Hlutverk Húsnæðis- og mannvirkjastofnunar er að vernda líf og heilsu manna, eignir og umhverfi með því að tryggja faglegan undirbúning mannvirkjagerðar og virkt eftirlit með gæðum, öryggi og heilnæmi. Að stuðla að stöðugleika á húsnæðismarkaði og tryggja almenningi aðgengi...

Húsnæðis- og mannvirkjastofnun

Skráðu þig á póstlista HMS og fáðu allar nýjustu fréttir sendar í pósthólfið þitt.

Póstlisti HMS

Fræðsla og forvarnir

Gögn og mælaborð

Brunavarnir

Burður

Byggingarreglugerð

Byggingarvörur

Fagaðilar í mannvirkjagerð

Fasteignaskrá

Húsnæðisáætlanir

Húsnæðisbætur og leigumál

Landeignaskrá

Lán til einstaklinga

Lán til lögaðila

Lífsferilsgreining (LCA)

Mannvirkjarannsóknasjóður - Askur

Mannvirkjaskrá

Markaðseftirlit

Rafmagnsöryggi

Rb-blöð

Stofnframlög

Þjónustuflokkar

Húsnæðisbætur

Lánavefur

Öryggi mannvirkja

Sveitarfélagsgátt

Um HMS

Fréttir

Gjaldskrá HMS

Lög og reglugerðir

Umsóknir og eyðublöð

Útgefið efni

Vaxtatafla

HMS hefur birt nýtt mælaborð um fyrstu kaupendur

Fyrstu kaupendur greiða lægra heildarverð en hærra fermetraverð fyrir íbúðir en aðrir kaupendur

Fyrstu kaupendur keyptu hlutfallslega færri nýjar íbúðir árið 2025 heldur en fyrri ár

Munurinn á kaupverði íbúða hjá fyrstu kaupendum og öðrum kaupendum jókst á síðasta ári, þar sem fyrstu kaupendur keyptu ódýrari og smærri íbúðir. Fyrstu kaupendur voru einnig ólíklegri til að festa kaup á nýrri íbúð á síðasta ári heldur en á árunum 2023 og 2024. Þetta er á meðal þess sem má lesa í nýútgefnu mælaborði HMS um fyrstu kaupendur, sem nálgast má hér að neðan.

Í mælaborðinu er hægt að nálgast upplýsingar um meðalkaupverð, fermetraverð og fjölda kaupsamninga þar sem fyrstu kaupendur eiga í hlut. Hægt er að skoða sögulega þróun eftir mánuðum allt til ársbyrjunar 2007.

Kaupendur fyrstu fasteignar greiddu að jafnaði 22 prósentum lægra heildarverð en aðrir kaupendur fyrir þær íbúðir sem keyptar voru á árinu 2025, en nokkrir kaupsamningar eiga enn eftir að bætast við vegna þess tíma sem það tekur að ljúka þinglýsingu. Fyrstu kaupendur greiddu þó lítillega hærra fermetraverð fyrir eignir sínar en aðrir kaupendur. 

Lægra heildarverð og hærra fermetraverð fyrstu kaupenda skýrist að stórum hluta af því að þeir kaupa að jafnaði smærri íbúðir en aðrir kaupendur. Fermetraverð í smærri íbúðum er alla jafna hærra þar sem rými á borð við eldhús og baðherbergi eru hlutfallslega dýrari en önnur rými á borð við ganga og svefnherbergi. Aðrir kaupendur festa gjarnan kaup á stærri eignum í meira mæli sem dregur meðalfermetraverð þeirra niður. Þessi munur getur þó sveiflast á milli mánaða.

Fyrstu kaupendur keyptu nýjar íbúðir í 17 prósent tilfella

Hingað til hafa rúmlega 3.800 kaupsamningum um fyrstu fasteignakaup verið þinglýst á árinu 2025, en vænta má að einhverjir kaupsamningar muni bætast við á næstu vikum vegna tafa á skráningu í kaupskrá HMS. Tæplega 17 prósent þeirra samninga vörðuðu kaup á íbúðum í nýbyggingum. Hlutfallið var 20 prósent árið 2024 og 24 prósent árið 2023.

Fyrstu kaupendur greiddu að jafnaði lægra heildarverð en aðrir kaupendur fyrir bæði nýjar og eldri íbúðir, líkt og sjá má á myndinni hér að ofan. Munurinn var þó talsvert meiri þegar um nýjar íbúðir var að ræða. Á sama tíma greiddu fyrstu kaupendur hærra fermetraverð fyrir bæði nýjar og eldri íbúðir, en þar munaði einnig mestu á nýjum íbúðum.

Nýtt mælaborð – Verðbil milli fyrstu og annarra kaupenda breikkar

HMS vill upplýsa alla umsækjendur um húsnæðisbætur að frítekjumörk hækkuðu frá og með 1. janúar 2026.

