Hlutverk Húsnæðis- og mannvirkjastofnunar er að vernda líf og heilsu manna, eignir og umhverfi með því að tryggja faglegan undirbúning mannvirkjagerðar og virkt eftirlit með gæðum, öryggi og heilnæmi. Að stuðla að stöðugleika á húsnæðismarkaði og tryggja almenningi aðgengi...

Húsnæðis- og mannvirkjastofnun

Skráðu þig á póstlista HMS og fáðu allar nýjustu fréttir sendar í pósthólfið þitt.

Póstlisti HMS

Fræðsla og forvarnir

Gögn og mælaborð

Brunavarnir

Burður

Byggingarreglugerð

Byggingarvörur

Fagaðilar í mannvirkjagerð

Fasteignaskrá

Húsnæðisáætlanir

Húsnæðisbætur og leigumál

Landeignaskrá

Lán til einstaklinga

Lán til lögaðila

Lífsferilsgreining (LCA)

Mannvirkjarannsóknasjóður - Askur

Mannvirkjaskrá

Markaðseftirlit

Rafmagnsöryggi

Rb-blöð

Stofnframlög

Þjónustuflokkar

Húsnæðisbætur

Lánavefur

Öryggi mannvirkja

Sveitarfélagsgátt

Um HMS

Fréttir

Gjaldskrá HMS

Lög og reglugerðir

Umsóknir og eyðublöð

Útgefið efni

Vaxtatafla

Í byggingarreglugerð hafa nú í fyrsta sinn verið sett heildstæð ákvæði um ljósvist, þar sem skilgreind eru markmið og kröfur er varða dagsbirtu, raflýsingu, ljósmengun og útsýni. Með breytingunum er stigið mikilvægt skref í átt að heilnæmari, öruggari og aðgengilegri byggð, þar sem gæði birtu og sjónræns umhverfis eru viðurkennd sem lykilþáttur í lífsgæðum fólks.

Breytingarnar koma í kjölfar aukinnar umræðu á undanförnum árum um þéttingu byggðar, skuggavarp og aðgengi að dagsbirtu.

Með nýjum ákvæðum er ljósvist skilgreind með heildstæðum hætti sem samspil margra þátta, þar á meðal dagsbirtu, raflýsingar, ljósmengunar og útsýnis. Áhersla er lögð á að mannvirki séu hönnuð og staðsett með tilliti til þarfa ólíkra aldurshópa og þeirrar starfsemi sem fer fram í og við mannvirki.

Í reglugerðinni er settur fram sérstakur kafli um ljósvist og útsýni sem byggir á fjórum meginstoðum:

Breytt reglugerð tekur gildi fyrir framkvæmdir sem byggja á deiliskipulagi sem samþykkt er eftir 1. maí 2026. Frá og með 1. ágúst 2027 munu ákvæðin gilda um allar framkvæmdir sem sótt er um byggingarleyfi fyrir.

Með þessum breytingum er dagsbirta og góð ljósvist formlega viðurkennd sem lífsgæði og hönnunarforsenda í íslensku regluverki. Horft var til tillagna sem stjórnvöld í Danmörku hafa verið með í undirbúningi og hyggjast koma inn í sitt regluverk á næstunni, en þessar útfærslur draga úr gildandi kröfum í byggingareglugerð þeirra. Markmiðið er að skapa skýrari ramma fyrir hönnun og skipulag, sem stuðlar að vandaðri mannvirkjagerð og betri byggð til framtíðar.

HMS mun í framhaldinu gefa út leiðbeiningar til að styðja við innleiðingu nýju ákvæðanna og tryggja samræmda og faglega framkvæmd.

Búið er að birta leiðbeiningar við byggingarreglugerð í samráðsgátt sem lagðar eru fram til umsagnar í 30 daga. Samhliða hefur nýtt RB-blað um Ljósvist verið gefið út. 

Til nánari glöggvunar sjá tímalínu á útgáfum tengdum ljósvist.

Leiðbeiningar við byggingarreglugerð:
10.4 Ljósvist og útsýni 
10.4.3 Kröfur til raflýsingar 
10.4.4 Kröfur til dagslýsingar í vistarverum 
10.4.5 Kröfur varðandi ljósmengun 
10.4.6 Kröfur um útsýni í vistarverum

 Leiðbeiningar byggingarreglugerðar fyrir 10% regluna með leiðréttingum vegna umhverfisþátta

Leiðbeiningar byggingarreglugerðar fyrir virkniprófun raflýsingar og stýringa

Leiðbeiningar um ljósvist við undirbúning skipulagsáætlana, unnin í samstarfi Skipulagsstofnunar og HMS, áætluð útgáfa í febrúar/mars.

Rb- blað Dagsljós, áætluð útgáfa í mars

Rb- blað Raflýsing, áætluð útgáfa í maí

Ný ákvæði um ljósvist í byggingarreglugerð

HMS birtir spurningu mánaðarins á byggingarreglugerd.is. Með spurningu mánaðarins er leitast við að svara algengum spurningum sem sérfræðingum HMS á sviði starfsumhverfis mannvirkjagerðar berast í gegnum netfangið byggingarreglugerd@hms.is. 

