Hlutverk Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnunar er að vernda líf og heilsu manna, eignir og umhverfi með því að tryggja faglegan undirbúning mannvirkjagerðar og virkt eftirlit með gæðum, öryggi og heilnæmi. Að stuðla að stöðugleika á húsnæðismarkaði og tryggja almenningi aðgengi...

Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnun

Skráðu þig á póstlista HMS og fáðu allar nýjustu fréttir sendar í pósthólfið þitt.

Póstlisti HMS

Fræðsla og forvarnir

Gögn og mælaborð

Brunavarnir

Burður

Byggingarreglugerð

Byggingarvörur

Fagaðilar í mannvirkjagerð

Fasteignaskrá

Húsnæðisáætlanir

Húsnæðisbætur og leigumál

Landeignaskrá

Lán til einstaklinga

Lán til lögaðila

Lífsferilsgreining (LCA)

Mannvirkjarannsóknasjóður - Askur

Mannvirkjaskrá

Markaðseftirlit

Rafmagnsöryggi

Rb-blöð

Skipulag

Stofnframlög

Umhverfismat

Þjónustuflokkar

Húsnæðisbætur

Lánavefur

Öryggi mannvirkja

Sveitarfélagsgátt

Um HMS

Fréttir

Gjaldskrá HMS

Lög og reglugerðir

Umsóknir og eyðublöð

Útgefið efni

Vaxtatafla

Mikil hreyfing var á leigumarkaði í ágúst vegna stúdenta

Meðalleigufjárhæð lækkaði um 19% að raunvirði samhliða auknu vægi stúdentaíbúða

Húsnæðisstuðningur vegur þyngst hjá tekjulægstu leigjendunum

Fjölgun samninga um stúdentaíbúðir við upphaf skólaárs setti svip sinn á leigumarkaðinn í ágúst. Aukið vægi þessara íbúða dró niður meðalleigufjárhæð mánaðarins en áhrifin voru talsvert minni á meðalfermetraverð. Ný greining á húsnæðisbyrði sýnir jafnframt að húsnæðisbætur og sérstakur húsnæðisstuðningur létta sér í lagi undir með tekjulægstu leigjendunum.

Stökk í fjölda leigusamninga við upphaf skólaárs

Alls tóku 3.435 leigusamningar gildi í leiguskrá HMS í ágúst en 3.009 féllu úr gildi. Bæði nýjum og útrunnum samningum fjölgaði þannig verulega frá júlí. Stór hluti fjölgunarinnar var meðal óhagnaðardrifinna leigufélaga og skýrist einkum af stúdentaíbúðum. Fjöldi samninga um slíkar íbúðir eykst jafnan við upphaf skólaárs að hausti og dregst aftur saman þegar samningar renna út að vori. Sambærilegar árstíðasveiflur hafa því sést á leigumarkaði undanfarin ár.

Meðalleiga lækkar vegna breyttrar samsetningar

Fjölgun stúdentaíbúða hefur töluverð áhrif á meðaltöl leigumarkaðarins. Stúdentaíbúðir eru að jafnaði minni en aðrar leiguíbúðir og leiguverð þeirra lægri. Þegar vægi þeirra eykst í nýjum leigusamningum lækkar því meðalleigufjárhæð, án þess að það þurfi að endurspegla sambærilega lækkun leiguverðs á almennum markaði.

Á föstu verðlagi lækkaði meðalleigufjárhæð á landsvísu um 19% milli júlí og ágúst, úr rúmlega 243 þúsund krónum í tæplega 197 þúsund krónur. Sambærileg lækkun hefur komið fram í ágúst undanfarin ár, samhliða því að nýir samningar um stúdentaíbúðir taka gildi.

Áhrifin eru þó töluvert minni þegar horft er til leiguverðs á fermetra. Meðalleiguverð á fermetra lækkaði um 5% milli mánaða, úr um 3.877 krónum í júlí í 3.701 krónu í ágúst. Minni lækkun fermetraverðs skýrist meðal annars af því að fermetraverð er almennt hærra í smærri íbúðum.

