Hlutverk Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnunar er að vernda líf og heilsu manna, eignir og umhverfi með því að tryggja faglegan undirbúning mannvirkjagerðar og virkt eftirlit með gæðum, öryggi og heilnæmi. Að stuðla að stöðugleika á húsnæðismarkaði og tryggja almenningi aðgengi...

Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnun

Skráðu þig á póstlista HMS og fáðu allar nýjustu fréttir sendar í pósthólfið þitt.

Póstlisti HMS

Fræðsla og forvarnir

Gögn og mælaborð

Brunavarnir

Burður

Byggingarreglugerð

Byggingarvörur

Fagaðilar í mannvirkjagerð

Fasteignaskrá

Húsnæðisáætlanir

Húsnæðisbætur og leigumál

Landeignaskrá

Lán til einstaklinga

Lán til lögaðila

Lífsferilsgreining (LCA)

Mannvirkjarannsóknasjóður - Askur

Mannvirkjaskrá

Markaðseftirlit

Rafmagnsöryggi

Rb-blöð

Skipulag

Stofnframlög

Umhverfismat

Þjónustuflokkar

Húsnæðisbætur

Lánavefur

Öryggi mannvirkja

Sveitarfélagsgátt

Um HMS

Fréttir

Gjaldskrá HMS

Lög og reglugerðir

Umsóknir og eyðublöð

Útgefið efni

Vaxtatafla

Samþykktar voru 49 umsóknir um hlutdeildarlán að fjárhæð samtals 730 milljónir króna

Um fjórar af hverjum tíu vilyrðum samþykktum umsóknum voru vegna íbúðakaupa utan höfuðborgarsvæðisins

HMS samþykkti á sama tíma 210 íbúðir sem hægt er að kaupa með hlutdeildarláni, en flestar þeirra voru í Sveitarfélaginu Árborg og í Hafnarfirði

HMS samþykkti 49 umsóknir um hlutdeildarlán á þriðja ársfjórðungi 2026. Heildarfjárhæð lánsvilyrða nam um 730 milljónum króna og meðalfjárhæð vilyrðis var 14,9 milljónir króna.

Alls voru 115 umsóknir til yfirferðar í júlí, ágúst og september.

Á sama ársfjórðungi í fyrra voru samþykktar 57 umsóknir fyrir um 766 milljónir króna. Það sem af er ári hafa hins vegar við samþykktar 256 umsóknir fyrir tæplega 3,8 milljarða króna, sem er meira en tvöfalt fleiri en á fyrstu níu mánuðum síðasta árs og þegar meira en allt árið 2025.

Frá því að hlutdeildarlán voru fyrst veitt haustið 2020 hefur HMS samþykkt rúmlega 1.400 umsóknir fyrir samtals um 16,3 milljarða króna.

Flest vilyrði voru veitt vegna íbúðakaupa í Hafnarfirði

Af 49 samþykktum umsóknum á þriðja ársfjórðungi voru 29 vegna kaupa á höfuðborgarsvæðinu og 20 utan þess. Flestarvoru vegna kaupa í Hafnarfirði, eða alls 18.

Taflan hér að neðan sýnir fjölda samþykktra umsókna og fjárhæð lánsvilyrða eftir landshlutum. Meðalkaupverð íbúða var 60,7 milljónir króna. Samþykkt lánsfjárhæð nam að meðaltali 24,6% af skráðu kaupverði.

Flestar nýjar íbúðir í Sveitarfélaginu Árborg

Á þriðja ársfjórðungi bættust 210 nýjar íbúðir við framboð íbúða sem hægt er að kaupa með hlutdeildarláni. Þetta eru íbúðir sem HMS hefur staðfest að uppfylli skilyrði lánanna, meðal annars um stærð og hámarksverð, óháð því hvort þær seljast á endanum með hlutdeildarláni eða ekki.

Af þessum íbúðum voru 138 utan höfuðborgarsvæðisins, eða um 66%. Flestar voru í Sveitarfélaginu Árborg, eða 66, og í Hafnarfirði, þar sem þær voru 45. Þá voru 25 íbúðir í Reykjanesbæ, 20 í Sveitarfélaginu Ölfusi og 15 í Reykjavík. Samtals voru 72 íbúðir á höfuðborgarsvæðinu og 94 á Suðurlandi.

