Hlutverk Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnunar er að vernda líf og heilsu manna, eignir og umhverfi með því að tryggja faglegan undirbúning mannvirkjagerðar og virkt eftirlit með gæðum, öryggi og heilnæmi. Að stuðla að stöðugleika á húsnæðismarkaði og tryggja almenningi aðgengi...

Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnun

Skráðu þig á póstlista HMS og fáðu allar nýjustu fréttir sendar í pósthólfið þitt.

Póstlisti HMS

Fræðsla og forvarnir

Gögn og mælaborð

Brunavarnir

Burður

Byggingarreglugerð

Byggingarvörur

Fagaðilar í mannvirkjagerð

Fasteignaskrá

Húsnæðisáætlanir

Húsnæðisbætur og leigumál

Landeignaskrá

Lán til einstaklinga

Lán til lögaðila

Lífsferilsgreining (LCA)

Mannvirkjarannsóknasjóður - Askur

Mannvirkjaskrá

Markaðseftirlit

Rafmagnsöryggi

Rb-blöð

Skipulag

Stofnframlög

Umhverfismat

Þjónustuflokkar

Húsnæðisbætur

Lánavefur

Öryggi mannvirkja

Sveitarfélagsgátt

Um HMS

Fréttir

Gjaldskrá HMS

Lög og reglugerðir

Umsóknir og eyðublöð

Útgefið efni

Vaxtatafla

HMS gefur út viðmiðunargildi kolefnisspors nýbygginga á Íslandi, byggð á nýjum gögnum

Greining á kolefnisspori byggingariðnaðarins á Íslandi sýnir að án breytinga munu loftslagsmarkmið fyrir byggingariðnað ekki nást

HMS stefnir að innleiðingu hámarksgilda á kolefnisspor nýbygginga haustið 2027

HMS setur fram viðmiðunargildi fyrir kolefnisspor nýbygginga á Íslandi sem eru byggð á nýjum gögnum og lýkur þannig aðgerð 5.1.6. í Vegvísi að vistvænni mannvirkjagerð 2030. Síðan að krafa um lífsferilsgreiningar tók gildi 1. september 2025 hafa HMS borist gögn um kolefnisspor nýbygginga. Viðmiðunargildin eru meðaltöl kolefnisspors nýbygginga yfir líftíma þeirra.

Jafnframt sýna gögnin að framleiðsla byggingarefna er stærsti losunarvaldur bygginga yfir lífsferil þeirra eða 46%.

Myndin sýnir meðaldreifingu kolefnisspors nýbygginga eftir lífsferilsfösum.

Ítarlegri greining áætlar að árlegt kolefnisspor byggingariðnaðarins í heild sé 391.000 tCO2íg*** sem er  9% hærra en áætlað var í fyrra mati. Nýja matið á kolefnisspori byggingariðnaðarins sýnir því að án breytinga verður markmiði um samdrátt í losun byggingariðnaðarins ekki náð

Samantekt á gögnunum sýnir jafnframt að kolefnisspor bygginga á íslenskum markaði er mjög breytilegt. Lægstu gildin eru rúmlega 40% lægri en meðaltalsgildin, sem bendir til þess að nú þegar séu til raunhæfar leiðir til að hanna og byggja með mun lægra kolefnisspori en núverandi meðaltöl segja til um.

Í Vegvísi að vistvænni mannvirkjagerð 2030 hafa verið sett markmið um 43% samdrátt í losun byggingariðnaðarins fyrir 2030.

Samantekt – Dreifing á heildarkolefnisspori nýbygginga á Íslandi samkvæmt nýjum LCA gögnum og samanburður við núverandi viðmiðunargildi og markmið.

Mikil tækifæri til að draga úr kolefnisspori byggingariðnaðarins felast í betri nýtingu þess húsnæðis og þeirra mannvirkja sem þegar hafa verið byggð. Þar skiptir máli að lengja líftíma bygginga og auðvelda umbreytingu og endurnýtingu húsnæðis. Þegar byggja þarf nýtt eru helstu tækifæri til árangurs að draga úr efnisnotkun, velja byggingarefni með lægra kolefnisspor og hanna orkunýtnar byggingar.

Viðmiðunargildin eru ekki aðeins stöðumat heldur einnig grunnur að næstu skrefum: skýrari markmiðum, auknu gagnsæi og undirbúningi hámarksgilda fyrir kolefnisspor nýbygginga.

HMS leggur til að fyrstu hámarksgildi fyrir kolefnisspor nýbygginga verði sett haustið 2027

Samhliða því er lagt til að tímasetningu á LCA skilum verði breytt þannig að skil verði eingöngu við lokaúttekt verkefna

* kgCO₂íg/m2 = Kílógrömm koltvíoxíð-ígilda á brúttófermetra

** Miðað við staðlaðan 50 ára líftíma bygginga (notað til að auðvelda samanburð)

Viðmiðunargildi fyrir kolefnisspor nýbygginga

Tillögur HMS að nýjum 3. hluta byggingarreglugerðar um innivist voru kynntar á opnum fundi í gær

Með nýrri framsetningu er opnað fyrir fjölbreyttari lausnir og lágmarkskröfur skýrðar

Aukin stuðningur við fagaðila með gerð leiðbeininga

Hluti 3 um innivist tekur efnislega til núgildandi 10. og 11. hluta byggingarreglugerðar og fjallar um eftirfarandi atriði:

Drög að 3. hluta byggingarreglugerðarinnar um Innivist ásamt greinargerð um breytingar má finna hér þar er einnig hægt að skila ábendingum rafrænt. Ábendingar sem berast á samráðstíma verða nýttar við áframhaldandi vinnslu tillagnanna.

