Hlutverk Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnunar er að vernda líf og heilsu manna, eignir og umhverfi með því að tryggja faglegan undirbúning mannvirkjagerðar og virkt eftirlit með gæðum, öryggi og heilnæmi. Að stuðla að stöðugleika á húsnæðismarkaði og tryggja almenningi aðgengi...

Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnun

Skráðu þig á póstlista HMS og fáðu allar nýjustu fréttir sendar í pósthólfið þitt.

Póstlisti HMS

Fræðsla og forvarnir

Gögn og mælaborð

Brunavarnir

Burður

Byggingarreglugerð

Byggingarvörur

Fagaðilar í mannvirkjagerð

Fasteignaskrá

Húsnæðisáætlanir

Húsnæðisbætur og leigumál

Landeignaskrá

Lán til einstaklinga

Lán til lögaðila

Lífsferilsgreining (LCA)

Mannvirkjarannsóknasjóður - Askur

Mannvirkjaskrá

Markaðseftirlit

Rafmagnsöryggi

Rb-blöð

Skipulag

Stofnframlög

Umhverfismat

Þjónustuflokkar

Húsnæðisbætur

Lánavefur

Öryggi mannvirkja

Sveitarfélagsgátt

Um HMS

Fréttir

Gjaldskrá HMS

Lög og reglugerðir

Umsóknir og eyðublöð

Útgefið efni

Vaxtatafla

Um 1.300 nýir leigusamningar tóku gildi í leiguskrá í apríl

Um 52 prósent gildra leigusamninga eru tímabundnir

Leiguverð er að jafnaði lægra í ótímabundnum leigusamningum

Alls tóku 1.328 nýir leigusamningar gildi í apríl á sama tíma og 1.061 samningur féll úr gildi. Gildum samningum í leiguskrá fjölgaði þannig um 267 á milli mánaða. Í apríl í fyrra tóku 1.466 leigusamningar gildi á sama tíma og 916 samningar féllu úr gildi.

Nýskráðum samningum fækkaði þannig á milli ára, þrátt fyrir að almenn skráningarskylda leigusamninga hafi tekið gildi um áramótin. Samhliða skráningarskyldu tók afskráningarskylda leigusamninga jafnframt gildi, sem gæti að hluta til útskýrt hvers vegna fleiri leigusamningar féllu úr gildi í apríl í ár en í fyrra.

Þetta kemur fram í upplýsingum sem HMS hefur unnið upp úr leiguskrá um miðjan maímánuð en ítarlegri umfjöllun um leigusamninga verður birt í mánaðarskýrslu HMS fyrir maímánuð sem kemur út á fimmtudaginn í næstu viku.

Tímabundnir leigusamningar algengari en ótímabundnir

Leigusamninga má flokka eftir því hvort þeir séu tímabundnir eða ótímabundnir. Tímabundnir leigusamningar hafa fyrir fram skilgreindan lokadag en ótímabundnir samningar falla ekki úr gildi nema annaðhvort leigutaki eða leigusali óski eftir uppsögn samningsins. 

Algengara er að gerðir séu tímabundnir leigusamningar heldur en ótímabundnir, en samkvæmt upplýsingum úr leiguskrá HMS í aprílmánuði voru um 52 prósent gildra leigusamninga tímabundnir.

Samkvæmt upplýsingum úr leiguverðsjá HMS var hlutfall tímabundinna leigusamninga um 54 prósent í janúar í fyrra svo að hlutdeild þeirra hefur lækkað á síðustu misserum. 

Leiguverð er lægra í ótímabundnum samningum

Leiguverð í ótímabundnum samningum er almennt lægra en í tímabundnum samningum, hvort sem litið er til heildarverðs eða fermetraverðs. Þegar litið er til leiguverðs á tveggja til þriggja herbergja leiguíbúðum á höfuðborgarsvæðinu eftir tegund leigusala er meðalleiguverð lægra í ótímabundum samningum þegar leigusali er einstaklingur, hagnaðardrifið leigufélag eða óhagnaðardrifið leigufélag, líkt og sjá má á mynd hér að neðan. Hið sama gildir ef litið er til fermetraverðs. 

Hlutfallslegur munur á heildarverði er mestur í samningum um íbúðir á vegum einstaklinga (13%) en minnstur í samningum um íbúðir á vegum hagnaðardrifinna leigufélaga (4%) en upplýsingarnar eru aðgengilegar í leiguverðsjá HMS. 