Húsnæðisstuðningur vegur þyngst meðal tekjulægri leigjenda

Í nýrri greinargerð ASÍ, SA og ríkisins, Tekjuþróun og fjárhagsstaða samfélagshópa, er meðal annars fjallað um þróun húsnæðisbyrði ólíkra hópa. Niðurstöður sýna að húsnæðisbætur og sérstakur húsnæðisstuðningur hafa töluverð áhrif á greiðslubyrði leigjenda, einkum meðal tekjulægri heimila.

Árið 2025 nam húsaleiga að miðgildi tæplega 23% af ráðstöfunartekjum leigjenda í fullri atvinnu. Þegar tekið hafði verið tillit til húsnæðisbóta og sérstaks húsnæðisstuðnings lækkaði hlutfallið í rúmlega 20%. Stuðningurinn lækkaði því húsnæðisbyrði leigjenda um tvö til þrjú prósentustig að jafnaði.

Áhrif stuðningsins eru hins vegar talsvert meiri í neðstu tekjutíundunum og minnkar eftir því sem tekjur hækka. Þegar tekið er tillit til húsnæðisstuðnings var greiðslubyrði leigjenda árið 2025 svipuð og greiðslubyrði íbúðareigenda.

Stúdentaíbúðir draga niður meðalleigu í ágúst

Framsetning á efni mjög líkt því sem finna má í Danmörku og Noregi

Samræmi milli Eurocodes og byggingarreglugerðar aukið

Second Generation Eurocodes með íslenskum þjóðarviðaukum væntanlegir í lok árs 2026

HMS hélt opinn kynningarfund í gær um fyrirhugaðar breytingar á byggingarreglugerð sem varða burðarþol og stöðugleika mannvirkja. Fundurinn var liður í áframhaldandi endurskoðun og einföldun byggingar-reglugerðarinnar og gaf hagaðilum tækifæri til að kynna sér helstu tillögur HMS og koma sjónarmiðum sínum á framfæri. Fundurinn var vel sóttur í streymi en það takmarkaði umræður í lokin.

Hluti 6 um burðarþol og stöðugleika tekur efnislega til 8. hluta gildandi byggingarreglugerðar, að ákvæðum um byggingarvörur undanskildum. Neðangreind atriði fengu umfjöllun á fundinum:

Undirstöður og jarðtæknilegar forsendur

Öryggi á byggingartíma og í fullgerðu mannvirki

Drög að 6. hluta byggingarreglugerðarinnar um burðarþol og stöðugleika, ásamt greinargerð um breytingarnar, voru birt fyrir fundinn hér. Þá er jafnframt hægt að skila athugasemdum rafrænt hér.

Þau sem hafa áhuga á að fylgjast áfram með framvindu verkefnisins geta skráð sig á póstlista HMS. Þeir sem skrá sig fá upplýsingar um:

birtingu nýrra draga að reglugerð og leiðbeiningum,

annað efni sem tengist endurskoðun byggingarreglugerðar.

Við hvetjum alla hagaðila til að skrá sig og fylgjast með verkefninu.

Breytingar á ákvæðum um burðarþol og stöðugleika kynntar á opnum fundi HMS

Íbúðum í byggingu fækkar á milli mánaða en byggingaráformum fjölgar

1.970 íbúðir hafa orðið fullbúnar það sem af er ári, þar af 1.785 nýjar íbúðir

Uppbygging er hlutfallslega mest á Suðurlandi, þar sem íbúðir í byggingu nema 6,4% af íbúðastofninum

Samkvæmt mælaborði HMS um íbúðir í byggingu eru nú 5.533 íbúðir skráðar í byggingu á landinu öllu. Í ágúst voru þær 5.790 og hefur þeim því fækkað um rúmlega 4% á milli mánaða. Á sama tíma fjölgaði byggingaráformum um 42% á milli mánaða eða úr 801 í 1.141. Byggingaráform vísa til íbúða sem hafa fengið útgefið byggingarleyfi en framkvæmdir eru ekki hafnar og gefa því vísbendingu um mögulega uppbyggingu fram undan.