Samþykkt hámarksverð íbúðanna var að meðaltali um 69 milljónir króna á höfuðborgarsvæðinu og um 60 milljónir króna utan þess. Íbúðirnar utan höfuðborgarsvæðisins voru stærri, að meðaltali um 87 fermetrar á móti um 79 fermetrum á höfuðborgarsvæðinu. Meðalhámarksverð allra nýrra íbúða var um 63 milljónir króna, sem er um 2,5% raunverðslækkun miðað við sama ársfjórðung í fyrra. Um 75% íbúðanna voru með tvö eða þrjú svefnherbergi.

Kortið hér að neðan sýnir fjölda nýrra íbúða sem samþykktar voru í hlutdeildarlánaúrræðið á þriðja ársfjórðungi, skipt eftir landshlutum. Tölurnar ná til íbúða sem ekki höfðu áður verið samþykktar í úrræðið, óháð því hvort þær hafa verið seldar eða ekki.

Opið er fyrir umsóknir um hlutdeildarlán í október en umsóknartímabilið stendur til kl. 12:00 þann 14. október.

Nánari upplýsingar um hlutdeildarlán og umsóknarferlið má finna á Ísland.is.

HMS veitti 49 hlutdeildarlán á þriðja ársfjórðungi 2026

687 útköll alls, þar af 58 útköll vegna umferðaslysa.

48 gróðureldar, töluverð aukning miðað við árið 2025.

Slökkvilið landsins sinntu alls 687 útköllum á öðrum ársfjórðungi 2026. Þetta kemur fram í útkallsskýrslugrunni slökkviliða, sem HMS hefur unnið tölfræðiupplýsingar úr fyrir tímabilið.

Á meðal verkefna slökkviliða á öðrum ársfjórðungi 2026 voru 58 útköll vegna umferðarslysa, 52 útköll vegna viðvörunarkerfa þar sem ekki var eldur og 48 útköll vegna gróðurelda.

Útköll vegna elds utan bygginga voru 28% færri en á sama tímabili árið 2025, samkvæmt upplýsingum úr útkallsskýrslugrunni slökkviliða.

Gróðureldar eru áfram áhyggjuefni. Á öðrum ársfjórðungi 2026 voru skráð 48 útköll vegna gróðurelda og á fyrsta ársfjórðungi voru þau 64. Það sem af er ári hafa því verið skráð 113 útköll vegna gróðurelda. Til samanburðar er meðaltal síðustu tíu ára 87 gróðureldar á ári. Flest útköll vegna gróðurelda voru árið 2021, eða 144, og næstflest árið 2023, eða 106.

Útköll vegna gróðurelda eru að jafnaði færri á síðari hluta ársins en þeim fyrri. Þróunin á þriðja og fjórða ársfjórðungi mun því ráða miklu um hvort árið 2026 verður yfir langtímameðaltali.

Slökkviliðin fara í útköll vegna bilana í viðvörunarkerfum

Af þeim 687 útköllum sem slökkvilið landsins sinntu á öðrum ársfjórðungi 2026 voru 363 vegna elds. Útköll þar sem viðvörunarkerfi fór í gang án þess að eldur væri til staðar voru 52, sem er nokkuð fleiri tilfelli en á sama tímabili árið 2025. Slík útköll eru oft í viðbragðsflokki F2, eða næsthæsta forgangi og geta því falið í sér forgangsakstur. Mikilvægt er að fækka óþarfa útköllum vegna viðvörunarkerfa þar sem þau taka tíma, skapa álag á slökkvilið og geta aukið áhættu í umferð.

Slökkvilið gegna lykilhlutverki í öryggi samfélagsins og eru ein af grundvallarstoðum við að vernda líf, heilsu, eignir og umhverfi. Starfsemi þeirra er jafnframt nátengd öðrum viðbragðskerfum, svo sem almannavörnum, lögreglu og heilbrigðisþjónustu. Slökkvilið eru að meginstefnu til rekin á ábyrgð sveitarfélaga og hefur sú skipan verið byggð upp í takt við sveitarfélagaskipan. Sú þróun hefur leitt til ólíkrar stærðar og getu slökkviliða. Þá hefur reynslan sýnt að framkvæmd og þjónustustig eru misjöfn milli svæða, sem getur haft áhrif á jafnræði íbúa til öryggis.

