Hlutverk Húsnæðis- og mannvirkjastofnunar er að vernda líf og heilsu manna, eignir og umhverfi með því að tryggja faglegan undirbúning mannvirkjagerðar og virkt eftirlit með gæðum, öryggi og heilnæmi. Að stuðla að stöðugleika á húsnæðismarkaði og tryggja almenningi aðgengi...

Húsnæðis- og mannvirkjastofnun

Skráðu þig á póstlista HMS og fáðu allar nýjustu fréttir sendar í pósthólfið þitt.

Póstlisti HMS

Fræðsla og forvarnir

Gögn og mælaborð

Brunavarnir

Burður

Byggingarreglugerð

Byggingarvörur

Fagaðilar í mannvirkjagerð

Fasteignaskrá

Húsnæðisáætlanir

Húsnæðisbætur og leigumál

Landeignaskrá

Lán til einstaklinga

Lán til lögaðila

Lífsferilsgreining (LCA)

Mannvirkjarannsóknasjóður - Askur

Mannvirkjaskrá

Markaðseftirlit

Rafmagnsöryggi

Rb-blöð

Stofnframlög

Þjónustuflokkar

Húsnæðisbætur

Lánavefur

Öryggi mannvirkja

Sveitarfélagsgátt

Um HMS

Fréttir

Gjaldskrá HMS

Lög og reglugerðir

Umsóknir og eyðublöð

Útgefið efni

Vaxtatafla

HMS greiddi þann 30. janúar sl. um 950 milljónir króna í húsnæðisstuðning til leigjenda vegna leigu í janúar. Þessar greiðslur styðja við þúsundir heimila um land allt og miða að því að draga úr húsnæðiskostnaði efnaminni leigjenda og auka húsnæðisöryggi þeirra.

Húsnæðisstuðningurinn skiptist í tvo meginflokka. Það eru, almennar húsnæðisbætur og sérstakur húsnæðisstuðningur sveitarfélaga.  

Stærsti hluti stuðningsins eru húsnæðisbætur, sem er ætlað að lækka húsnæðiskostnað tekju- og efnaminni leigjenda. HMS greiddi tæpar 920 milljónir króna til um 18.100 umsækjenda í almennar húsnæðisbætur vegna leigu í janúar.

Sérstakur húsnæðisstuðningur fyrir Kópavog og Skagafjörð

HMS greiðir einnig sérstakan húsnæðisstuðning fyrir sveitarfélögin Skagafjörð og Kópavog sem hluta af tilraunaverkefni stjórnvalda. Sérstakur húsnæðisstuðningur er á vegum sveitarfélaganna og er ætlað að styðja við þá sem eiga erfitt með að standa straum af húsnæðiskostnaði vegna fjárhagslegra og félagslegra aðstæðna. Í janúar voru greiddar tæpar 30 milljónir króna til 1.025 umsækjenda í Kópavogi og 85 umsækjenda í Skagafirði vegna leigu í janúar.

Nýtt mælaborð um stöðu slökkviliða er nú aðgengilegt á vef HMS

Mælaborðið gefur innsýn inn í starfsemi slökkviliða, þróun útkalla og stöðu brunavarnaáætlana í landinu

Hægt er að nálgast ítarlegar upplýsingar um hvert og eitt slökkvilið

HMS hefur birt nýtt mælaborð um stöðu slökkviliða á landsvísu. Mælaborðið sýnir fjölda útkalla, fjölda slökkviliðsmanna, stöðu brunavarnaáætlana, íbúafjölda og starfssvæði slökkviliða, ásamt fleiri upplýsingum um starfsemi slökkviliða á Íslandi.

Gögnin byggja á upplýsingum úr Brunagátt, sem er miðlæg gátt fyrir rauntímaupplýsingar um stöðu slökkviliða á Íslandi, og útkallsskýrslugrunni slökkviliða. Gögnin eru uppfærð daglega. 