Eftir breytingarnar verða frítekjumörkin eftirfarandi miðað við árstekjur:

Eignamörkin hækkuðu einnig frá og með 1. janúar 2026:

Nánari upplýsingar um ný frítekju- og eignamörk og uppfærð reiknivél má finna á island.is

Ný tekjuáætlun og endurreikningur húsnæðisbóta

Í kjölfar hækkunar á frítekjumörkunum verður gerður endurreikningur á öllum virkum umsóknum um húsnæðisbætur. Endurreikningurinn byggir á nýjustu tekju- og eignaupplýsingum frá Skattinum og er liður í reglubundnu eftirliti með húsnæðisbótum sem fer fram ársfjórðungslega.

Við endurreikning húsnæðisbóta er gerð ný tekjuáætlun á grundvelli fyrirliggjandi gagna, þar á meðal upplýsinga úr staðgreiðsluskrá Skattsins og annarra forsenda sem hafa áhrif á bótarétt. 

Fyrsta greiðsla húsnæðisbóta eftir þessar breytingar verður 30. janúar næstkomandi fyrir janúarmánuð. Umsækjendur munu fá send bréf í næstu viku í pósthólf sitt á island.is um nýja tekjuáætlun. HMS hvetur umsækjendur til að kynna sér niðurstöður vel. Ef einhverjar spurningar vakna er hægt að hafa samband með tölvupósti á hms@hms.is eða í síma 440-6400.

Endurreikningur og hækkun frítekju- og eignamarka húsnæðisbóta

Húsfyllir var á málþingi um aðlögun að loftslagsbreytingum sem Jóhann Páll Jóhannsson, umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra, boðaði til í Norræna húsinu 13. janúar. Fjöldi fólks fylgdist jafnframt með málþinginu í streymi.

Í ávarpi sínu sagði Jóhann Páll það tímamót að aðlögun að loftslagsbreytingum hefði nú verið sett í skýran og markvissan farveg sem lykilþátt í öryggi og viðnámsþrótti íslensks samfélags. Fyrsta aðlögunaráætlun íslenskra stjórnvalda var gefin út í lok síðasta árs.

„Með þessari fyrstu aðlögunaráætlun erum við að stíga nauðsynlegt skref inn í nýjan veruleika. Veruleika þar sem loftslagsmál snúast ekki aðeins um losun heldur einnig um það hvort innviðir standist álag, hvort heimili séu varin og hvort samfélagið haldi virkni þegar á reynir,“ sagði ráðherrann.

Hann benti jafnframt á að áhrif loftslagsbreytinga á atvinnulíf væru bæði víðtæk og ólík milli greina og að árangursrík aðlögun yrði að byggja á traustum gögnum. „Í þessari fyrstu aðlögunaráætlun er lögð áhersla á að byggja upp þann þekkingargrunn sem þarf til góðra aðlögunaraðgerða til framtíðar,“ sagði Jóhann Páll og lagði áherslu á að Ísland væri ekki í skjóli fyrir áhrifum loftslagsbreytinga frekar en önnur ríki.

„Við verðum að aðlaga samfélagið að þeim breytingum sem þegar eru hafnar og vísindin gefa til kynna að séu fram undan, án þess þó að draga úr metnaði þegar kemur að samdrætti í losun. Þetta tvennt verður að fara saman. Markmið aðlögunaráætlunarinnar er skýrt: að efla viðnámsþrótt og öryggi íslensks samfélags.“

Horft til loftslagsbreytinga við hönnun mannvirkja og vega

Hildigunnur H. H. Thorsteinsson, forstjóri Veðurstofu Íslands, fjallaði í erindi sínu um hvernig breytt loftslag auki áhættu vegna náttúruvár, tíðni og umfangs öfgakenndra veðuratburða, hækkandi sjávarstöðu og hopunar jökla. Hún greindi frá því að árið 2025 hefði verið hlýjasta ár hér á landi frá upphafi mælinga og að hitamet desembermánaðar hefði fallið. Þá hafi hitabylgjan í maí verið óvenjuleg, bæði vegna tímasetningar, lengdar og víðtækra áhrifa. Að sögn Hildigunnar hafi loftslagsbreytingar valdið því að líkur á hitabylgjum séu nú um 40% meiri en áður.

Elín Þórólfsdóttir, teymisstjóri starfsumhverfis mannvirkjagerðar hjá HMS, lagði áherslu á mikilvægi þess að aðlaga mannvirki að breyttu loftslagi, þar sem loftslagsbreytingar breyti grundvallarforsendum fyrir hönnun, staðsetningu og endingu mannvirkja. Þá sagði Páll Valdimar Kolka Jónsson, verkefnisstjóri umhverfismála hjá Vegagerðinni, að loftslagsbreytingar væru þegar orðnar hluti af hönnunarforsendum stofnunarinnar. Breyttar aðstæður gætu haft áhrif á vegi landsins, meðal annars vegna flóðahættu á lágsvæðum, rofs vegna ágangs sjávar og aukinnar hættu á skriðuföllum í bröttum hlíðum.

