Hlutverk Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnunar er að vernda líf og heilsu manna, eignir og umhverfi með því að tryggja faglegan undirbúning mannvirkjagerðar og virkt eftirlit með gæðum, öryggi og heilnæmi. Að stuðla að stöðugleika á húsnæðismarkaði og tryggja almenningi aðgengi...

Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnun

Skráðu þig á póstlista HMS og fáðu allar nýjustu fréttir sendar í pósthólfið þitt.

Póstlisti HMS

Fræðsla og forvarnir

Gögn og mælaborð

Brunavarnir

Burður

Byggingarreglugerð

Byggingarvörur

Fagaðilar í mannvirkjagerð

Fasteignaskrá

Húsnæðisáætlanir

Húsnæðisbætur og leigumál

Landeignaskrá

Lán til einstaklinga

Lán til lögaðila

Lífsferilsgreining (LCA)

Mannvirkjarannsóknasjóður - Askur

Mannvirkjaskrá

Markaðseftirlit

Rafmagnsöryggi

Rb-blöð

Stofnframlög

Þjónustuflokkar

Húsnæðisbætur

Lánavefur

Öryggi mannvirkja

Sveitarfélagsgátt

Um HMS

Fréttir

Gjaldskrá HMS

Lög og reglugerðir

Umsóknir og eyðublöð

Útgefið efni

Vaxtatafla

Íbúðaverð hækkaði um 0,62% milli mánaða í mars  

Vísitala íbúðaverðs er nú 0,88% hærri en hún var í september 2025 

Íbúðaverð hefur lækkað um 2,63% að raunvirði á síðustu 12 mánuðum 

Vísitala íbúðaverðs mældist 113,8 stig í mars og hækkaði því um 0,62% á milli mánaða. Vísitalan mældist 112,8 stig í september í fyrra og er því sex mánuðum seinna 0,88% hærri nú. 

Á myndinni hér að neðan má sjá vísitölu íbúðaverðs og mánaðarbreytingu hennar síðustu mánuði. 

Líkt og sjá má á töflunni hér að neðan hækkuðu tvær undirvísitölur íbúðaverðs fyrir sérbýli á höfuðborgarsvæðinu og fjölbýli á landsbyggð á milli mánaða í mars. Sérbýli á höfuðborgarsvæðinu hækkaði mest, eða um 1,87% að nafnvirði en fjölbýli á landsbyggð hækkaði um 0,72% í mars. Sérbýli á landsbyggð lækkaði um 0,43% en verð á fjölbýlisíbúðum á höfuðborgarsvæðinu stóð í stað í marsmánuði.  

Undanfarið ár hefur sérbýli á höfuðborgarsvæðinu hækkað mest eða um 3,43% en fjölbýlisíbúðir á sama svæði hafa hækkað um 1,93%. Á landsbyggðinni hafa fjölbýlisíbúðir hækkað um 3,26% síðastliðið ár en íbúðir í sérbýli hafa hækkað minna eða um 1,58% milli marsmánaða 2025 og 2026.   

Vísitala | Gildi | Breyting á milli mánaða | 12 mánaða breyting

Íbúðaverð heldur áfram að lækka að raunvirði á ársgrundvelli

Milli marsmánaða 2025 og 2026 hækkaði íbúðaverð um 2,61 prósent að nafnvirði á milli, en árshækkunin nam 2,35 prósentum í febrúar síðastliðnum. Verðbólga jókst þó á milli mánaða í mars og því hefur raunverð íbúða breyst minna en nafnverð. Íbúðaverð hefur nú lækkað um 2,63 prósent að raunvirði undanfarna 12 mánuði, samanborið við 2,70 prósenta lækkun milli ára í febrúar síðastliðnum, líkt og sjá má á myndinni hér að neðan.

Mælaborð fyrir vísitölur HMS um íbúða- og leiguverð er aðgengilegt á vef HMS. Þar er hægt að nálgast þróun vísitölu íbúðaverðs, ásamt vísitölu íbúðaverðs á höfuðborgarsvæðinu og á landsbyggðinni. Hægt er að nálgast mælaborðið með því að smella á hnappinn hér að neðan.  