HMS birtir nýtt mælaborð um stöðu slökkviliða á landsvísu

Um 2.500 stúdentaíbúðir í útleigu á landinu öllu 

Meðalleiga á námsgörðum á höfuðborgarsvæðinu hefur hækkað í takt við vísitölu leiguverðs undanfarna tólf mánuði 

Leiguíbúðir námsmanna eru umtalsvert minni en aðrar 

Um það bil 2.500 stúdentaíbúðir eru í útleigu til námsmanna á landinu öllu um þessar mundir samkvæmt upplýsingum úr leiguskrá, þar af flestar á höfuðborgarsvæðinu. Stúdentaíbúðir eru að jafnaði minni en almennar leiguíbúðir, en stúdentar á höfuðborgarsvæðinu greiða að meðaltali 150 þúsund krónur í leigu á mánuði. Þetta kemur fram í greiningu sem HMS hefur unnið upp úr leiguskrá nú í lok janúar 2026. 

Markaðsleiga á námsgörðum á höfuðborgarsvæðinu hefur hækkað í takt við vísitöu leiguverðs

Meðalleiga á námsgörðum á höfuðborgarsvæðinu var 149 þúsund krónur í nýliðnum desembermánuði en á milli desembermánaða 2025 og 2024 hækkaði leiga á námsgörðum á svæðinu um 4,8%. Hækkunin er í samræmi við þróun vísitölu leiguverðs á tímabilinu sem hækkaði um 5,05%, en vísitalan byggir á leigusamningum um hefðbundnar íbúðir sem eru í eigu einstaklinga og fyrirtækja sem rekin eru í hagnaðarskyni.  

Á höfuðborgarsvæðinu eru um þrjár af hverjum fjórum stúdentaíbúðum á vegum Félagsstofnunar stúdenta en um ein af hverjum fjórum á vegum Byggingarfélags námsmanna. Í heildina eru um tvö þúsund stúdentaleiguíbúðir í útleigu á höfuðborgarsvæðinu samkvæmt gögnum úr leiguskrá HMS. 

Á höfuðborgarsvæðinu var meðaltal markaðsleigu á bilinu 272 þúsund til 306 þúsund krónur í nóvember, þar sem dýrast var að leigja í Garðabæ. Markaðsleiga var hins vegar að meðaltali lægst í Reykjavík, en þar eru leiguíbúðir að jafnaði smærri en í öðrum sveitarfélögum á svæðinu.

Markaðsleiga á námsgörðum á landsbyggðinni í kringum hundrað þúsund á mánuði

Meðalleiga á námsgörðum á landsbyggðinni hefur hækkað minna eða um 0,5% á síðustu tólf mánuðum og var um 102 þúsund krónur í desember 2025. Á landsbyggðinni eru alls eru 430 íbúðir á námsgörðum í útleigu og flestar þeirra eru á vegum Félagsstofnunar stúdenta á Akureyri (118). Þar á eftir koma íbúðir á vegum Nemendagarða búvísindadeildar (84), Framhaldsskólans á Laugum (65), Fjölbrautaskóla Vesturlands (43), Menntaskólans að Laugarvatni (30), Nemendagarða Hólaskóla ses. (28), Menntaskólans á Egilsstöðum (26), Stúdentagarða Háskólans V hses. (21) og Menntaskólans á Ísafirði (15). 

Allir leigusamningar á námsgörðum tímabundnir

Allir leigusamningar um íbúðir á námsgörðum eru tímabundnir. Flestir þeirra falla úr gildi yfir sumarmánuðina, þ.e. frá lokum skólaárs í maí fram að upphafi nýs skólaárs í ágúst.  

Einhverjar undantekningar eru þar á, því á höfuðborgarsvæðinu er meðallengd leigusamninga á námsgörðum 348 dagar en 314 dagar á landsbyggðinni. Þannig er algengara að lengd tímabundinna leigusamninga á landsbyggðinni sé bundin við lengd skólaársins samanborið við námsgarðaleigusamninga á höfuðborgarsvæðinu. 

Leiguíbúðir á námsgörðum eru umtalsvert minni en aðrar

Í leiguverðsjá HMS geta leigusalar og leigjendur nálgast upplýsingar um markaðsverð íbúða og fjölda leigusamninga í hverjum mánuði. 

