Hlutverk Húsnæðis- og mannvirkjastofnunar er að vernda líf og heilsu manna, eignir og umhverfi með því að tryggja faglegan undirbúning mannvirkjagerðar og virkt eftirlit með gæðum, öryggi og heilnæmi. Að stuðla að stöðugleika á húsnæðismarkaði og tryggja almenningi aðgengi...

Húsnæðis- og mannvirkjastofnun

Fræðsla og forvarnir

Gögn og mælaborð

Brunavarnir

Burður

Byggingarreglugerð

Byggingarvörur

Fagaðilar í mannvirkjagerð

Fasteignaskrá

Húsnæðisáætlanir

Húsnæðisbætur og leigumál

Landeignaskrá

Lán til einstaklinga

Lán til lögaðila

Lífsferilsgreining (LCA)

Mannvirkjarannsóknasjóður - Askur

Mannvirkjaskrá

Markaðseftirlit

Rafmagnsöryggi

Rb-blöð

Stofnframlög

Þjónustuflokkar

Húsnæðisbætur

Lánavefur

Öryggi mannvirkja

Sveitarfélagsgátt

Um Húsnæðis-, mannvirkja- og skipulagsstofnun

Um HMS

Fréttir

Gjaldskrá HMS

Lög og reglugerðir

Umsóknir og eyðublöð

Útgefið efni

Vaxtatafla

Hringrásarhús.pdf

Lokaskýrsla fyrir Ask - mannvirkjarannsóknasjóð

Verkefnið fólst í að hanna og reisa Hringrásarhús á Íslandi. Hringrásarhúsið var reist úr forsteyptum byggingareiningum sem lágmörkuðu kolefnisspor og hámörkuðu auðlindanýtingu. Mikilvægt var að viðhalda virði byggingarefna og því var lögð áhersla á að tryggja að þau væru „upcycled“ en ekki „downcycled“.

Til að reisa Hringrásarhúsið var unnið að eftirfarandi verkþáttum:

A. Hannaðar voru forsteyptar einingar sem hægt var að taka í sundur.
B. Hannaðar voru tengingar sem hægt var að aftengja og sem uppfylltu íslenska þolhönnunarstaðla.
C. Skoðað og þróað var leysanlegt efni til að fylla í holrúm tenginga með hliðsjón af íslenskum þolhönnunarstöðlum og veðurskilyrðum.

Með verkefninu var dregið úr auðlindanotkun og líftími auðlinda lengdur með því að hanna byggingareiningar sem unnt var að taka í sundur til síðari endurnotkunar. Þannig var komið í veg fyrir að efni yrðu að úrgangi, en mögulegt var að draga úr byggingarúrgangi um allt að 90% með notkun aftengjanlegra eininga. Verkefnið var því liður í að ná markmiðum stjórnvalda um hringrásarhagkerfi og minnkun úrgangs.

Verkefnið hafði jafnframt möguleika á að breyta því hvernig byggingar voru hugsaðar, hannaðar og reistar á Íslandi og veita öðrum geirum innblástur í vöruþróun innan hringrásarhagkerfisins. Áhersla var lögð á að einingarnar litu út sem varanlegt mannvirki en ekki tímabundið, líkt og stundum hafði einkennt hefðbundin einingahús. Þá var hugað að fjölbreyttri klæðningu til að forðast einsleitt einingayfirbragð á útliti hússins.

hibylaaudur.pdf

Seinna verkefni styrkt af Aski - mannvirkjarannsóknasjóði (2023)

Híbýlaauður er þverfaglegt rannsóknar-, útgáfu og viðburðaverkefni á sviði íbúðarannsókna með sérstaka áherslu á fjölbýlishús. Verkefnið spinnur út frá arkitektónískum rannsóknum og varpar ljósi á að lýðheilsu- og umhverfisáskoranir samtímans kalla sem aldrei fyrr á gæði í hönnun, skipulagi og vistvæna nálgun í íbúðauppbyggingu. Markmið Híbýlaauðs er að miðla rannsóknum sínum á aðgengilegan og áhugaverðan hátt og skapa uppbyggilega og upplýsandi umræðu sem miðar að því að efla meðvitund um gæði íbúðahúsnæðis og leiðir til að ýta undir íbúðagæði. Miðlunarþáttur verkefnisins er því mikilvægur og markmiðið að koma arkitektónískum gæðum á dagskrá húsnæðismála með því að virkja raddir og fagþekkingu arkitekta og hönnuða í umræðu um húsnæðismál í samtali við ákvörðunarhafa og almenning.

