif sem munu líklega kalla á að sækja þurfi um heimild til breytingar vatnshlots á komandi árum

HMS vekur athygli á að Umhverfis- og orkustofnun óskar eftir upplýsingum um fyrirhugaðar framkvæmdir og starfsemi á tímabilinu 2028-2033 sem kunna að hafa áhrif á vatnshlot og umhverfismarkmið þeirra. Eingöngu er hér átt við framkvæmdir þar sem líkur eru á því að sækja þurfi um heimild til breytingar vatnshlots skv. 18 gr. laga nr. 36/2011 um stjórn vatnamála. Upplýsingarnar verða nýttar við endurskoðun vatnaáætlunar Íslands.

Framkvæmda- og rekstraraðilar eru hvattir til að senda inn upplýsingar um verkefni sem eru á undirbúnings-, hönnunar- eða áætlunarstigi, jafnvel þótt endanleg útfærsla liggi ekki fyrir eða óvíst sé hvort af framkvæmdinni verði.

Mikilvægt fyrir gerð nýrrar vatnaáætlunar

Unnið er að endurskoðun vatnaáætlunar Íslands fyrir tímabilið 2028-2023. Áætlunin mun fara í opinbert 6 mánaða kynningarferli í lok árs 2026. Markmiðið með ofangreindri gagnaöflun er að fá sem besta yfirsýn yfir fyrirhugaðar framkvæmdir og umsvif sem munu líklega kalla á að sækja þurfi um heimild til breytingar vatnshlots á komandi árum.

Endurskoðuð vatnaáætlun verður staðfest í byrjun árs 2028 samkvæmt lögum nr. 36/2011 um stjórn vatnamála. Fyrsta vatnaáætlun tók gildi í apríl 2022 og gildir til 2027.

Framkvæmdir sem geta haft áhrif á vatnshlot

Þegar framkvæmdir eða starfsemi geta haft áhrif á vatnshlot þarf að meta hvort þær geti komið í veg fyrir að umhverfismarkmið vatnhlotsins náist.

Gera þarf svokallað áhrifamat á vatnshlot áður en leyfi eru veitt fyrir framkvæmdum eða starfsemi. Þar er metið hvort framkvæmdin/starfsemin geti komið í veg fyrir að umhverfismarkmið vatnshlots náist eða valdið því að ástand þess versni. Umhverfismarkmið vatnshlota eru lagalega bindandi. 

Þær upplýsingar sem framkvæmdaraðilar setja fram í eyðublaðinu verða birtar óbreyttar í viðauka við drög að vatnaáætlun 2028–2033.

Stofnunin leggur áherslu á að framkvæmd þurfi ekki að vera tilgreind í vatnaáætlun til að síðar sé hægt að sækja um heimild til breytinga á vatnshloti. Hins vegar getur verið ávinningur af því að verkefni komi fram í áætluninni þar sem almenningi gefst þá kostur á að kynna sér þau og koma sjónarmiðum sínum á framfæri á kynningartíma áætlunarinnar.

Skilafrestur er til og með 30. september 2026. Upplýsingum skal skilað í gegnum stafrænt eyðublað á vef Umhverfis- og orkustofnunar.

Endurskoðun vatnaáætlunar fer fram samkvæmt lögum nr. 36/2011 um stjórn vatnamála. Samkvæmt 20. gr. laganna skal meðal annars gera grein fyrir fyrirhuguðum framkvæmdum, sjálfbærum umsvifum og breytingum á vatnshlotum sem kunna að hafa áhrif á ástand vatns.

Fyrir frekar upplýsingar er hægt að senda fyrirspurn á netfangið vatn@uos.is

Óskað eftir upplýsingum vegna vatnaáætlunar 2028-2033

Tré og timbur eru meðal mikilvægustu byggingarefna í mannvirkjagerð

Rétt efnisval og þekking á eiginleikum viðar stuðlar að aukinni endingu mannvirkja

Góður frágangur tréglugga hjálpar til við að fyrirbyggja rakaskemmdir og viðhaldsþörf

Í rúma hálfa öld hafa Rb-tækniblöðin miðlað þekkingu og leiðbeiningum um mannvirkjagerð og byggingartækni. Samhliða útgáfu nýrra Rb-tækniblaða er því tilefni til að rifja upp eldri blöð sem enn hafa mikið notagildi og eiga fullt erindi við viðfangsefni samtímans.

Nú þegar vætutíð haustsins fer að ganga í garð er gott að huga að timburgluggum húsa. Að þessu sinni er athygli vakin á Rb-blaðinu Tré – trjátegundir og efniseiginleikar viðarins frá árinu 2016. 

Tré – trjátegundir og efniseiginleikar viðarins

Þar er fjallað um uppbyggingu viðar og helstu trjátegundir sem notaðar eru í byggingariðnaði. Farið er yfir eiginleika algengra timburtegunda, meðal annars styrk þeirra og endingu, auk áhrifa raka á viðinn. Blaðið veitir góðan grunnskilning á timbri sem byggingarefni og þeim þáttum sem hafa áhrif á endingu þess og eiginleika í mannvirkjum.

Jafnframt er vakin athygli á reynslublaðinu Skemmdir á trégluggum frá árinu 1997. 

Þar er fjallað um algengar orsakir rakaskemmda og fúa í trégluggum og bent á mikilvægi vandaðs frágangs til að tryggja endingu þeirra. Sérstök áhersla er lögð á frárennsli vatns, halla botnfalsa og glerlista, loftun og réttar þéttingar. Reynslan sýnir að skemmdir hefjast gjarnan þar sem vatn safnast fyrir eða kemst inn í viðinn. Í blaðinu má því finna gagnlegar ábendingar um hvernig fyrirbyggja megi slíkar skemmdir með góðri hönnun, vandaðri framkvæmd og reglulegu viðhaldi.

