Hlutverk Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnunar er að vernda líf og heilsu manna, eignir og umhverfi með því að tryggja faglegan undirbúning mannvirkjagerðar og virkt eftirlit með gæðum, öryggi og heilnæmi. Að stuðla að stöðugleika á húsnæðismarkaði og tryggja almenningi aðgengi...

Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnun

Skráðu þig á póstlista HMS og fáðu allar nýjustu fréttir sendar í pósthólfið þitt.

Póstlisti HMS

Fræðsla og forvarnir

Gögn og mælaborð

Brunavarnir

Burður

Byggingarreglugerð

Byggingarvörur

Fagaðilar í mannvirkjagerð

Fasteignaskrá

Húsnæðisáætlanir

Húsnæðisbætur og leigumál

Landeignaskrá

Lán til einstaklinga

Lán til lögaðila

Lífsferilsgreining (LCA)

Mannvirkjarannsóknasjóður - Askur

Mannvirkjaskrá

Markaðseftirlit

Rafmagnsöryggi

Rb-blöð

Skipulag

Stofnframlög

Umhverfismat

Þjónustuflokkar

Húsnæðisbætur

Lánavefur

Öryggi mannvirkja

Sveitarfélagsgátt

Um HMS

Fréttir

Gjaldskrá HMS

Lög og reglugerðir

Umsóknir og eyðublöð

Útgefið efni

Vaxtatafla

Rúmlega 40 prósent kaupsamninga í apríl vörðuðu fyrstu fasteignakaup

Ýmis úrræði eru í boði sem geta hjálpað fyrstu kaupendum inn á fasteignamarkað

HMS stendur fyrir opnum fundi fyrir fyrstu kaupendur mánudaginn 15. júní kl. 17:30

Kólnað hefur á fasteignamarkaði undanfarin misseri þar sem hægt hefur á verðhækkunum og framboð íbúða til sölu hefur aukist mikið. Fasteignasalar telja jafnframt í sífellt meira mæli að markaðnum megi lýsa sem kaupendamarkaði. Við slíkar aðstæður er samningsstaða kaupenda alla jafna sterk og þeir geta gefið sér meiri tíma í að íhuga fasteignakaup.

HMS stendur fyrir opnum fundi fyrir fyrstu kaupendur mánudaginn 15. júní kl. 17:30 í Borgartúni 21. Á fundinum munu fulltrúar HMS meðal annars fjalla um ólíkar tegundir húsnæðislána, sértæk úrræði fyrir fyrstu kaupendur og viðhald fasteigna. Páll Pálsson, eigandi Pálsson fasteignasölu, og Björn Berg Gunnarsson, fjármálaráðgjafi, verða jafnframt gestir á fundinum og munu miðla reynslu sinni af fyrstu kaupum.

Hægt er að skrá sig á viðburðinn með því að smella á hnappinn hér að neðan.

Rétt rúmlega 40 prósent kaupsamninga í apríl vörðuðu fyrstu fasteignakaup, samkvæmt mælaborði HMS um fyrstu kaupendur. Það er hæsta hlutfall fyrstu kaupa sem mælst hefur innan mánaðar á því tímabili sem mælaborðið tekur til, þ.e. frá því í ársbyrjun árið 2007. Í því samhengi er þó rétt að hafa í huga að hlutfallið sveiflast talsvert á milli mánaða og mældist til að mynda tæp 36 prósent í mars og 37 prósent í febrúar. Hlutfallið hefur verið að meðaltali rúm 34 prósent undanfarna 12 mánuði og 33 prósent undanfarin 10 ár.

Staða fyrstu kaupenda virðist því vera nokkuð sterk um þessar mundir þrátt fyrir að fjármögnunarkostnaður fasteigna hafi verið hár um nokkurt skeið. Nýlegar breytingar á reglum um hlutdeildarlán sem tóku gildi um áramótin hafa eflaust haft áhrif þar á, en með þeim stækkaði mengi þeirra fyrstu kaupenda sem geta nýtt sér úrræðið. Lánþegaskilyrði fyrstu kaupenda voru jafnframt rýmkuð í nóvember síðastliðnum þegar fjármálastöðugleikanefnd Seðlabanka Íslands hækkaði hámark veðsetningarhlutfalls fyrstu kaupenda úr 85 prósentum í 90 prósent.

Algengast er að fyrstu kaupendur kaupi íbúðir í fjölbýli

Rúmlega 84 prósent kaupsamninga um fyrstu fasteignakaup í apríl síðastliðnum vörðuðu kaup á íbúð í fjölbýli. Meðalkaupverð fyrstu kaupenda á fjölbýlisíbúðum á höfuðborgarsvæðinu hefur verið rétt um 70 milljónir króna undanfarna þrjá mánuði á meðan meðalkaupverð annarra kaupenda hefur verið tæplega 90 milljónir króna.