Híbýlaauður hefur starfað frá árinu 2020. Þar kemur saman þverfaglegur hópur sérfræðinga, fagmenn hver á sínu sviði og með reynslu og rannsóknir á sviði íbúðaþróunar og uppbyggingar að baki: Anna María Bogadóttir arkitekt og menningarfræðingur, Ásta Logadóttir doktor í verkfræði, Ásgeir Brynjar Torfason doktor í fjármálum, Elsa Ævarsdóttir innanhússarkitekt, Hildur Gunnarsdóttir arkitekt, Hólmfríður Ó. Jónsdóttir arkitekt, Hrefna Björg Þorsteinsdóttir arkitekt og Snæfríð Þorsteins hönnuður. Híbýlaauður á einnig í virku samtali og samstarfi við fleira fagfólk á ólíkum sviðum og hefur jafnframt notið liðstyrks frá háskólanemum í arkitektúr, hönnun og verkfræði. Híbýlaauður er með heimilisfesti hjá arkitektastofunni Úrbanistan og eigandi Úrbanistan, Anna María Bogadóttir, er ábyrgðaraðili Híbýlaauðs. 

Vorið 2023 fékk Híbýlaauður styrk úr Aski til miðlun rannsókna. Miðað var að því að afurðir verkefnisins væru settar fram á bókarformi, á stafrænu formi, í blaðagreinum, hlaðvarpi, gegnum samfélagsmiðla auk opinna viðburða. 

Með lifandi miðlun og samtali við ákvörðunarhafa og almenning er rannsóknarferli Híbýlaauðs nýtt til þess að auðga og efla skilning og læsi íbúðarýma og efnisgæða og varpa ljósi á samspil regluverks, skipulags og hönnunar íbúða í fjölbýlishúsum annars vegar og daglegt líf, líðan og upplifun íbúa hins vegar. Markmiðið er að brýna fagþekkingu hönnunargreina í því samhengi, miðla henni út á aðgengilegan hátt og setja jafnframt í hagrænt samhengi. Híbýlaauður sækir meðal annars innblástur í þverfaglega útgáfuverkefnið Húsakost og híbýlaprýði og samnefnda bók sem kom út árið 1939. Híbýlaauður áætlar að gefa út bók sem kallast á við bókina Húsakostur og híbýlaprýði. Vinnsla við bók Híbýlaauðs hefur tekið lengri tíma en upphaflega var áætlað, en bókarhandritið og myndstjórn er nú á lokastigum og myndrík útgáfa ásamt viðburðum á áætlun vorið 2026. Samhliða undirbúningi útgáfunnar hefur Híbýlaauður miðlað opinberlega úr rannsóknarverkefninu með fjölbreyttum leiðum. 

Híbýlaauður leggur mikla áherslu á aðgengilega og lifandi framsetningu rannsókna sinna. Einn angi af nýstárlegri nálgun Híbýlaauðs á miðlun er að nýta opinber rými til þess að fá rýni og virkt samtal um rannsóknarviðfangsefnið. Vorið 2024 stóð Híbýlaauður m.a. fyrir samtali og sýningu í Hafnarhúsinu á Hönnunarmars undir yfirskriftinni „Viltu búa með mér?”. Á sýningunni var saga íslenskra fjölbýlishúsa í eina öld sett fram í litríkum lego-líkönum af völdum blokkum í Reykjavík. Líkönnum var raðað upp í tímaröð á miðlægri eldhúseyju, og gestum boðið til samtals um það að búa og byggja. Hönnun samtals um húsnæðismál er því einn þráður rannsóknarverkefnisins auk þess að vera leið til þess að miðla. Þá eru greinaskrif, fyrirlestrar, erindi og fjölmiðlaviðtöl hluti af birtingu rannsókna Híbýlaauðs, sem er lifandi vettvangur um húsnæðismál út frá sjónarhóli íbúans.

Landsfjórðungahús.pdf

Fyrra verkefni styrkt af Aski - mannvirkjarannsóknasjóði (2022)

Landsfjórðungahús var rannsóknarverkefni sem beindist að þróun óhagnaðardrifinna íbúða um land allt. Markmið verkefnisins var að kanna hvernig mætti hanna og útfæra hagkvæm hús sem hentuðu bæði einstaklingum og minni uppbyggingaraðilum, með áherslu á raunhæfar og aðgengilegar lausnir.

Í verkefninu var sérstaklega horft til sveigjanleika í byggingaraðferðum og notkunarmöguleikum. Lögð var áhersla á færanleg hús sem hægt var að flytja milli staða og aðlaga breyttum þörfum yfir tíma. Þannig var leitast við að skapa húsnæði sem gæti tekið mið af breytilegri búsetuþörf, tímabundnum verkefnum eða þróun byggðar á mismunandi landsvæðum.