Rúmlega helmingur fullbúinna íbúða á höfuðborgarsvæðinu

Það sem af er ári hefur verið lokið við byggingu 1.969 íbúða á landinu öllu, þar af 1.785 nýrra íbúða. Flestar hafa orðið fullbúnar á höfuðborgarsvæðinu, eða 1.055, sem jafngildir um 54% heildarfjöldans.

Næstflestar íbúðir hafa orðið fullbúnar á Suðurlandi, 334 íbúðir, og þar á eftir koma Suðurnes með 262 íbúðir. Samanlagt eru þessir þrír landshlutar með um 84% þeirra íbúða sem lokið hefur verið við á árinu. Á Norðurlandi eystra og Vesturlandi hafa rúmlega 110 íbúðir orðið fullbúnar í hvorum landshluta en færri annars staðar.

Uppbygging hlutfallslega mest á Suðurlandi

Þegar fjöldi íbúða í byggingu er settur í samhengi við stærð íbúðastofnsins sker Suðurland sig úr. Þar eru 949 íbúðir í byggingu, sem jafngildir um 6,4% af íbúðastofninum.

Hlutfallið er næsthæst á Suðurnesjum, um 3,7%. Á höfuðborgarsvæðinu eru langflestar íbúðir í byggingu, 3.447, en þær jafngilda um 3,4% af íbúðastofninum. Á Norðurlandi eystra er hlutfallið um 3,0%. Í öðrum landshlutum er það á bilinu 0,3–1,8%.

Niðurstöður septembertalningar kynntar 22. september

Septembertalning HMS á íbúðum í byggingu stendur nú yfir og verða niðurstöður hennar kynntar 22. september. Í talningunni er aflað upplýsinga um stöðu framkvæmda á íbúðum í byggingu um land allt. Upplýsingar úr talningunni verða meðal annars nýttar til að uppfæra skráningar í fasteignaskrá. Mælaborð HMS um íbúðir í byggingu byggir á upplýsingum úr fasteignaskrá og mun því taka breytingum eftir því sem uppfærðar upplýsingar úr talningunni berast inn í skrána.

Uppbygging mest á Suðurlandi miðað við stærð íbúðastofns

Um 80% íbúða seldust undir auglýstu verði í júlí

Miðgildi afsláttar var 3,1% eða um 2,4 milljónir króna

Aðeins 6% íbúða seldust yfir auglýstu verði í júlí

Kaupendur hafa meira svigrúm til að semja um verð en fyrir tveimur árum. Mikill meirihluti íbúða selst undir auglýstu verði og afslátturinn hefur aukist. Munurinn á kaupverði og auglýstu verði er jafnframt meiri þegar eign selst undir auglýstu verði en þegar hún selst yfir því.

Þetta er á meðal þess sem fjallað verður um í mánaðarskýrslu HMS fyrir septembermánuð sem kemur út þann 17. september.

Sífellt fleiri íbúðir seljast undir auglýstu verði

HMS hefur á undanförnum misserum fjallað reglulega um þróun á mun kaupverðs og auglýsts söluverðs en hlutfall íbúða sem seljast undir auglýstu verði hefur farið vaxandi á síðustu tveimur árum. Á sama tíma hefur dregið úr hlutfalli þeirra eigna sem seljast yfir auglýstu verði eða á því verði sem óskað var eftir.

Í september 2024 seldust tæplega 60% íbúða undir auglýstu verði en hlutfallið var komið í um 80% í júlí síðastliðnum. Á sama tímabili lækkaði hlutfall íbúða sem seldust yfir auglýstu verði úr um 20% í 6%. Hlutfall þeirra sem seldust á auglýstu verði lækkaði jafnframt úr rúmlega 20% í um 15%.