Meðalleiga á námsgörðum er umtalsvert lægri en fram kemur í leiguverðsjá, en í því samhengi er mikilvægt að hafa í huga að slíkar íbúðir eru umtalsvert minni en aðrar leiguíbúðir. Úr leigumarkaðskönnun 2025 sem framkvæmd var síðasta sumar kom fram að meðalstærð leiguíbúða á námsgörðum var 49 fermetrar en stærð leiguíbúða í eigu einstaklinga var að meðaltali 82 fermetrar. 

Meðalleiga á námsgörðum á höfuðborgarsvæðinu um 150 þúsund krónur 

Vegna loftslagsvárinnar þarf að gjörbreyta því hvernig við mætum húsnæðisþörf. Ljóst er að borgir víðs vegar um heiminn þurfi að minnka losun vegna mannvirkjagerðar um 90% á næstu 20-40 árum til að ná markmiðum um að halda hlýnun jarðar innan 2°. Þetta krefst meiri breytinga en að rafvæða gröfur og gera byggingar orkunýtnari – þörf er á því að minnka notkun byggingarefna sem losa mikið í framleiðsluferlinu, eins og sement og stál. Þetta kallast innbyggt kolefni byggingarinnar. Vegvísir að vistvænni mannvirkjagerð 2030 á vegum samstarfsverkefnisins Byggjum grænni framtíð setur fram markmið um að draga úr losun frá innbyggðu kolefni í nýbyggingum um 55% fyrir árið 2030.

Til þess að tryggja þennan samdrátt þarf að skoða hluti eins og:

Tegund húsnæðis – byggja þarf fleiri fjölbýlishús en einbýli, því fjölbýlishús nota minna byggingarefni á hvern notanda

Áætlaðan mannfjölda – því fleiri sem búa á Íslandi því meira þarf að byggja og því minni losun þarf að vera á hverja byggða íbúð til að ná markmiðum Vegvísisins.

Fermetrar á mann – tvöfalt stærri hús losa sirka tvöfalt meira. Auðveldara er að draga úr fjölda fermetra á mann þegar fleiri búa saman

Hvernig efni við notum til að byggja úr – við þurfum að velja efni sem hefur lítið kolefnisspor, er endurnotað, eða hreinlega kolefnisgeymsla eins og timbur. Þetta á sérstaklega við um burðarvirkið, sem er kolefnisfrekasti byggingarhlutinn

Til þess að ná markmiðunum um að minnka losun frá byggingageiranum eru í Vegvísinum 90 aðgerðir sem unnið er að. Ein þeirra er að rannsaka möguleikana á að setja kröfu um uppsetningu stýrðra loftræsikerfa með varmaendurvinnslu í ákveðnum flokkum nýbygginga.

Ljóst er að stýrð loftræsing með varmaendurvinnslu stóreykur gæði innilofts, og hefur þar af leiðandi jákvæð áhrif á heilsu notenda. Hins vegar, ef þetta er skoðað út frá umhverfissjónarmiðum kemur í ljós að kolefnisspor bygginga yrði líklega hærra þótt orkunotkun myndi minnka. Loftræsikerfi eru oft búin til úr efnum sem hafa hátt kolefnisspor, og orkan okkar hér á landi hefur lágt kolefnisspor. Hægt er að reikna endurgreiðslutíma kolefnissporsins með því að bera saman losun frá framleiðslu loftræsikerfisins með varmaendurvinnslu við losun sem sparast á því að nota minni orku. Hér eru nokkur dæmi:

Þórunn Nanna Ragnarsdóttir skoðaði meðal annars þessa þætti í M.Sc. ritgerð sinni með gerð lífsferilsgreininga (LCA) og orkuútreikningum. Niðurstöður voru að losun frá framleiðslu loftræsikerfisins borgi sig ekki til baka á 60 ára tímabili