Heildarverð í ótímabundnum samningum er aftur á móti að meðaltali 6% hærra en í tímabundnum samningum þegar leigusali er sveitarfélag, og fermetraverðið er um 1% hærra. Ólíkt því sem tíðkast almennt eru langflestir leigusamningar um íbúðir á vegum sveitarfélaga ótímabundnir, eða um 80% af þeim sem eru í gildi.  

Meirihluti gildra leigusamninga tímabundinn 

Kaupsamningum á fyrsta ársfjórðungi fækkaði um 11% á milli ára

Um sex mánuði tæki að selja allt framboð íbúða til sölu á höfuðborgarsvæðinu miðað við söluhraða síðasta mánaðar

Birgðatíminn er skemmstur fyrir minnstu fjölbýlisíbúðirnar á höfuðborgarsvæðinu en er lengri eftir því sem íbúðir stækka

Kaupsamningum fjölgaði á milli mánaða í mars en voru færri en á sama tíma í fyrra. Kaupsamningum á fyrsta ársfjórðungi fækkaði jafnframt á milli ára á sama tíma og framboð íbúða til sölu hefur aukist mikið undanfarin misseri. Birgðatími, þ.e. sá tími sem tæki að selja allt núverandi framboð miðað við söluhraða síðasta mánaðar, mælist nú rúmlega 6 mánuðir á höfuðborgarsvæðinu. Birgðatíminn er þó mislangur eftir stærð íbúða og mælist rúmlega þrefalt lengri fyrir stærstu fjölbýlisíbúðirnar á höfuðborgarsvæðinu samanborið við þær minnstu. Þetta er á meðal þess sem fjallað verður um í mánaðarskýrslu HMS fyrir maímánuð sem kemur út á fimmtudaginn í næstu viku.

Rétt tæplega þúsund kaupsamningar um íbúðarhúsnæði á landinu öllu voru gefnir út í mars síðastliðnum, samanborið við 807 samninga í febrúar. Þinglýstum kaupsamningum fjölgaði því um 23% á milli mánaða, sem er í samræmi við árstíðarsveiflu á markaðnum þegar líður á vorið. Umsvifin á markaðnum voru þó um það bil 12% minni heldur en í mars í fyrra þegar 1.113 kaupsamningum var þinglýst.

Kaupsamningum á fyrsta ársfjórðungi fækkaði jafnframt á milli ára. Alls 2.438 kaupsamningum um íbúðarhúsnæði var þinglýst á fyrstu þremur mánuðum þessa árs sem samsvarar tæplega 11% fækkun frá því á sama tímabili í fyrra þegar 2.727 kaupsamningum var þinglýst. Umsvifin voru jafnframt minni en á fyrsta ársfjórðungi ársins 2024, en nokkru meiri en á fyrsta ársfjórðungi ársins 2023.

Birgðatími lengri meðal stærri íbúða

Birgðatími á höfuðborgarsvæðinu mældist rúmlega sex mánuðir í mars síðastliðnum, miðað við þriggja mánaða meðaltal, og hefur lengst mikið undanfarna mánuði. Birgðatíminn mældist álíka langur á landsbyggðinni en í nágrenni höfuðborgarsvæðisins mældist þriggja mánaða meðaltalið um 10 mánuðir í mars. Birgðatími gefur til kynna hversu marga mánuði það tæki að selja allt framboð af íbúðum til sölu ef söluhraði síðasta mánaðar héldist óbreyttur.

Birgðatími sérbýlisíbúða og fjölbýlisíbúða á höfuðborgarsvæðinu hefur verið áþekkur undanfarna mánuði en birgðatími er mislangur eftir stærðarflokkum fjölbýlisíbúða. Birgðatíminn er skemmstur fyrir minnstu íbúðirnar en lengist eftir því sem íbúðirnar stækka, líkt og sjá má á myndinni hér að neðan sem sýnir þriggja mánaða meðaltal birgðatíma fjölbýlisíbúða á höfuðborgarsvæðinu eftir stærðarflokkum.

Miðað við söluhraða síðasta mánaðar tæki um 3 mánuði að selja allt framboð af fjölbýlisíbúðum sem eru 60 fermetrar eða minni að stærð á meðan það tæki um 11 mánuði að selja allt framboð af íbúðum sem eru stærri en 120 fermetrar. Birgðatíminn mælist um 5,5 mánuðir fyrir 60 til 90 fermetra íbúðir og um 8 mánuðir fyrir 90-120 fermetra íbúðir.