Slökkvilið landsins sinntu 687 útköllum á öðrum ársfjórðungi 2026

HMS greiddi 946 milljónir í húsnæðisstuðning í september

Fimmtungur heimila sem þáði bætur hefði greitt minna en fjórðung heildartekna heimilis í leigu þótt ekki hefði komið til greiðslu bóta

Skerðingarmörk vegna byrði leigukostnaðar hefðu skert bætur til 43% heimila að hluta til eða að fullu

HMS greiddi tæpan milljarð króna í húsnæðisstuðning til 17.872 heimila á leigumarkaði vegna leigu í september 2026. Um fimmtungur viðtakenda almennra húsnæðisbóta í mánuðinum hefði greitt minna en 25% af heildartekjum heimilisins í leigu ef ekki hefði komið til greiðslu bótanna. HMS hefur lagt til að skerðingarmörk vegna byrði leigukostnaðar verði innleidd í húsnæðisbótakerfið.

Tæpur milljarður króna var greiddur í húsnæðisstuðning vegna leigu í september

Þann 1. október síðastliðinn greiddi HMS um 946 milljónir króna í húsnæðisstuðning til leigjenda vegna leigu í september. Greiðslurnar miða að því að draga úr húsnæðiskostnaði tekju- og efnaminni leigjenda og auka húsnæðisöryggi þeirra.

Stærsti hluti greiðslna í september var vegna almennra húsnæðisbóta, en HMS greiddi tæpar 912 milljónir króna til um 17.872 heimila í almennar húsnæðisbætur.

Á mynd hér að neðan má sjá byrði leigukostnaðar meðal heimila sem þiggja húsnæðisbætur. Alls hefðu 80% heimilanna greitt meira en fjórðung af heildartekjum heimilisins í leigu ef þau hefðu ekki fengið bætur. Eftir að tekið hefur verið tillit til greiðslu bóta greiddu aftur á móti um 57% heimilanna hærri fjárhæð en sem nemur fjórðungi af heildartekjum í leigu í mánuðinum.

Skerðingarmörk hefðu skert bætur hjá 43% heimila í september

HMS gaf nýverið út vegvísi að markvissari húsnæðisstuðningi við leigjendur þar sem lagðar voru fram fjórar tillögur. Ein af tillögunum sneri að því að innleiða skerðingarmörk vegna byrði leigukostnaðar í húsnæðisbótakerfið. Með hliðsjón af ásættanlegri byrði leigukostnaðar innan almenna íbúðakerfisins lagði HMS til að bætur skerðist eða falli niður þegar leiga nemur lægra hlutfalli en 25 % af heildartekjum heimilis. Þeir fjármunir sem sparast með þeirri breytingu yrðu færðir yfir í almenna íbúðakerfið til að styðja við uppbyggingu hagkvæms húsnæðis.

Með innleiðingu skerðingarmarkanna hefði bótaréttur fallið niður hjá um 20% heimila, þar sem byrði leigukostnaðar var undir 25% mörkunum fyrir greiðslu bóta. Þar að auki hefðu bætur skerst hjá um 23% heimila til viðbótar, þar sem bótafjárhæð lækkaði byrði leigukostnaðar undir 25% mörkin. Í heildina hefðu skerðingarmörkin þannig leitt til bótaskerðingar að hluta til eða í heild hjá um 7.746 heimilum, eða um 43% þeirra heimila sem þáðu húsnæðisbætur vegna leigu í september.

Innleiðing skerðingarmarka hefði lækkað heildarupphæð greiddra bóta um 248 milljónir króna vegna leigu í september, eða um 27%. Þar af hefðu bætur lækkað um 150 milljónir króna vegna skerðingar að fullu og um 98 milljónir króna vegna skerðingar að hluta.

Þess ber að geta að framangreindar niðurstöður byggja á tekjum umsækjenda samkvæmt staðgreiðsluskrá RSK. Endanlegar upplýsingar um heildartekjur heimila sem þiggja húsnæðisbætur í ár munu ekki liggja fyrir fyrr en eftir framtalsskil næsta vor.

Sérstakur húsnæðisstuðningur fyrir heimili í Skagafirði og Kópavogi

HMS greiðir einnig sérstakan húsnæðisstuðning fyrir sveitarfélögin Skagafjörð og Kópavog sem hluta af tilraunaverkefni stjórnvalda. Í september voru greiddar tæpar 34 milljónir króna til 1.108 heimila í Kópavogi og 77 heimila í Skagafirði. Sérstakur húsnæðisstuðningur er á vegum sveitarfélaganna og er honum ætlað að styðja við þá sem eiga erfitt með að standa straum af húsnæðiskostnaði vegna fjárhagslegra og félagslegra aðstæðna.