Einnig var skoðað hvernig nýta mætti slíkar lausnir í ferðaþjónustu með hagkvæmum og vistvænum hætti. Verkefnið lagði áherslu á sjálfbærni, skilvirka nýtingu efna og að lágmarka umhverfisáhrif, samhliða því að tryggja notagildi og gæði mannvirkja.

Landsfjórðungahús var þannig heildstæð rannsókn á sveigjanlegum, hagkvæmum og vistvænum húsnæðislausnum sem gætu stutt við fjölbreytta uppbyggingu um allt land.

Rockpore hringrásanleg fylliefni fyrir steinsteypu, unnin úr úrgangsgleri og byggingarúrgangi

Rockpore hringrásanleg fylliefni fyrir steinsteypu, unnin úr úrgangsgleri og byggingarúrgangi.pdf

Rockpore þróaði „Thermally Bonded Granules“ (TBG) ferli til að framleiða nýtt mölefni fyrir byggingarsteypu sem gat komið í stað hefðbundinna hráefna. Efnið var nefnt Circular Light Weight Aggregates (CLWA) og var framleitt úr úrgangsefnum. Hægt var að endurvinna efnið og nýta það aftur til framleiðslu á nýju CLWA.

Til framleiðslunnar voru meðal annars nýtt steypu- og sementsúrgangur, námuúrgangur og glerbrot. Á meðan skortur var á hefðbundnu mölefni víða í Evrópu var nægt framboð af hráefnum til CLWA.

Umhverfisáhrif CLWA voru minni en hjá sambærilegum efnum. Til dæmis var kolefnisspor léttþanins leirs (LECA) 70–150 kg CO₂ á tonn, en CLWA gat haft neikvæða losun, allt að –16 kg CO₂ á tonn, þegar notuð var endurnýjanleg orka á Íslandi. Einnig var hægt að sérsníða eiginleika efnisins, svo sem þyngd og styrk, eftir þörfum.

Rockpore vann að þróun CLWA fyrir íslenskan markað í samstarfi við tvo af stærstu steypuframleiðendum landsins og aðlagaði efnið að skilgreindri notkun þeirra.

2023

Askur - mannvirkjarannsóknasjóður

2023

Rockpore hringrásanleg fylliefni fyrir steinsteypu, unnin úr úrgangsgleri og byggingarúrgangi

- Askur - mannvirkjarannsóknasjóður

Askur - mannvirkjarannsóknasjóður

Rockpore hringrásanleg fylliefni fyrir steinsteypu, unnin úr úrgangsgleri og byggingarúrgangi

- Askur - mannvirkjarannsóknasjóður

Rockpore hringrásanleg fylliefni fyrir steinsteypu, unnin úr úrgangsgleri og byggingarúrgangi

Rockpore hringrásanleg fylliefni fyrir steinsteypu, unnin úr úrgangsgleri og byggingarúrgangi

Rockpore hringrásanleg fylliefni fyrir steinsteypu, unnin úr úrgangsgleri og byggingarúrgangi

Rockpore hringrásanleg fylliefni fyrir steinsteypu, unnin úr úrgangsgleri og byggingarúrgangi

Síðustu rannsóknir

Hringrásarhús Ísland

Híbýlaauður

Landsfjórðungahús

2023

Askur - mannvirkjarannsóknasjóður

2023

Rockpore hringrásanleg fylliefni fyrir steinsteypu, unnin úr úrgangsgleri og byggingarúrgangi

- Askur - mannvirkjarannsóknasjóður

Askur - mannvirkjarannsóknasjóður

Rockpore hringrásanleg fylliefni fyrir steinsteypu, unnin úr úrgangsgleri og byggingarúrgangi

- Askur - mannvirkjarannsóknasjóður

Rockpore hringrásanleg fylliefni fyrir steinsteypu, unnin úr úrgangsgleri og byggingarúrgangi

Rockpore hringrásanleg fylliefni fyrir steinsteypu, unnin úr úrgangsgleri og byggingarúrgangi

Rockpore hringrásanleg fylliefni fyrir steinsteypu, unnin úr úrgangsgleri og byggingarúrgangi

Rock­pore hringrás­an­leg fylli­efni fyr­ir stein­steypu, unn­in úr úr­gangs­gleri og bygg­ing­ar­úr­gangi

Síðustu rannsóknir

Hringrásarhús Ísland

Híbýlaauður

Landsfjórðungahús

Rockpore hringrásanleg fylliefni fyrir steinsteypu, unnin úr úrgangsgleri og byggingarúrgangi