Þótt bæði blöðin hafi verið gefin út fyrir nokkrum árum eiga þau enn fullt erindi við fagfólk í mannvirkjagerð og húseigendur. Saman varpa þau ljósi á hvernig efniseiginleikar timburs, rétt efnisval og vandaður frágangur hafa áhrif á endingu byggingarhluta. Með því að huga að þessum þáttum má draga úr viðhaldsþörf og fyrirbyggja kostnaðarsamar rakaskemmdir síðar á líftíma mannvirkja.

Rb-blað mánaðarins: Tré og trégluggar

Vel á annan tug framleiðenda brunahólfandi innihurða hafa óskað eftir stuðningi Burðar

Tveggja ára aðlögunartíma vegna brunahólfandi innihurða lýkur 1. október 2026

Brunaprófanir eru lykilforsenda fyrir öryggi og áreiðanleika brunahólfandi byggingavara fyrir neytendur

Í mars 2024, tilkynnti HMS um breytt verklag varðandi staðfestingar HMS á nothæfi brunahólfandi innihurða og tók gildi tveggja ára aðlögunartími í beinu framhaldi. Markmiðið er meðal annars að tryggja áreiðanlegri staðfestingar á nothæfi brunahólfandi hurða  sem gegna lykilhlutverki við að takmarka útbreiðslu elds í mannvirkjum.

Í mars 2026 var ákveðið að framlengja aðlögunartímann um sex mánuði til að styðja við markaðinn og tryggja eins og kostur er að hann uppfylli lögbundnar kröfur. Jafnframt var tilkynnt að Burður, nýr samstarfsvettvangur um rannsóknir og prófanir í mannvirkjagerð, myndi styðja íslenska hurðaframleiðendur við að senda hurðir í brunaprófanir til faggilts prófunaraðila erlendis, þar sem slíkur aðili er ekki starfandi hér á landi. Alls hafa hátt í tuttugu framleiðendur óskað eftir slíkum stuðningi Burðar.

Burður er í samtali við DBI (Danish Institute of Fire and Security) og mun stuðningur við íslenska framleiðendur m.a. felast í því að Burður:

hafi umsjón með flutningi á hurðum frá hópi íslenskra framleiðenda frá Íslandi til Danmerkur,

tryggi aðgengi að brunaprófunum hjá DBI, tengi íslenska framleiðendur við ráðgjafa DBI eftir þörfum.

Athygli er vakin á því að framleiðendur bera sjálfir kostnað af prófunum á sínum vörum.

Það er mikilvægt að framleiðendur hefji samtal við faggiltan prófunaraðila, sem sagt DBI, eins fljótt og kostur er.

Möguleiki á sameiginlegri nýtingu prófunargagna

HMS vill jafnframt upplýsa rekstraraðila um möguleika á að nýta niðurstöðu prófunar ákveðins hurðarsetts sem lið í staðfestingu á nothæfi hurðargerðar sem er framleidd hjá fleiri en einum framleiðanda. Það getur einfaldað ferlið þegar sömu hurðargerðir eru framleiddar af fleiri aðilum, enda séu uppfyllt þau skilyrði sem gilda um nýtingu prófunargagna og tæknilegra upplýsinga.

Framleiðendur brunahólfandi innihurða hérlendis eru hvattir til að setja sig í samband við tilkynnta aðila, t.d. DBI, sem geta veitt frekari ráðgjöf um mögulegar leiðir til að nýta tæknigögn milli framleiðenda og um nánari skilyrði fyrir því.

Aðlögunartíma lýkur við næstu mánaðarmót

Aðlögunartíma vegna breytts verklags lýkur 1. október 2026. Hurðir sem seldar eru fyrir lok aðlögunartímabilsins má setja upp eftir þann tíma, enda sé hægt að sýna fram á með skýrum hætti að salan hafi átt sér stað innan frestsins, sjá nánar leiðbeiningar til söluaðila brunahólfandi innihurða.

Brunahólfandi innihurðir gegna lykilhlutverki í útbreiðslu elds í mannvirkjum og því er mikilvægt að þær sæti prófunum hjá faggiltum prófunarstofum. Slíkar prófanir eru forsenda þess að neytendur geti treyst vörunum, bæði hvað varðar öryggi og virkni.

Hátt í 20 framleiðendur brunahólfandi innihurða hafa óskað eftir stuðningi Burðar

Tilkynning til námsmanna

Póstlisti HMS

Útgáfuáætlun

Póstlisti HMS

Útgáfuáætlun

Fleiri fréttir

Kallað eftir íslenskum lágkolefnis- og náttúrutengdum vörum og lausnum í norræna handbók

Óskað eftir upplýsingum vegna vatnaáætlunar 2028-2033

Rb-blað mánaðarins: Tré og trégluggar

Hátt í 20 framleiðendur brunahólfandi innihurða hafa óskað eftir stuðningi Burðar

Fleiri fréttir

Kallað eftir íslenskum lágkolefnis- og náttúrutengdum vörum og lausnum í norræna handbók

Óskað eftir upplýsingum vegna vatnaáætlunar 2028-2033

Rb-blað mánaðarins: Tré og trégluggar

Hátt í 20 framleiðendur brunahólfandi innihurða hafa óskað eftir stuðningi Burðar