Birgðatíminn hefur lengst fyrir alla stærðarflokka frá áramótum samhliða mikilli framboðsaukningu og færri kaupsamningum samanborið við undanfarin tvö ár. Birgðatíminn hefur þó lengst mest fyrir stærstu íbúðirnar þar sem hann hefur tvöfaldast á einu ári á sama tíma og birgðatími minnstu íbúðanna lengdist um 14%. Birgðatími 60 til 90 fermetra íbúða er tæplega 40% lengri nú en á sama tíma í fyrra og birgðatími 90 til 120 fermetra íbúða er um 66% lengri.

Í þessu samhengi er rétt að hafa í huga að hlutdeildarlánaúrræðið getur stuðlað að greiðari sölu minni íbúða. Frá áramótum hefur hins vegar að jafnaði 24 hlutdeildarlánum verið úthlutað á höfuðborgarsvæðinu í hverjum mánuði á sama tíma og að meðaltali um 230 kaupsamningum um fjölbýlisíbúðir sem eru allt að 90 fermetrar að stærð var þinglýst í hverjum mánuði á höfuðborgarsvæðinu. Það er því ólíklegt að hlutdeildarlánaúrræðið hafi haft mikil áhrif á birgðatíma minni íbúða að undanförnu.

Birgðatími stærstu fjölbýlisíbúðanna rúmlega þrefalt lengri en þeirra minnstu

Akraneskaupstaður bætist í hóp sveitarfélaga sem hafa tekið í notkun nýtt viðmót byggingarleyfa

Sveitarfélög sem innihalda 50,3% íbúða á landinu eru tengd viðmótinu

Viðmótið stuðlar að betri yfirsýn yfir stöðu uppbyggingar á Íslandi

Akraneskaupstaður hefur tekið í notkun nýtt og notendavænt umsóknarviðmót byggingarleyfa í samstarfi við HMS. Þar með eru sveitarfélögin orðin 20 sem hafa tengst viðmótinu.

Viðmótið, sem er aðgengilegt á byggingarleyfi.hms.is, einfaldar og samræmir ferlið við umsókn og útgáfu byggingarleyfa. Nú eru sveitarfélög sem innihalda um 50,3% íbúða á landinu tengdar við kerfið, sem veitir betri yfirsýn yfir stöðu uppbyggingar á Íslandi og stuðlar að vandaðri mannvirkjagerð til framtíðar.

Byggingarleyfi á Íslandi allt á einum stað

Akraneskaupstaður tekur í notkun nýtt viðmót byggingarleyfa

HMS annast markaðseftirlit með rafföngum á Íslandi. Stofnunin fylgist með rafföngum á markaði og tekur við ábendingum frá notendum og öðrum aðilum. Faggilt skoðunarstofa, BSI á Íslandi ehf, annast í umboði HMS, framkvæmd skoðana á rafföngum á markaði í samræmi við gildandi samning hverju sinni, verklagsreglur og skoðunarhandbók stofnunarinnar.

Á tímabilinu febrúar til apríl á þessu ári var farið í 73 heimsóknir til söluaðila raffanga, í þessum heimsóknum voru 2.070 rafföng „skimuð.“ Með skimun er átt við lauslega skoðun á sem flestum rafföngum á viðkomandi sölustað með það að markmiði að sigta út rafföng sem ekki uppfylla kröfur, m.a. með því að yfirfara merkingar, þ.m.t. CE-merkingar.

Af skimuðum rafföngum flokkuðust flest sem heimilistæki (1.215), lýsingarbúnaður (481) og raflagnabúnaður (643).

73 heimsóknir til söluaðila raffanga frá febrúar til apríl 2026

Mannfjöldaspá eftir landsvæðum og sveitarfélögum

Mannfjöldaspá eftir landsvæðum og sveitarfélögum

Póstlisti HMS

Útgáfuáætlun

Póstlisti HMS

Útgáfuáætlun

Fleiri fréttir

Meirihluti gildra leigusamninga tímabundinn

Birgðatími stærstu fjölbýlisíbúðanna rúmlega þrefalt lengri en þeirra minnstu

Akraneskaupstaður tekur í notkun nýtt viðmót byggingarleyfa

73 heimsóknir til söluaðila raffanga frá febrúar til apríl 2026

Fleiri fréttir

Meirihluti gildra leigusamninga tímabundinn

Birgðatími stærstu fjölbýlisíbúðanna rúmlega þrefalt lengri en þeirra minnstu

Akraneskaupstaður tekur í notkun nýtt viðmót byggingarleyfa

73 heimsóknir til söluaðila raffanga frá febrúar til apríl 2026