Vísitala íbúðaverðs hækkaði um 0,62% á milli mánaða í mars 2026 

Rúmlega 4.700 íbúðir hafa fengið stofnframlög frá 2016 

Um 3.000 íbúðir sem hlotið hafa stofnframlög eru þegar komnar í notkun um allt land 

Þrátt fyrir mikla uppbyggingu hafa biðlistar eftir úrræðum lengst 

Stofnframlög frá ríki og sveitarfélögum hafa fjármagnað uppbyggingu rúmlega 4.000 leiguíbúða utan markaðsleigu um allt land á síðustu 10 árum, en um 3.000 þeirra eru þegar komnar í notkun. Biðlistar eftir slíkum íbúðum hafa hins vegar lengst á sama tíma, þar sem þörf á leiguíbúðum utan markaðsleigu hefur aukist. 

Biðlistar hafa lengst þrátt fyrir mikla uppbyggingu 

Frá því að stofnframlagakerfinu var komið á fót á seinni hluta árs 2016 hefur verið úthlutað stofnframlögum til byggingar eða kaupa á rúmlega 4.700 íbúðum víðs vegar um landið. Af þeim hafa um það bil 3.000 íbúðir verið teknar í notkun og hafa þær stuðlað að auknu húsnæðisöryggi fjölskyldna um allt land.  

Þrátt fyrir þessa uppbyggingu er þörfin áfram mikil og hefur aukist á undanförnum árum. Samkvæmt húsnæðisáætlunum sveitarfélaga fyrir árið 2025 voru tæplega 4.000 fjölskyldur á biðlista eftir leiguíbúð fyrir tekju- og eignalægri heimili, samanborið við um 2.000 fjölskyldur árið 2022. Það bendir til þess að uppbygging almennra íbúða hafi ekki haldið í við vaxandi þörf. 

Á mynd hér að neðan má sjá hvernig almennar íbúðir sem teknar hafa verið í notkun dreifast um landið. Auk þeirra eru nærri 1.000 íbúðir í undirbúningi eða uppbyggingu á ýmsum framkvæmdastigum, en þær koma ekki fram á kortinu. Til viðauka liggur fyrir að hluti samþykktra nýbyggingarverkefna með stofnframlögum hefur ekki orðið að veruleika. Þar geta ýmsar ástæður legið að baki, meðal annars breytingar á forsendum, kostnaði eða framvindu einstakra verkefna. 

Dreifing almennra íbúða í notkun eftir staðsetningu. 

Fyrsti húsnæðispakki ríkisstjórnarinnar eflir almenna íbúðakerfið 

Í lok október 2025 var fyrsti húsnæðispakki ríkistjórnarinnar kynntur. Meðal aðgerða í pakkanum er hækkun stofnframlags úr 30 prósentum í 35 prósent. Jafnframt hækkar sérstakt viðbótarframlag ríkisins vegna íbúða fyrir námsmenn, öryrkja og félagslegra íbúða á vegum sveitarfélaga úr 4 prósentum í 5 prósent. Með breytingunum hækkar framlag ríkisins úr 18 prósentum í 23 prósent, en framlag sveitarfélaga verður áfram 12 prósent.  

Markmið breytinganna er að styrkja almenna íbúðakerfið. Uppbygging almennra íbúða hefur ekki gengið eftir áætlunum, meðal annars vegna þess að erfitt hefur reynst að láta verkefnin ganga upp í háu vaxtaumhverfi. Þar vegur einnig þungt að leiga í almennum íbúðum á að jafnaði ekki að vera hærri en fjórðungur af tekjum leigjenda. Breytingunum er því ætlað að bæta forsendur verkefnanna og styðja við frekari uppbyggingu.  

Á þessu ári verða 7,5 milljarðar króna til úthlutunar, samanborið við 7,3 milljarða á síðasta ári. HMS er nú að fara yfir umsóknir sem bárust í fyrri úthlutun ársins. Þar bárust umsóknir um kaup eða byggingu 365 íbúða í 13 sveitarfélögum um land allt. Þegar hafa fimm umsóknir, sem taka til 22 íbúða, verið samþykktar af HMS og viðkomandi sveitarfélögum. 