Tilraunaverkefnið hefur gefið góða raun með aukinni skilvirkni í afgreiðslu umsókna og einfaldara ferli gagnvart leigjendum. Í vegvísi að markvissari húsnæðisstuðningi við leigjendur lagði HMS til að kerfi almennra húsnæðisbóta og sérstaks húsnæðisstuðnings verði samþætt í eitt heildstætt kerfi. Fyrsta skrefið verði að sameina umsóknarferli og eftir atvikum umsóknarkerfi þannig að hægt verði að sækja um allan stuðning á einum stað.  

Hluti heimila sem fékk greiddar húsnæðisbætur í september býr við lága byrði leigukostnaðar

Breytt verklag við staðfestingu á nothæfi brunahólfandi innihurða tók gildi 1. október 2026 eftir framlengdan aðlögunartíma

Hægt er að sækja um tímabundna framlengingu fyrir tilteknar hurðargerðir sem þegar eru komnar í formlegt prófunarferli hjá faggiltri prófunarstofu

Aðilar sem fá framlengingu þurfa að upplýsa HMS reglulega um framgang prófana og sækja að þeim loknum um staðfestingu eða gagnkvæma viðurkenningu á grundvelli niðurstaðna

Samkvæmt frétt HMS sem birt var 31. ágúst 2026, lýkur aðlögunartíma vegna breytts verklags við staðfestingu á nothæfi brunahólfandi innihurða þann 1. október 2026.

HMS gaf út tilkynningu í mars 2024 um upphaf tveggja ára aðlögunartímabils vegna breytts verklags á staðfestingum á nothæfi brunahólfandi innihurða. Markmiðið með hinu nýja verklagi er að tryggja skilvirkari afgreiðslu og áreiðanlegri staðfestingar á nothæfi brunahólfandi innihurða, en þær gegna lykilhlutverki við að takmarka útbreiðslu elds í mannvirkjum.

Þrátt fyrir tveggja ára aðlögunartíma höfðu íslenskir framleiðendur ekki náð fullum undirbúningi fyrir gildistöku breytinganna. HMS framlengdi því aðlögunartímann um sex mánuði eða til 1. október 2026 til að styðja við aðlögunina og tryggja að markaðurinn uppfylli lögbundnar kröfur.

Framlengingar fyrir tilteknar hurðargerðir í formlegu prófunarferli

Hægt er að sækja um framlengingu til HMS fyrir tilteknar hurðargerðir sem þegar hafa hafið prófunarferli hjá faggiltri prófunarstofu. Sækja þarf sérstaklega um framlengingu til HMS með því að senda tölvupóst á netfangið: brunavarnasvid@hms.is þar sem tegundarheiti hurðargerðar kemur fram í heiti tölvupóstsins ásamt númeri viðkomandi staðfestingar sem óskað er eftir að framlengja.

Eftirfarandi upplýsingar þurfa að koma fram í umsókninni:

Hvaða hurðargerð eða hurðargerðir verða prófaðar

Hvaða prófunarstaðli prófað verður eftir

Framangreint skal staðfest af viðkomandi prófunarstofu

Afrit af staðfestingu sem óskað er eftir að framlengja

Þeir aðilar sem fá tímabundna framlengingu þurfa jafnframt að skila HMS reglubundnum upplýsingum um framgang prófana. Að lágmarki skal á fimm mánaða fresti liggja fyrir staðfesting um stöðu viðkomandi hurðargerða og framgang í prófunarferlinu. Þegar prófunardagsetning liggur fyrir skal hún tilkynnt HMS án tafar.

Að loknum prófunum skal sækja um staðfestingu/gagnkvæma viðurkenningu til HMS á grundvelli niðurstaða prófananna. Umsækjandi skal senda til HMS tilheyrandi gögn til yfirferðar.