Ein af mikilvægustu breytingunum í endurskoðuninni er skýr aðgreining milli reglugerðar og leiðbeininga.

Reglugerðin skilgreinir markmið og kröfur en leiðbeiningarnar styðja við framkvæmdina með nánari útskýringum, dæmum og leiðum til að uppfylla kröfur, sem taka mið af fyrirhuguðum notum mannvirkis.

Með þessu verður nýja reglugerðin einfaldari og skýrari, á meðan leiðbeiningarnar geta þróast samhliða nýrri þekkingu, nýjum aðferðum og tækniframförum.

Við þessa vinnu mun HMS áfram leggja áherslu á samstarf við fagfólk og hagaðila á markaði, þannig að lausnir verða aðgengilegar án forskriftarákvæða í sjálfri byggingarreglugerðinni.

Mik­ill ávinn­ing­ur með skýr­ara reglu­verki og auknu svig­rúmi

Verkefnið eru liður í heildstæðu átaki stjórnvalda til að einfalda regluverk á sviði mannvirkjagerðar, stuðla að skilvirkari stjórnsýslu og skapa betri skilyrði fyrir uppbyggingu húsnæðis og annarra mannvirkja. Jafnframt er lögð áhersla á að viðhalda öryggi og gæðum mannvirkja með markvissari og áhættumiðaðri nálgun í byggingareftirliti.

auka samkeppnishæfni mannvirkjaiðnaðarins með því að fella niður óþarfa stjórnsýslukröfur og innleiða áhættumiðað byggingareftirlit

styrkja neytendavernd og fækka byggingargöllum í íslenskum mannvirkjum

lækka byggingarkostnað og stuðla að aukinni nýsköpun í mannvirkjagerð

Ef þú hefur áhuga á að fylgjast með framvindu byggingarreglugerðarinnar geturðu skráð þig á póstlista HMS. Þeir sem skrá sig fá upplýsingar um:

birtingu nýrra draga að reglugerð og leiðbeiningum,

annað efni sem tengist endurskoðun byggingarreglugerðar.

Við hvetjum alla hagaðila til að skrá sig og fylgjast með verkefninu.

HMS kynnti tillögu að fyrsta heildstæða hluta nýrrar byggingarreglugerðar

Sólarvirki má ekki tengja við raflögn húss með kló og tengli

Slík tenging getur valdið hættu á raflosti og bruna

Uppsetning sólarvirkja skal vera á ábyrgð löggilts rafverktaka

HMS vekur athygli á að sólarvirki (sólarsellukerfi, sólarorkukerfi) sem tengjast venjulegri innstungu (tengli) með kló geta skapað verulega hættu. Þessi sólarvirki eru oftast lítil og geta meðal annars verið ætluð til uppsetningar á svölum.

 Raflagnir bygginga eru hannaðar með það í huga að raforka berist inn í kerfið við upphaf þeirra, inntak í rafmagnstöflu. Þaðan er rafmagninu dreift í gegnum varbúnað, yfirstraumsvörn og bilunarstraumsvörn, sem verndar raflögnina og notendur.
Þegar nýju inntaki raforku er bætt er bætt við annars staðar, til dæmis með því að tengja sólarvirki með kló í innstungu, getur það haft í för með sér að varbúnaðurinn virki ekki sem skyldi eða alls ekki, sem getur leitt til hættu á bæði raflosti og bruna.

Tenglar og annar rafbúnaður er almennt gerður þannig að ætlast er til að rafstraumur flæði í tiltekna átt, þ.e. út úr tengli en ekki inn í hann. Ef tengillinn er ekki gerður til að vera inntak getur það haft í för með sér brunahættu.

Sólarsellur hætta ekki að framleiða rafmagn á meðan eitthvert ljós er til staðar, hvort sem þær eru tengdar notanda eða ekki. Klóin getur því verið spennuhafa þó hún sé ekki í sambandi, sem getur haft í för með sér hættu á raflosti.

Raflögnin, eða hluti hennar, getur verið spennuhafa sé klóin í sambandi, jafnvel þó „slökkt“ hafi verið á aðalvari hennar, sem hefur í för með sér hættu á raflosti fyrir þá sem vinna við raflögnina.

Reglugerð um raforkuvirki vísar meðal annars til evrópskrar staðlaraðar varðandi öryggi raflagna, ÍST HD 60364. Í lið 551.7.2 í þessari staðlaröð kemur fram að ekki megi tengja orkuframleiðslu, til dæmis sólarvirki, við raflögn með kló og tengli. Að auki skal raflögnin hönnuð fyrir það viðbótarálag sem ný orkuframleiðsla leggur af mörkum.