Á málþinginu kom fram að mikilvægt væri að horfa til mögulegra framtíðarsviðsmynda loftslagsbreytinga við uppbyggingu samfélagsins. Aðlögun að loftslagsbreytingum væri ekki einungis verkefni stjórnvalda heldur hugarfar sem samfélagið allt þyrfti að tileinka sér á komandi árum og áratugum. Aðlögunaráætlunin væri ætlað að vera vettvangur til að tryggja samhæfingu og ramma utan um þetta umfangsmikla verkefni.

Elín Björk Jónasdóttir stýrði pallborðsumræðum þar sem sátu Sveinn Margeirsson, framkvæmdastjóri nýsköpunar og loftslagsmála hjá Brim, Finnur Ricart Andrason, sérfræðingur hjá Sambandi íslenskra sveitarfélaga, Aðalheiður Snæbjarnardóttir, forstöðumaður sjálfbærni hjá Landsbankanum, og Jóhanna Gísladóttir, lektor við Landbúnaðarháskóla Íslands.

Líflegar umræður sköpuðust með spurningum úr sal. Þar var meðal annars rætt um tækifæri til samlegðaráhrifa milli atvinnustefnu og nýútgefinna stefna um líffræðilega fjölbreytni, sem og mikilvægi gagnaöflunar og rannsókna til að styðja við ákvarðanatöku og áhættumat til lengri og skemmri tíma.

Aðlögunaráætlun stjórnvalda vegna loftslagsbreytinga er aðgengileg á vef stjórnvalda um loftslagsmál, CO2.is.

Fréttin er tekin af vef Stjórnarráðsins

Húsfyllir á málþingi um aðlögun að loftslagsbreytingum

Slökkvilið landsins sinntu alls 651 útköllum á fjórða ársfjórðungi 2025. Þar af voru 89 útköll vegna umferðaslysa. Þetta kemur fram í gögnum útkallsskýrslugrunns slökkviliða, sem HMS hefur unnið tölfræðiupplýsingar úr á tímabilinu.

Slökkviliðin sinna fjölbreyttum og krefjandi verkefnum þegar kemur að slökkvi- og björgunarþjónustu sveitarfélaga. Með lögbundnum verkefnum má nefna slökkvistarf, reykköfun, björgun á fastklemmdu fólki til dæmis vegna umferðarslysa, auk eldvarnareftirlit og forvarnir. Flest slökkvilið sinna einnig öðrum verkefnum, til dæmis sjúkraflutningum, slökkvitækjaþjónustu og björgunarstörfum.

Á meðal verkefna slökkviliða voru 30 útköll vegna viðvörunarkerfa þar sem ekki reyndist vera eldur og 11 útköll vegna leka af hættulegum efnum.

Á fjórða ársfjórðungi sinntu slökkviliðin 162 útköllum þar sem grunur var um eld og aðstæður skoðaðar nánar. Þetta er aukning frá fyrstu þremur ársfjórðungum 2025, þar sem meðaltal slíkra útkalla var um 130 á ársfjórðungi.

Færri umferðarslys sem þarfnast aðkomu slökkviliða

Á fjórða ársfjórðungi 2025 bárust 88 útköll vegna umferðarslysa og slíkum útköllum fækkar á milli ára. Alls voru þau 107 á fjórða ársfjórðungi 2024 og 115 á fjórða ársfjórðungi 2023. Einnig hefur þeim fækkað milli ára eða úr 353 árið 2024 í 297 árið 2025.

Verkefni sem falla undir leka af hættulegum efnum fela í sér viðbragð við atvikum þar sem efnaleki getur valdið hættu fyrir fólk eða umhverfi. Sem dæmi má nefna leka hættulegra gastegunda t.d. ammoníaks af kælikerfum. Við slíkar aðstæður getur verið þörf á sérstökum búnaði, s.s. öndunarbúnaði. Viðbrögð slökkviliða geta falið í sér fyrstu viðbrögð eins og að stoppa leka, hindra frekari dreifingu og annast hreinsun á efnum þegar við á.

Slökkvilið landsins sinntu 651 útköllum á fjórða ársfjórðungi 2025

Hófleg hækkun íbúðaverðs í desember (1)

Hófleg hækkun íbúðaverðs í desember (1)

Póstlisti HMS

Útgáfuáætlun

Póstlisti HMS

Útgáfuáætlun

Fleiri fréttir

Nýtt mælaborð – Verðbil milli fyrstu og annarra kaupenda breikkar

Endurreikningur og hækkun frítekju- og eignamarka húsnæðisbóta

Húsfyllir á málþingi um aðlögun að loftslagsbreytingum

Slökkvilið landsins sinntu 651 útköllum á fjórða ársfjórðungi 2025

Fleiri fréttir

Nýtt mælaborð – Verðbil milli fyrstu og annarra kaupenda breikkar

Endurreikningur og hækkun frítekju- og eignamarka húsnæðisbóta

Húsfyllir á málþingi um aðlögun að loftslagsbreytingum

Slökkvilið landsins sinntu 651 útköllum á fjórða ársfjórðungi 2025