Spurning mánaðarins í janúar fjallar um svalalokanir og þær reglur sem gilda um uppsetningu þeirra. 

Hvaða reglur gilda um svalalokanir/svalaskýli?

HMS gegnir bæði hlutverki samræmingaraðila markaðseftirlits á Íslandi og fer jafnframt sjálf með eftirlit með fjölbreyttum vörum á markaði. Stofnunin birtir hér með markaðseftirlitáætlun sína fyrir árið 2026. Áætlunin er birt með fyrirvara um breytingar sem kann að þurfa að gera á henni á árinu.

Markaðseftirlitsáætlun 2026 til birtingar.xlsx

Gildum leigusamningum í leiguskrá fjölgaði um 6.500 á árinu 2025

Um 21.500 leigusamningar voru skráðir árið 2025, eða að meðaltali 1.793 á mánuði

Töluvert dró úr 12 mánaða hækkunum á vísitölu leiguverðs árið 2025

Alls voru um 21.517 leigusamningar nýskráðir í leiguskrá HMS árið 2025 og því voru að jafnaði um 1.800 leigusamningar undirritaðir í hverjum mánuði á árinu. Gildum samningum í leiguskrá fjölgaði á árinu, en á sama tíma dró úr hækkunum á leiguverði. Þetta kemur fram upplýsingum sem HMS hefur unnið upp úr leiguskrá nú um miðjan janúar.

Fleiri nýskráningar árið 2025 en 2024

Alls tóku 1.335 nýir leigusamningar gildi í desember á sama tíma og 1.104 samningar féllu úr gildi. Þannig fjölgaði gildum samningum um 231 í desember. Flestir samningar sem tóku gildi í desember vörðuðu leiguíbúðir á höfuðborgarsvæðinu, eða um 958 samningar.

Nýskráningar í leiguskrá HMS voru fleiri árið 2025 heldur en á fyrri árum, en þeir voru 21.517 árið 2025 miðað við 18.403 árið 2024. Gildir samningar í upphafi janúarmánaðar 2026 eru 27.390, en 70 prósent þeirra varða íbúðir sem staðsettar eru á höfuðborgarsvæðinu.

Hægist á hækkun leiguverðs á milli ára

Tólf mánaða taktur vísitölu leiguverðs fór lækkandi á árinu 2025 en markaðsleiga á höfuðborgarsvæðinu hækkaði um 5,6% á milli nóvembermánaða 2024 og 2025.

Á myndinni hér að ofan má sjá 12 mánaða breytingu vísitölu leiguverðs á höfuðborgarsvæðinu frá árinu 2018. Líkt og myndin sýnir hægði á hækkun vísitölu leiguverðs á milli ára. Tólf mánaða breyting vísitölu leiguverðs var að meðaltali 8,3% á fyrstu 11 mánuðum ársins 2025 en til samanburðar var meðaltalið 12,1% árið 2024.

Leiguverðsjá sýnir hækkun á milli mánaða í desember

Hægt er að nálgast meðalleigu íbúða í Leiguverðsjá HMS, sem byggir á samningum úr leiguskrá. Þar geta notendur valið landsvæði, sveitarfélag og póstnúmer leigueigna, fjölda herbergja og flatarmál samnings. Einnig geta notendur síað leigusamninga eftir tegund leigusala og eftir því hvort samningar séu tímabundnir eða ekki.

Fermetraverð markaðsleigu á höfuðborgarsvæðinu miðað við 60-90 fermetra leiguhúsnæði í herbergjaflokkum tveggja til fjögurra herbergja var að meðaltali 4.046 kr. í desember samanborið við 3.974 kr. í nóvember. Hafa ber þó í huga að leiguverðsjáin sýnir ekki leiguverð einstakra samninga, einungis meðaltöl. Jafnframt miðast leiguverðsjá við upphafsdag leigusamninga en vísitalan er reiknuð miðað við verðdag þeirra.

Yfir 21 þúsund leigusamningar voru skráðir árið 2025

Hófleg hækkun íbúðaverðs í desember (1)

Hófleg hækkun íbúðaverðs í desember (1)

Póstlisti HMS

Útgáfuáætlun

Póstlisti HMS

Útgáfuáætlun

Fleiri fréttir

Ný ákvæði um ljósvist í byggingarreglugerð

Hvaða reglur gilda um svalalokanir/svalaskýli?

Markaðseftirlitsáætlun 2026

Yfir 21 þúsund leigusamningar voru skráðir árið 2025

Fleiri fréttir

Ný ákvæði um ljósvist í byggingarreglugerð

Hvaða reglur gilda um svalalokanir/svalaskýli?

Markaðseftirlitsáætlun 2026

Yfir 21 þúsund leigusamningar voru skráðir árið 2025