Sérstakar reglur varðandi uppsetningu sólarvirkja er að finna í ÍST HD 60364-7-712, sjá einnig leiðbeiningar HMS: Leiðbeiningar um raflagnir sólarvirkja | Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnun.

Er bannað að setja upp lítil sólarvirki, t.d. á svalir?

Nei, það er ekki bannað. Þau má þó ekki tengja við raflögn með kló og innstungu. Líkt og önnur sólarvirki skulu þau tengjast raflögn húss samkvæmt gildandi reglum. Öll uppsetning sólarvirkja, eins og öll raflagnavinna, skal unnið á ábyrgð löggilts rafverktaka.

Sólarvirki (sólarsellukerfi) með kló geta verið hættulegar

Eftirspurn eftir hlutdeildarlánum var umfram það fjármagn sem var til úthlutunar í júní

Alls uppfylltu 43 umsóknir skilyrði til úthlutunar en 33 umsóknir voru dregnar út

Næsta umsóknartímabil hlutdeildarlána hefst 2. júlí

HMS hefur lokið við úthlutun hlutdeildarlána í júní en alls voru 68 umsóknir til yfirferðar, þar af 34 umsóknir sem bárust í fyrri mánuðum ársins.

Í júní voru að lágmarki 458 milljónir króna til úthlutunar en heildarfjárhæð umsókna nam um 1.091 milljón króna. Eftir yfirferð umsókna reyndust 43 umsóknir uppfylla öll skilyrði til úthlutunar. Heildarfjárhæð þeirra umsókna nam um 618 milljónum króna.

Þar sem fjárhæð umsókna sem uppfylltu skilyrði var umfram það fjármagn sem var til úthlutunar þurfti að velja umsóknir af handahófi, í samræmi við forgangsreglur úthlutunar. Þetta er fjórði mánuðurinn í röð sem grípa þarf til slíks fyrirkomulags.

Alls voru 33 umsóknir dregnar út í viðurvist fulltrúa Sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu. Heildarfjárhæð úthlutaðra hlutdeildarlána nam um 479 milljónum króna. Samtals hlutu því 10 umsóknir ekki úthlutun í júní þrátt fyrir að uppfylla öll skilyrði. Öllum þeim umsækjendum var boðið að halda umsókn sinni opinni og færa hana yfir í úthlutun í júlí.

Í töflunni hér að neðan má sjá fjölda og fjárhæðir veittra hlutdeildarlána eftir landshlutum í júní.

Umsóknartímabilið fyrir næstu úthlutun hlutdeildarlána stendur frá kl. 09:00 fimmtudaginn 2. júlí og til 12:00 mánudaginn 13. júlí næstkomandi. Til úthlutunar verða að lágmarki 458 milljónir króna. 

Nánari upplýsingar um hlutdeildarlán og umsóknarferlið má finna á Ísland.is.

HMS tekur við umsóknum um byggingarleyfi fyrir sjókvíar utan netlaga frá 6. júlí 2026

Sótt er um í nýju umsóknarviðmóti á byggingarleyfi.hms.is

Byggingarfulltrúar sveitarfélaga veita leyfi fyrir sjókvíum innan netlaga

Samkvæmt a. lið 3. mgr. 9. gr. laga nr. 160/2010 um mannvirki veitir HMS byggingarleyfi fyrir mannvirki á hafi utan sveitarfélagamarka. Frá og með 6. júlí 2026 mun HMS taka á móti byggingarleyfisumsóknum fyrir sjókvíar í gegnum nýtt umsóknarviðmót byggingarleyfa, á slóðinni http://byggingarleyfi.hms.is. Leiðbeiningar með umsóknarviðmótinu og nánari upplýsingar um byggingarleyfi er að finna á vef HMS. 

Vakin er athygli á því að ef sótt er um byggingarleyfi fyrir sjókvíar sem staðsettar yrðu fyrir innan mörk sveitarfélaga, þ.e. innan netlaga, er byggingarfulltrúi viðkomandi sveitarfélags leyfisveitandi, sbr. 2. mgr. 9. gr. laga um mannvirki.

Byggingarleyfi fyrir sjókvíar utan netlaga

Byggingarleyfi fyrir sjókvíar utan netlaga

Póstlisti HMS

Útgáfuáætlun

Póstlisti HMS

Útgáfuáætlun

Fleiri fréttir

Viðmiðunargildi fyrir kolefnisspor nýbygginga

HMS kynnti tillögu að fyrsta heildstæða hluta nýrrar byggingarreglugerðar

Sólarvirki (sólarsellukerfi) með kló geta verið hættulegar

Úthlutun hlutdeildarlána í júní

Fleiri fréttir

Viðmiðunargildi fyrir kolefnisspor nýbygginga

HMS kynnti tillögu að fyrsta heildstæða hluta nýrrar byggingarreglugerðar

Sólarvirki (sólarsellukerfi) með kló geta verið hættulegar

Úthlutun hlutdeildarlána í júní