Árið 2023 bar Grænni byggð saman byggingu sem uppfyllir kröfur byggingareglugerðar saman við varmaorkunýtna byggingu skv. kröfum BREEAM um orkunýtni upphitunar (Ene 01), auk (Mat 01 skilyrði 5) um val á byggingarefni með umhverfisyfirlýsingu. Niðurstöðurnar voru að losun bygginganna á 50 ára líftíma þeirra var mjög svipuð

HMS reiknaði endurgreiðslutíma í íbúðarhúsum miðað við forsendur sem gefnar eru upp í LCA leiðbeiningunum og nýjum losunarstuðlum frá Umhverfis- og Orkustofnun. Niðurstöðurnar voru að það borgaði sig ekki á 25 ára líftíma þótt orkusparnaður kerfisins væri 40% ef innbyggt kolefni kerfisins væri í efri mörkum. Hins vegar myndi það borga sig ef orkusparnaður væri um og yfir 30% ef innbyggt kolefni væri í neðri mörkum. Í greiningu VSÓ Ráðgjafar á leikskóla Reykjavíkurborgar árið 2023 var talið að vélrænt loftræsikerfi með varmaendurvinnslu myndi einungis lækka orkunotkun allt að 18,8%

Mikilvægt er að skoða þessa hluti á heildrænan hátt, þar sem minni losun á einum stað gæti leitt til meiri losunar annars staðar. Einnig þarf að taka tillit til gæða innilofts, huga að heilsu notenda, og skoða áhrif á framtíðar rakavandamál og tilheyrandi losun við endurbætur húsnæðis. Oft eru það einföldu hlutirnir sem hafa mikil áhrif á að minnka losun, eins og rétt stilling hitakerfa eða breytt hegðunarmynstur notenda.

Skoða má niðurstöður úr orkutengdum aðgerðum Vegvísisins á síðu Byggjum grænni framtíð:

Aðgerð 3.4.: https://byggjumgraenniframtid.is/3-4-fraedsla-um-orkusparnad-i-byggingum/

Aðgerð 3.6.: https://byggjumgraenniframtid.is/3-6-leidbeiningar-um-honnun-hita-kaeli-og-loftraestikerfa/

Aðgerð 3.7.: https://byggjumgraenniframtid.is/3-7-rannsoknir-a-orkunytingu-eldri-bygginga/

Aðgerð 3.9.: https://byggjumgraenniframtid.is/3-9-skoda-krofu-um-styrd-loftraestikerfi-med-varmaendurvinnslu/

Byggjum grænni framtíð – kolefnisspor loftræsikerfa

Vísitölur íbúða- og leiguverðs verða framvegis birtar kl. 11:00, en þær voru áður gefnar út eftir lokun markaða kl. 15:30. Vísitala íbúðaverðs verður eftir sem áður birt á þriðja þriðjudegi hvers mánaðar og leiguvísitalan á miðvikudeginum eftir.

Hægt er að nálgast upplýsingar um vísitölurnar á heimasíðu HMS.

Mánaðarskýrsla HMS er gefin út á fimmtudegi í sömu viku og vísitölurnar eru birtar. Valin atriði úr skýrslunni verða framvegis kynnt á opnum fundi í húsakynnum HMS í Borgartúni 21 á útgáfudegi. Fundurinn verður einnig í opnu streymi á heimasíðu HMS.

Breyttur birtingartími vísitalna HMS

Póstlisti HMS

Útgáfuáætlun

Póstlisti HMS

Útgáfuáætlun

Fleiri fréttir

Greiðsla húsnæðisbóta í janúar

HMS birtir nýtt mælaborð um stöðu slökkviliða á landsvísu

Meðalleiga á námsgörðum á höfuðborgarsvæðinu um 150 þúsund krónur

Byggjum grænni framtíð – kolefnisspor loftræsikerfa

Fleiri fréttir

Greiðsla húsnæðisbóta í janúar

HMS birtir nýtt mælaborð um stöðu slökkviliða á landsvísu

Meðalleiga á námsgörðum á höfuðborgarsvæðinu um 150 þúsund krónur

Byggjum grænni framtíð – kolefnisspor loftræsikerfa