Nýting gerðaprófunar sem annar framleiðandi sömu hurðargerðar á

Hyggist aðili nýta gerðaprófun sem annar framleiðandi sömu hurðargerðar á er HMS tilbúið að skoða framlengingu staðfestingar. Skilyrði er að formlegt samtal sé hafið við viðkomandi framleiðanda um slíkt fyrirkomulag og við tilkynntan aðila um vottun á framleiðslustýringu. Sótt er um framlengingu með tölvupósti á netfangið brunavarnasvid@hms.is.

Breytt verklag við staðfestingu brunahólfandi innihurða tekur gildi

Arkitektafélag Íslands hefur göngu nýrrar fræðsluraðar um arkitektúr og gæði byggingarlistar með fyrsta viðburðinum 8. október.

Fimm opin erindi verða haldin yfir veturinn 2026–2027 þar sem fjallað verður um fegurð, umbreytingu, nýtingu, samfélag og öndun.

Auður Hreiðarsdóttir frá Esju Arkitektum flytur fyrsta erindið og fjallar meðal annars um Landsfjórðungahús, sem hefur hlotið þrjá styrki úr Aski mannvirkjarannsóknarsjóði.

Arkitektafélag Íslands hefur göngu nýrrar fræðsluraðar um arkitektúr, gæði byggingarlistar og þau grunngildi sem móta gott manngert umhverfi. Fyrsti viðburðurinn fer fram á Parketinu í Grósku fimmtudaginn 8. október 2026 kl. 17–19 og ber yfirskriftina Samfélag.

Fræðsluröðin, Erindi um arkitektúr, samanstendur af fimm opnum viðburðum sem haldnir verða yfir veturinn 2026–2027. Markmiðið er að dýpka faglega umræðu og standa vörð um gæði byggingarlistar. Á viðburðunum verður fjallað um fimm þemu: fegurð, umbreytingu, nýtingu, samfélag og öndun.

Auður Hreiðarsdóttir frá Esju Arkitektum flytur fyrsta erindið. Hún mun meðal annars fjalla um Landsfjórðungahús, verkefni sem hefur hlotið þrjá styrki úr Aski mannvirkjarannsóknarsjóði.

Nánar um verkefnin má finna hér að neðan:

Arkitektafélag Íslands hefur göngu nýrrar fræðsluraðar

Arkitektafélag Íslands hefur göngu nýrrar fræðsluraðar

Póstlisti HMS

Útgáfuáætlun

Fimm opin erindi yfir veturinn

Askverkefnið Landsfjórðungahús

Póstlisti HMS

Útgáfuáætlun

Fleiri fréttir

HMS veitti 49 hlutdeildarlán á þriðja ársfjórðungi 2026

Slökkvilið landsins sinntu 687 útköllum á öðrum ársfjórðungi 2026

Hluti heimila sem fékk greiddar húsnæðisbætur í september býr við lága byrði leigukostnaðar

Breytt verklag við staðfestingu brunahólfandi innihurða tekur gildi

Fleiri fréttir

HMS veitti 49 hlutdeildarlán á þriðja ársfjórðungi 2026

Slökkvilið landsins sinntu 687 útköllum á öðrum ársfjórðungi 2026

Hluti heimila sem fékk greiddar húsnæðisbætur í september býr við lága byrði leigukostnaðar

Breytt verklag við staðfestingu brunahólfandi innihurða tekur gildi

Arkitektafélag Íslands hefur göngu nýrrar fræðsluraðar

Póstlisti HMS

Útgáfuáætlun

Fimm opin er­indi yfir vet­ur­inn

Ask­verk­efn­ið Lands­fjórð­unga­hús

Póstlisti HMS

Útgáfuáætlun

Fleiri fréttir

HMS veitti 49 hlutdeildarlán á þriðja ársfjórðungi 2026

Slökkvilið landsins sinntu 687 útköllum á öðrum ársfjórðungi 2026

Hluti heimila sem fékk greiddar húsnæðisbætur í september býr við lága byrði leigukostnaðar

Breytt verklag við staðfestingu brunahólfandi innihurða tekur gildi

Fleiri fréttir

HMS veitti 49 hlutdeildarlán á þriðja ársfjórðungi 2026

Slökkvilið landsins sinntu 687 útköllum á öðrum ársfjórðungi 2026

Hluti heimila sem fékk greiddar húsnæðisbætur í september býr við lága byrði leigukostnaðar

Breytt verklag við staðfestingu brunahólfandi innihurða tekur gildi

Fimm opin erindi yfir veturinn

Askverkefnið Landsfjórðungahús