Þrátt fyrir lægra meðalkaupverð hefur meðalfermetraverð fyrstu kaupenda verið nokkru hærra en annarra kaupenda fjölbýlisíbúða á höfuðborgarsvæðinu síðustu mánuði. Það skýrist þó meðal annars af því að fyrstu kaupendur hafa keypt að meðaltali um fjórðungi minni íbúðir á svæðinu, eða um 86 fermetra íbúðir samanborið við 116 fermetra íbúðir meðal annarra kaupenda.

Nánar verður fjallað um fasteignakaup fyrstu kaupenda í mánaðarskýrslu HMS fyrir júnímánuð sem gefin verður út 18. júní næstkomandi.

Opinn fundur um fyrstu skrefin á fasteignamarkaði

Kaupsamningum fækkaði um 25 prósent á milli mánaða í apríl en einungis um 8 prósent ef tekið er tillit til fjölda virkra daga

Miðgildi auglýsingatíma óseldra íbúða hefur lengst úr 98 dögum í 142 daga á milli ára

Um 5 prósent íbúða á söluskrá hefur verið til sölu í meira en tvö ár

Þinglýstum kaupsamningum fækkaði um fjórðung á milli mánaða í apríl en þar setti páskahátíðin strik í reikninginn. Um 5 prósent þeirra 6.200 íbúða sem voru á söluskrá í byrjun júní hefur verið til sölu í meira en tvö ár. Þetta er meðal þess sem fjallað verður um í mánaðarskýrslu HMS fyrir júnímánuð sem gefin verður út á fimmtudaginn í næstu viku.

Færri kaupsamningar undirritaðir í apríl vegna fjölda frídaga

Alls var 758 kaupsamningum þinglýst í apríl síðastliðnum, eða tæplega 25 prósent færri en í mars þegar þeir voru rétt rúmlega þúsund talsins. Í því samhengi er þó rétt að hafa í huga að páskahátíðina bar upp í apríl í ár, líkt og flest önnur ár, og virkir dagar voru því nokkuð færri en í mars. Sé hins vegar tekið tillit til fjölda virkra daga í mánuðinum fækkaði kaupsamningum einungis um 8 prósent á milli mánaða í apríl. Öllu færri kaupsamningum var þó þinglýst í nýliðnum aprílmánuði samanborið við apríl í fyrra þegar undirritaðir voru 911 kaupsamningar.

Líkt og sjá má á myndinni hér að neðan væru kaupsamningar í aprílmánuði yfirleitt nokkuð fleiri ef leiðrétt væri með tilliti til fjölda virkra daga. Árið 2024 var þó frábrugðið öðrum á nokkra vegu. Páskarnir voru í mars það ár og á sama tíma var Fasteignafélagið Þórkatla að ganga frá kaupum á fjölda eigna í Grindavík í tengslum við eldsumbrot þar í bæ.

Rúmlega 300 íbúðir hafa verið til sölu í meira en tvö ár

Rétt tæplega 6.200 íbúðir voru auglýstar til sölu á landinu öllu í upphafi júnímánaðar. Framboð íbúða til sölu hefur aukist mikið undanfarin misseri á sama tíma og kólnað hefur á markaðnum og kaupsamningum hefur fækkað á milli ára.

Auglýsingatími íbúða til sölu hefur einnig lengst undanfarið, en þær íbúðir sem eru til sölu í dag hafa verið talsvert lengur á söluskrá en þær íbúðir sem voru til sölu á sama tíma undanfarin ár. Miðgildi auglýsingatíma virkra fasteignaauglýsinga er í dag í kring um 142 dagar, en var um það bil 98 dagar í júní í fyrra og um 68 dagar í júní árið 2024. Líkt og sjá má á myndinni hér að neðan hefur hlutfall íbúða sem hafa verið á söluskrá í 3 mánuði eða skemmri tíma farið lækkandi undanfarin ár á meðan hlutfall íbúða sem hefur verið lengur á söluskrá hefur aukist nokkuð.   

Tæplega fjórðungur allra íbúða sem auglýstar voru til sölu í upphafi júnímánaðar hafa verið á söluskrá í meira en 12 mánuði og um 5 prósent þeirra hafa verið til sölu í meira en tvö ár. Í júní í fyrra hafði um 16 prósent íbúða til sölu verið á söluskrá í meira en eitt ár og einungis 2,5 prósent í meira en tvö ár. Hlutföllin voru enn lægri árið 2024 þegar aðeins 9 prósent íbúða til sölu hafði verið á söluskrá í meira en 12 mánuði og innan við 1 prósent hafði verið á söluskrá í meira en tvö ár.