Miðgildi afsláttar meðal íbúða sem seldust undir auglýstu verði var lengst af 2,3–2,7%, en hækkaði í 3,1% í júní og júlí 2026. Í júlí nam miðgildi afsláttarins um 2,4 milljónum króna, sem var hæsta gildi tímabilsins.

Miðgildi álags á íbúðir sem seldust yfir auglýstu verði var hins vegar um 1,3%, eða um ein milljón króna, í júlí. Þegar kaupverð víkur frá auglýstu verði er frávikið því almennt meira til lækkunar en hækkunar.

Niðurstöðurnar byggja á kaupsamningum þar sem upplýsingar liggja fyrir um kaupverð og síðasta skráða auglýsta verð eignar. Miðgildi er notað til að draga úr áhrifum viðskipta með óvenjulega mikinn verðmun.

Hagdeild HMS hefur útbúið nýjan póstlista fyrir alla sem vilja fylgjast með húsnæðismálum. Áskrifendur póstlistans munu fá helstu greiningar sendar til sín úr mánaðarskýrslum HMS, ásamt tilfallandi greiningum um fasteigna-, leigu-, lána- og byggingarmarkaðinn og auglýsingum um komandi viðburði.

Hægt er að skrá sig á póstlistann með því að smella á hnappinn hér fyrir neðan.

Fjórar af hverjum fimm íbúðum seljast undir auglýstu verði

Bréf verða send út til einstaklinga sem eru mögulega leigusalar

Hægt er að búa til leigusamning í Leiguskrá í gegnum island.is eða með því að senda pappírssamning á leiguskra@hms.is til skráningar

HMS er heimilt að beita stjórnvaldssektum á þá leigusala sem vanrækja skráningarskylduna frá og með 1. janúar næstkomandi.

Frá og með 1. janúar 2026 hefur öllum leigusölum verið skylt að skrá leigusamninga um íbúðarhúsnæði eða annað húsnæði sem leigt er til íbúðar í Leiguskrá HMS. Skráningarskyldan er samkvæmt húsaleigulögum.

Í dag munu leigusalar sem voru með húsaleigusamning samkvæmt skattframtali 2026 fá bréf á island.is þar sem þeir eru hvattir til að skrá leigusamning í Leiguskrá.

Vakin er athygli á því að frá og með 1. janúar 2027 er HMS heimilt að leggja stjórnvaldssekt á þá leigusala sem vanrækja skráningarskyldu sína. Sekt getur numið frá 10.000 kr. til 1.000.000 kr., fyrir hvert brot sbr. 5. gr. a. húsaleigusala.

Markmið HMS er að fá betri sýn yfir íslenskan leigumarkað og er Leiguskrá ætlað að halda utan um alla leigusamninga á Íslandi.

Við hvetjum þá sem hafa einhverjar spurningar til að hafa samband við HMS á hms@hms.is eða í s. 440-6400.

HMS minnir á skráningarskyldu leigusala og heimild til beitingar stjórnvaldssekta

HMS minnir á skráningarskyldu leigusala og heimild til beitingar stjórnvaldssekta

Póstlisti HMS

Útgáfuáætlun

Póstlisti HMS

Útgáfuáætlun

Fleiri fréttir

Stúdentaíbúðir draga niður meðalleigu í ágúst

Breytingar á ákvæðum um burðarþol og stöðugleika kynntar á opnum fundi HMS

Uppbygging mest á Suðurlandi miðað við stærð íbúðastofns

Fjórar af hverjum fimm íbúðum seljast undir auglýstu verði

Fleiri fréttir

Stúdentaíbúðir draga niður meðalleigu í ágúst

Breytingar á ákvæðum um burðarþol og stöðugleika kynntar á opnum fundi HMS

Uppbygging mest á Suðurlandi miðað við stærð íbúðastofns

Fjórar af hverjum fimm íbúðum seljast undir auglýstu verði