Stofnframlög eru stuðningur í formi eigin fjár sem veitt eru til uppbyggingar á leiguíbúðum fyrir tekju- og eignaminni heimili til að auka húsnæðisöryggi leigjenda og stuðla að því að húsnæðiskostnaður sé í samræmi við greiðslugetu leigjenda eða að jafnaði ekki umfram fjórðung tekna. Stofnframlögin sem eru veitt bæði til byggingar og kaupa á íbúðum eru veitt annars vegar fyrir hönd ríkisins í gegnum HMS og hins vegar frá viðkomandi sveitarfélagi þar sem íbúðirnar koma til með að vera staðsettar í. 

Stofnframlag ríkisins er 18% af stofnkostnaði íbúðanna og framlag sveitarfélags er 12%. Ríki er heimilt að veita allt að 4% viðbótarframlag vegna íbúðarhúsnæðis á vegum sveitarfélaga, íbúðarhúsnæðis ætlað námsmönnum eða fötluðu fólki. Einnig er heimilt að veita sérstakt byggðaframlag vegna byggingar almennra íbúða á svæðum þar sem skortur er á leiguhúsnæði og bygging íbúða hefur verið í lágmarki. 

Staða almenna íbúðakerfisins í apríl 2026

Aðfluttir leigjendur greiða að jafnaði hærra leiguverð en innfæddir leigjendur þrátt fyrir að íbúðir aðfluttra séu að meðaltali minni

Hærra leiguverð aðfluttra skýrist að hluta til af því að aðfluttir leigja flestir af einkaaðilum og búa síður í félagslegu húsnæði

Þegar leigt er af einstaklingum á höfuðborgarsvæðinu greiða aðfluttir þó 5% hærri heildarleigu fyrir 9% smærri íbúðir

Aðfluttir leigjendur greiddu að meðaltali rúmar 243 þúsund krónur í húsaleigu í janúar 2026 samanborið við tæpar 213 þúsund krónur meðal innfæddra leigjenda, þrátt fyrir að aðfluttir hafi leigt að jafnaði litlu minni íbúðir. Hærra leiguverð aðfluttra skýrist að hluta til af ólíkri samsetningu leigusala og staðsetningu leiguhúsnæðis. Jafnvel þótt tekið sé tillit til þess greiddu aðfluttir að meðaltali 5% hærri heildarleigufjárhæð fyrir um 9% smærri leiguíbúðir þar sem þeir leigðu af einstaklingum á höfuðborgarsvæðinu.

Þetta er meðal þess sem fram kemur í skýrslu HMS um stöðuna á leigumarkaði 2026 sem birt var í lok mars. Nánar verður fjallað um innihald skýrslunnar á Húsnæðisdeginum 2026 sem haldinn verður í húsakynnum HMS miðvikudaginn 22. apríl næstkomandi. Nánari upplýsingar um viðburðinn og skráningu er að finna með því að smella á hnappinn hér að neðan.

Samsetning leigusala og staðsetning húsnæðis hefur áhrif

Hærra leiguverð aðfluttra skýrist að hluta til af ólíkri samsetningu leigusala, en af þeim leigusamningum sem voru í gildi í leiguskrá í janúar 2026 leigðu um 44% aðfluttra leigjenda af einstaklingsleigusölum samanborið við um 30% innfæddra leigjenda. Einungis 7% aðfluttra leigjenda leigðu af sveitarfélögum og 15% af óhagnaðardrifnum leigufélögum á meðan tæplega helmingur innfæddra leigjenda leigði af slíkum leigusölum í janúar 2026.

Staðsetning hefur jafnframt áhrif á leiguverð, en leiguverð er að jafnaði hæst á höfuðborgarsvæðinu, lægra í nágrenni þess og lægst annars staðar á landsbyggðinni. Mikill meirihluti leigusamninga í leiguskrá HMS varðar íbúðir sem staðsettar eru á höfuðborgarsvæðinu, hvort sem litið er til aðfluttra eða innfæddra leigjenda, til samræmis við búsetudreifingu þjóðarinnar almennt.

Hallar á aðflutta leigjendur á höfuðborgarsvæðinu

Ef eingöngu er litið til leigusamninga um íbúðir sem staðsettar eru á höfuðborgarsvæðinu og leiguverð er greint eftir tegund leigusala og uppruna leigjenda má sjá að aðfluttir leigjendur greiða að jafnaði 5% hærra heildarleiguverð fyrir um 9% smærri leiguíbúðir þegar leigt er af einstaklingsleigusölum. Meðalfermetraverðið er um 15% hærra.