Nánar verður fjallað um dreifingu auglýsingatíma íbúða á söluskrá í mánaðarskýrslu HMS fyrir júní sem gefin verður út fimmtudaginn 18. júní.

Tæplega fjórðungur íbúða á söluskrá hefur verið til sölu í meira en ár

Fagráð Brunamálaskólans hittist á árlegum staðarfundi á Sauðárkróki þar sem farið var yfir fagleg málefni skólans og næstu skref í endurskipulagningu námsins

Drög að nýrri námskrá fyrir nám eldvarnareftirlitsmanna og stjórnendanám voru samþykkt með fyrirvara um breytingar og verða sett í frekara samráð við helstu fagaðila

Kennsluskrá skólaársins 2026–2027 var lögð fram og markmiðið er að haustið 2027 verði öll stig námsins kennd með nýuppsettu námsefni og fyrirkomulagi

Fagráð Brunamálaskólans hittist á árlegum staðarfundi um miðjan maí og fór fundurinn fram á Sauðárkróki. Fagráðið er HMS til ráðgjafar um fagleg málefni skólans. Samband íslenskra sveitarfélaga, Landssamband slökkviliðs- og sjúkraflutningamanna og Félag slökkviliðsstjóra eiga öll fulltrúa í fagráðinu og skipar ráðherra formann fagráðsins. Í fagráðinu sitja þau Sæmundur Helgason (formaður), Berglind Eva Ólafsdóttir (Samband íslenskra sveitarfélaga), Jón Kristinn Valsson (LSS) og Birgir Finnsson (FSÍ).

Fundurinn gekk vel og var góð samstaða um málefni fundarins. Lögð voru fram drög að nýrri námskrá fyrir nám eldvarnareftirlitsmanna og námskrá fyrir stjórnendanám.  Námskrárnar voru samþykktar með fyrirvara um breytingar og verða þær settar í frekara samráð við helstu fagaðila, þar á meðal Landssamband slökkviliðs- og sjúkraflutningamanna og Félag slökkviliðsstjóra á Íslandi.

Kennsluskrá fyrir skólaárið 2026 – 2027 var lögð fyrir fagráðið ásamt því að fagráðið setti starfsáætlun fyrir komandi skólaár.

Ný skýrsla um æfingasvæði slökkviliða var jafnframt kynnt fyrir fagráðinu, en mikil þörf er á að bæta þá aðstöðu sem nú er til staðar. Endurskipulagning skólans er í góðum farvegi og er markmiðið að haustið 2027 verði farið að kenna öll stig námsins með nýuppsettu námsefni og fyrirkomulagi.

Skólaárið 2026 – 2027 (birt með fyrirvara um breytingar)

Fjórar námslotur vegna grunnnáms slökkviliðsmanna (verklegar staðlotur með bóklegum undanfara á kennsluvef, áhersla verður á lotur 1 og 3)

Eldvarnareftirlit námskeið II: áætlað í lok september

Stjórnandi á vettvangi fyrri hluti: tvö verkleg námskeið (auglýst síðar)

Stjórnendanám: áætlað í október eða byrjun nóvember (auglýst síðar)

Framhaldsnám fyrir slökkviliðsmenn: Keyrt í samstarfi við SHS, SA, SF, BS og BÁ

Fjórar námslotur vegna grunnnáms slökkviliðsmanna (verklegar staðlotur með bóklegum undanfara á kennsluvef, áhersla verður á lotur 2 og 4)

Eldvarnareftirlit námskeið I: áætlað í janúar

Stjórnendanám: námskeið áætlað í mars (auglýst síðar)

Leiðbeinendanámskeið fyrir nám stjórnenda á vettvangi seinni hluti (auglýst síðar)

Endurmenntun: Flaim námskeið á fjórum stöðum yfir önnina

Nýjar námskrár og kennsluáætlun samþykkt af Fagráði Brunamálaskólans

Íslenskir framleiðendur brunahólfandi hurða sem vilja nýta sér stuðning Burðar við flutning hurða til brunaprófana hjá DBI í Danmörku þurfa að senda beiðni á burdur@hms.is fyrir 30. júní 2026

Brunaprófanir eru lykilforsenda öryggis og áreiðanleika byggingarvara

Burður styður framleiðendur með flutningi hurða til Danmerkur og aðgengi að brunaprófunum hjá DBI. Framleiðendur bera sjálfir kostnað af prófunum

Íslenskir framleiðendur brunahólfandi hurða þurfa að senda beiðni fyrir 30 júní n.k. hyggist þeir nýta sér stuðning Burðar við flutning á hurðum til DBI vegna brunaprófana. Það gera þeir með því að senda póst á burdur@hms.is.

