Vísbendingar eru um að fleiri sitji fastir á leigumarkaði þar sem meðaltími á leigumarkaði hefur lengst og hlutfall þeirra sem leigja af nauðsyn hefur hækkað. Framboð leiguhúsnæðis hefur þó aukist á sama tíma og hægt hefur á verðhækkunum á markaðnum undanfarin ár. Merki eru um að leigjendur af erlendum uppruna búi við lakari húsnæðisaðstæður en leigjendur af íslenskum uppruna.

Þetta er á meðal þess sem lesa má úr niðurstöðum nýrrar leigumarkaðskönnunar sem Prósent framkvæmdi fyrir hönd HMS nú undir lok sumars. Ítarlegri umfjöllun og greiningar á niðurstöðum verða birtar í næstu viku.

Færri sjá fram á að kom­ast af leigu­mark­aði

Meðaltími leigjenda á leigumarkaði hefur lengst jafnt og þétt á undanförnum árum. Hann mælist nú 12 ár en var um 7 ár árið 2020. Á sama tíma hefur hlutfall þeirra sem leigja af nauðsyn hækkað úr 64% upp í 77% á meðan þeim sem vilja vera á leigumarkaði hefur fækkað úr tæplega 30% niður í um 12%. Þessi þróun gefur vísbendingar um að hópur þeirra sem situr fastur á leigumarkaði hafi stækkað undanfarin ár.

Niðurstöður könnunarinnar bera jafnframt merki þess að aukinnar svartsýni gæti meðal leigjenda. Fleiri leigjendur eru nú að safna fyrir útborgun en færri sjá þó fram á að komast af leigumarkaði.

Líkt og sjá má á myndinni hér að ofan telur rúmlega helmingur leigjenda ólíklegt að komast nokkurn tímann af leigumarkaði, eða 53%. Það er talsverð fjölgun frá því í fyrri könnun þegar rétt rúmlega 40% töldu ólíklegt að komast af leigumarkaði yfir höfuð. Á sama tíma hefur fækkað í hópi þeirra sem telja sig munu fara af leigumarkaði á næstu fimm árum.

Fram­boð af leigu­hús­næði hef­ur auk­ist og verð­þrýst­ing­ur minnk­að

Leigjendur telja framboð af hentugu íbúðarhúsnæði til leigu vera lítið hér á landi, en samkvæmt niðurstöðum könnunarinnar hefur það þó aukist lítillega á undanförnum árum. Helmingur svarenda telur að framboð af íbúðum til leigu muni standa í stað á næstu 12 mánuðum en tæplega fjórðungur telur að það muni aukast aðeins.

Á sama tíma og framboð hefur aukist hefur verðþrýstingur á leigumarkaði minnkað líkt og þróun vísitölu leiguverðs á höfuðborgarsvæðinu ber með sér. Leiguverð hefur að mestu staðið í stað að raunvirði síðustu mánuði en árshækkun leiguverðs hefur að jafnaði verið um 5,2% það sem af er ári, samanborið við um 8% árið 2025 og 12% árið 2024. Leigjendur vænta þess flestir að leiguverð haldi áfram að hækka á næstu 12 mánuðum, þó fleiri telji það munu standa í stað heldur en í síðustu könnun.

Að­flutt­ir leigj­end­ur búa við lak­ari hús­næð­is­að­stæð­ur

Niðurstöður leigumarkaðskönnunarinnar benda til þess að leigjendur af erlendum uppruna séu líklegri en leigjendur af íslenskum uppruna til þess að leigja herbergi, bílskúra, deilihúsnæði (með sameiginlegu eldhúsi eða alrými), aukaíbúðir í einbýlishúsum, atvinnuhúsnæði eða annars konar húsnæði.

HMS fjallaði ítarlega um húsnæðisaðstæður aðfluttra í skýrslu sem kom út í september 2025 og byggði á spurningakönnun sem lögð var fyrir félagsmenn stéttarfélaganna Eflingar, VR og Einingar-Iðju. Í þeirri skýrslu kom meðal annars fram að næstum þrír af hverjum fjórum aðfluttum séu á leigumarkaði.

Nánar verður fjallað um stöðu íslenskra og erlendra leigjenda í ítarlegri umfjöllun um niðurstöður leigumarkaðskönnunarinnar sem birt verður í næstu viku.