Aðfluttir greiða hærra leiguverð fyrir smærri íbúðir þegar leigt er af einstaklingum

HMS hefur endurvakið útgáfu á Rb-blöðunum, sem eru tækni- og leiðbeiningablöð um mannvirkjagerð. Viðfangsefni Rb-blaðanna hafa verið fjölbreytt í gegnum tíðina. Í tengslum við útgáfu nýrra blaða endurútgefur HMS, í lok hvers mánaðar, eldri blöð sem fjalla um málefni líðandi stundar.

Rb-blað mánaðarins fjallar um frágang eldhúsa.

Rb-blaðið Frágangur eldhúsa – m.t.t. vatnstjóna var gefið út í maí 2017 af Nýsköpunarmiðstöð Íslands. Höfundur blaðsins er Jón Sigurjónsson.

Frágangur eldhúsa, í ljósi þess að tækjabúnaður í eldhúsum hefur sífellt orðið meiri og flóknari, krefst mikillar varúðar og skipulagningar, sérstaklega ef takmarka á eða koma í veg fyrir vatnstjón. Sem dæmi verða 70% af vatnstjónum í eldhúsum við eða á svæðinu við eldhúsvaskinn.

Lengi hefur vantað skýrar frágangsdeilur við frágang tækjabúnaðar í eldhúsum til að komast hjá hvimleiðum og dýrum vatnslekum. Einkum er þessi frágangur viðkvæmur í timburhúsum. Í Rb-blaðinu er reynt að bæta úr þeirri þörf og draga upp skýrar og öruggar frágangsdeililausnir. Reynt er að hafa deililausnir þannig að hugsanlegur vatnsleki verði fljótt sýnilegur og valdi þar með sem allra minnstu tjóni.

Skipulagning íbúðarhúsa í dag er með þeim hætti að eldhús og stofa eru oft eitt stórt alrými, sem einnig kallar á öruggar, smekklegar og vel útfærðar deililausnir.

Búið er að loka fyrir skráningar á húsnæðisdag HMS þann 22. apríl

Hægt verður að fylgjast með húsnæðisdeginum í beinu streymi á heimasíðu HMS

Á húsnæðisdeginum verður ítarlega farið yfir íbúðaþörf, skipulagsmál og stöðu á leigumarkaði með utanaðkomandi gestum

Ekki er lengur hægt að skrá sig á húsnæðisdag HMS, sem verður haldinn þann 22. apríl í Borgartúni 21, þar sem hámarksfjölda gesta er náð. Áhugasamir geta þó enn fylgst með í beinu streymi á hms.is/streymi.

Hægt er að nálgast fulla dagskrá fyrir húsnæðisdaginn með því að smella hér. Meginviðfangsefni dagsins eru eftirfarandi:

Hvernig vill fólk búa í höfuðborginni?

Á meðal gesta sem koma fram á fundinum eru Þorsteinn Víglundsson formaður SI, Hildur Björnsdóttir oddviti Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík, Pétur Marteinsson oddviti Samfylkingarinnar í Reykjavík og Sólveig Anna Jónsdóttir formaður Eflingar.

Lokað fyrir skráningar á húsnæðisdaginn en hægt að fylgjast með í streymi

Lokað fyrir skráningar á húsnæðisdaginn en hægt að fylgjast með í streymi

Póstlisti HMS

Útgáfuáætlun

Húsnæðisdagur HMS

Póstlisti HMS

Útgáfuáætlun

Fleiri fréttir

Vísitala íbúðaverðs hækkaði um 0,62% á milli mánaða í mars 2026

Staða almenna íbúðakerfisins í apríl 2026

Aðfluttir greiða hærra leiguverð fyrir smærri íbúðir þegar leigt er af einstaklingum

Frágangur eldhúsa

Fleiri fréttir

Vísitala íbúðaverðs hækkaði um 0,62% á milli mánaða í mars 2026

Staða almenna íbúðakerfisins í apríl 2026

Aðfluttir greiða hærra leiguverð fyrir smærri íbúðir þegar leigt er af einstaklingum

Frágangur eldhúsa