HMS áréttar mikilvægi þess að byggingarvörur sæti prófunum hjá faggiltum prófunarstofum. Slíkar prófanir eru forsenda þess að hægt sé að treysta vörunum, bæði hvað varðar öryggi og að þær hafi raunverulega þá eiginleika sem framleiðandi þeirra gefur upp.

Burður er í samtali við DBI (Danish Institute of Fire and Security: DBI - Danish Institute of Fire and Security Technology) og mun stuðningur við íslenska framleiðendur m.a. felast í því að Burður:

Hafi umsjón með flutningi á hurðum frá hópi íslenskra framleiðenda frá Íslandi til Danmerkur

Tryggi aðgengi að brunaprófunum hjá DBI

Tengi saman íslenska framleiðendur við ráðgjafa DBI eftir þörfum

Athygli er vakin á því að framleiðendur bera sjálfir kostnað af prófunum á sínum vörum.

Rétt er að nefna að HMS sinnir leiðbeinandi hlutverki en stofnunin mun ekki veita ráðgjöf varðandi prófanir og er mönnum bent á að leita beint til DBI eða annarra ráðgjafa.

Einnig er bent á Brunatæknifélag Íslands (BTÍ: BTI – Brunatæknifélag Íslands), sem þekkir til framangreindan stuðning og fyrirkomulag.

Prófanir brunahólfandi hurða – beiðni um stuðning þarf að berast fyrir 30 júní

6.036 íbúðir eru nú skráðar í byggingu samkvæmt mælaborði HMS

Þrjár af hverjum fjórum íbúðum eru í fjölbýli

Í Reykjavíkurborg eru 99 prósent íbúða í byggingu í fjölbýlum

Samkvæmt mælaborði íbúða í byggingu eru nú skráðar 6.036 íbúðir í byggingu víðs vegar um landið. Alls eru 705 byggingaráform skráð, sem vísa til íbúða sem hafa fengið útgefið byggingarleyfi en framkvæmdir eru enn óhafnar.

Mælaborð HMS um íbúðir í byggingu birtir samantekin gögn úr Mannvirkjaskrá HMS, meðal annars um íbúðir í byggingu, byggingaráform og fullbúnar íbúðir eftir tegund húsnæðis, stærðarflokkun og framvindu.

Fjölbýli ráðandi á höfuðborgarsvæðinu

Samsetning íbúða í byggingu er mjög ólík eftir landshlutum. Fjölbýli eru ráðandi á höfuðborgarsvæðinu og eru einnig í meirihluta þegar kemur að íbúðum í byggingu á Suðurnesjum og Norðurlandi eystra. Þar vegur uppbygging í Akureyrarbæ og Reykjanesbæ þungt. Í öðrum landshlutum er meirihluti íbúða í byggingu í sérbýlum.

Munurinn skýrist að hluta til af ólíku byggðamynstri milli svæða. Í fjölmennari sveitarfélögum, þar sem byggð er þéttari, er fjölbýlisuppbygging yfirleitt stærri hluti nýbygginga. Í minni og dreifðari sveitarfélögum er uppbygging hins vegar oftar í formi sérbýla.

Nær eingöngu fjölbýli í byggingu í Reykjavíkurborg

Innan höfuðborgarsvæðisins er fjölbýli ráðandi í flestum sveitarfélögum. Í Reykjavík eru 1.997 íbúðir í fjölbýli í byggingu og aðeins 21 íbúð í sérbýli, sem þýðir að 99 prósent íbúða í byggingu eru í fjölbýli.

Hlutfall fjölbýla er einnig hátt í Kópavogi, Garðabæ og Hafnarfirði, eða á bilinu 80 til 90 prósent. Mosfellsbær sker sig hins vegar úr, en þar eru 61 prósent íbúða í byggingu í sérbýli. Þar líkist samsetning uppbyggingar því frekar því sem sést víða utan höfuðborgarsvæðisins.

Nær eingöngu fjölbýli í byggingu í Reykjavík

Nær eingöngu fjölbýli í byggingu í Reykjavík

Póstlisti HMS

Útgáfuáætlun

Fjölbýli ráðandi á höfuðborgarsvæðinu